Գործք առաքելոց

Литература

Աշխատությունը նվիրված է X–XVIII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծական մշակույթի ժանրային համակարգի և չափածո խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տաղերգության ձևավորման ու զարգացման պատմական ընթացքի, տարբեր բանաստեղծական ժանրերի բնորոշ հատկանիշների, դրանց թեմատիկ բովանդակության և տաղաչափական կառուցվածքի վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան հայ քնարերգության հոգևոր և աշխարհիկ ուղղությունները՝ բացահայտելով դրանց փոխհարաբերությունները, զարգացման փուլերը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները տարբեր դարաշրջաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տաղի՝ որպես միջնադարյան հայ պոեզիայի կարևոր ժանրային ձևերից մեկի կառուցվածքին, թեմատիկ բազմազանությանը և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են հոգևոր, ծիսական, խրատական, սիրային, բնության, հայրենասիրական և այլ թեմատիկ ուղղվածություն ունեցող բանաստեղծական ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի գրական, կրոնական և մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Կարևորվում է միջնադարյան բանաստեղծական ժանրերի փոխազդեցությունը և այն հանգամանքը, որ առանձին ստեղծագործություններում տարբեր ժանրերի հատկանիշները կարող են միահյուսվել՝ ձևավորելով բարդ և բազմաշերտ գեղարվեստական կառուցվածք։ Տաղաչափության ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում բանաստեղծական տողի կառուցման սկզբունքները, վանկերի քանակը, շեշտադրությունը, տողերի և տների հարաբերակցությունը, հանգավորման ձևերը, ռիթմական կազմակերպումը և կրկնությունների դերը։ Առանձին նշանակություն է տրվում չափական ձևերի պատմական զարգացմանը՝ բացահայտելով տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց պահպանման, փոփոխման և նոր ձևերով հարստացման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև չափածո խոսքի և երաժշտական կատարման փոխհարաբերությունը, քանի որ միջնադարյան բազմաթիվ բանաստեղծական ստեղծագործություններ կապված էին երգային ավանդույթի հետ և նախատեսված էին ոչ միայն ընթերցման, այլև երաժշտական կատարման համար։ Այդ կապը հնարավորություն է տալիս տաղաչափական կառուցվածքը դիտարկել ռիթմի, մեղեդայնության և բանաստեղծական խոսքի միասնական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում նշանավոր միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը՝ նրանց պոեզիայի միջոցով ցույց տալով ժանրային և տաղաչափական ձևերի զարգացման տարբեր փուլերը։ Գրական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հեղինակային անհատականության, գրական ավանդույթի և ժամանակաշրջանի գեղագիտական պատկերացումների փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժողովրդական բանահյուսության և գրավոր բանաստեղծական մշակույթի կապերին, որոնք կարող էին արտահայտվել լեզվական ձևերի, պատկերային համակարգի, ռիթմի և բանաստեղծական կառուցվածքի մեջ։ Լեզվական տեսանկյունից կարևորվում են գրաբարի, միջին հայերենի և հետագա լեզվական ձևերի ազդեցությունները տաղերգության զարգացման վրա՝ ցույց տալով, թե լեզվի պատմական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքի և արտահայտչական հնարավորությունների վրա։ Երկար ժամանակահատված ընդգրկող նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ չափածո գրականության ժանրային և կառուցվածքային շարունակականությանը, ինչպես նաև բացահայտել նորարարական միտումները, որոնք աստիճանաբար նախապատրաստել են հետագա շրջանի բանաստեղծական մշակույթի զարգացումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության պատմության, պոետիկայի և տաղաչափության տեսության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել միջնադարագետների, գրականագետների, բանասերների, երաժշտագետների, հայոց լեզվի ու գրականության մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Лингвистика

Անգլերենից հայերեն թարգմանական բառարան, որը նախատեսված է անգլերեն բառապաշարի ուսումնասիրման, բառերի իմաստների բացահայտման և երկու լեզուների միջև լեզվական ու իմաստային համապատասխանությունների ներկայացման համար։ Աշխատությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ բառարանագրության պատմության մեջ՝ որպես հայերենով անգլերեն բառապաշարը ներկայացնելու և հայ ընթերցողին օտար լեզվի գիտելիքներին հաղորդակից դարձնելու նպատակով ստեղծված մասնագիտական տեղեկատու հրատարակություն։ Բառարանի հիմնական բովանդակությունը կազմում են անգլերեն բառերն ու դրանց հայերեն համարժեքները, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս հասկանալու օտարալեզու բառերի իմաստները, ճանաչելու դրանց տարբեր կիրառությունները և անհրաժեշտության դեպքում գտնելու հայերեն համապատասխան արտահայտություններ։ Նման բառարանային աշխատանքը ենթադրում է ոչ միայն առանձին բառերի թարգմանություն, այլև դրանց իմաստային առանձնահատկությունների, լեզվական գործածության և բառային համարժեքների ընտրության ներկայացում։ Անգլերեն և հայերեն լեզուների միջև համապատասխանությունների բացահայտումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես լեզվի ուսուցման, այնպես էլ թարգմանական աշխատանքի, ընթերցանության և միջլեզվային հաղորդակցության համար։ Բառարանն իր բնույթով ծառայում է որպես գործնական ուսումնական և տեղեկատու միջոց՝ օգնելով ընթերցողին ընդլայնելու բառապաշարը, յուրացնելու անգլերեն բառերի իմաստները և զարգացնելու օտար լեզվով տեքստեր հասկանալու կարողությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայերենից անգլերեն և անգլերենից հայերեն լեզվական համեմատություններ կատարելու, բառերի իմաստային դաշտերը տարբերակելու և թարգմանության ընթացքում առավել համապատասխան ձևակերպումներ ընտրելու համար։ Բառարանագրական տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է հայերեն բացատրական և թարգմանական բառարանների ձևավորման ավանդույթի ուսումնասիրության համար։ Բառային միավորների ընտրությունը, դրանց դասակարգումն ու հայերեն համարժեքների ներկայացումը արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվաբանական պատկերացումները, բառապաշարային հնարավորությունները և օտար լեզուների ուսումնասիրման նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Հատկապես նշանակալի է անգլերենի բառապաշարը հայերեն լեզվամտածողության շրջանակում ներկայացնելու փորձը, քանի որ այն նպաստում է ոչ միայն օտար լեզվի բառերի յուրացմանը, այլև հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Բառարանի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչպես են օտար լեզվից եկող հասկացությունները փոխանցվել հայերենով, ինչպիսի բառային համարժեքներ են ընտրվել և ինչպես է ձևավորվել երկու լեզուների միջև իմաստային համապատասխանությունների ներկայացման ավանդույթը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր վկայություն է 19-րդ դարի հայ կրթական, լեզվաբանական և թարգմանական մտքի զարգացման մասին։ Այն լույս է տեսել Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության տպարանում, որը հայագիտական ուսումնասիրությունների, լեզվաբանության, բառարանագրության և բազմալեզու հրատարակչական գործունեության խոշոր կենտրոններից էր։ Մխիթարյան միաբանությունը մեծ ներդրում է ունեցել հայերեն բառարանների կազմման, հայոց լեզվի ուսումնասիրության, օտար լեզուների ուսուցման և հայերեն գիտական ու ուսումնական գրականության զարգացման գործում։ Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մտավորականության՝ եվրոպական լեզուների և մշակույթի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը, ինչպես նաև հայ ընթերցողին միջազգային գիտելիքի ու գրականության հետ կապելու կրթական ձգտումը։ Անգլերեն լեզվի ուսումնասիրությանն ուղղված բառարանների ստեղծումը նպաստել է թարգմանական գործունեության ընդլայնմանը, կրթական հնարավորությունների զարգացմանը և հայ մտավոր կյանքի կապերի ամրապնդմանը եվրոպական մշակութային միջավայրի հետ։ Հատորային կառուցվածքը վկայում է բառարանային նյութը համակարգված ներկայացնելու և ընդարձակ բառապաշարը հաջորդական մասերով ընդգրկելու մոտեցման մասին։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ բառարանագրության, անգլերեն-հայերեն լեզվական հարաբերությունների, թարգմանության պատմության, հայ լեզվաբանական մտքի և 19-րդ դարի հայ կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, հայագետների, անգլերենի մասնագետների, պատմաբանների և օտար լեզուների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Իր գործնական և պատմական նշանակությամբ այն արտացոլում է հայերենով բազմալեզու գիտելիքի տարածման, լեզվական հաղորդակցության ընդլայնման և ազգային բառարանագրական մշակույթի զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։

История

Ժողովածուն ներկայացնում է Սյունիքի տարածաշրջանի մշակութային և բնական առանձնահատկություններին նվիրված գիտական քննարկումների ամփոփագրերը։ Այն ընդգրկում է երկու փոխկապակցված ուղղություն՝ մարդու և հասարակության ստեղծած մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը և տարածաշրջանի բնական միջավայրի ճանաչումը։ Սյունիքը Հայաստանի պատմամշակութային կարևոր շրջաններից է, որի ինքնատիպությունը ձևավորվել է պատմական իրադարձությունների, բնակչության կենսակերպի, ավանդույթների, հոգևոր ու նյութական մշակույթի և բնաշխարհի փոխազդեցությամբ։ Ժողովածուի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարածաշրջանը տարբեր գիտակարգերի տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական հիշողությանը, տեղական սովորույթներին, մշակութային արժեքներին, բնակավայրերին, բնական պայմաններին և բնության պահպանության խնդիրներին։ Գիտաժողովի ամփոփագրերը ներկայացնում են մասնագիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղություններն ու արդյունքները՝ միաժամանակ ցույց տալով Սյունիքի ուսումնասիրության բազմակողմանի բնույթը։ Նյութերը կարող են օգտակար լինել պատմաբանների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, բնագետների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմությամբ, մշակույթով և բնությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ժողովածուն կարևոր է նաև միջգիտակարգային մոտեցման տեսանկյունից, քանի որ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը կապում է բնական միջավայրի և մարդկային գործունեության փոխհարաբերությունների հետ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շահութահարկի տնտեսական բովանդակության, հարկման մեխանիզմի գործառության և դրա կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում շահութահարկի դերն է պետական եկամուտների ձևավորման, տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության և հարկային քաղաքականության իրականացման համակարգում։ Քննվում են հարկման օբյեկտի և հարկային բազայի ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, հարկվող շահույթի որոշման հետ կապված մեթոդաբանական հարցերը, եկամուտների և ծախսերի հարկային հաշվառման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և կատարման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շահութահարկի ֆիսկալ և կարգավորիչ գործառույթների հարաբերակցությանը, քանի որ հարկային մեխանիզմը միաժամանակ պետք է նպաստի պետական եկամուտների ապահովմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների համար կանխատեսելի հարկային միջավայրի ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել հարկային արտոնությունների, թույլատրելի նվազեցումների, վնասների հաշվառման, հարկային վարչարարության և հաշվետվողականության հետ կապված խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային օրենսդրության հստակության և կայունության նշանակությունը, հարկ վճարողների ու հարկային մարմինների միջև հարաբերությունների կազմակերպումը և հարկային կարգապահության բարձրացման հնարավորությունները։ Դիտարկվում է նաև շահութահարկի ազդեցությունը կազմակերպությունների ֆինանսական որոշումների, ներդրումային ակտիվության, շահույթի բաշխման և տնտեսական գործունեության ընդլայնման վրա։ Կատարելագործման ուղղությունները կարող են առնչվել հարկային բազայի առավել հստակ սահմանմանը, վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկային հաշվառման արդյունավետության բարձրացմանը, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը և հարկային վերահսկողության ռիսկահեն մոտեցումների զարգացմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է հարկային քաղաքականության փոփոխությունների տնտեսական հետևանքների գնահատումը՝ հարկային եկամուտների, գործարար միջավայրի և հարկ վճարողների վարքագծի տեսանկյուններից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների, հարկային վարչարարության և կազմակերպությունների ֆինանսների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շահութահարկի մեխանիզմի արդյունավետ գործունեության պայմանները և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները Հայաստանի տնտեսական համակարգում։

История

Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի տասներկուերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ ներկայացնելով ժողովական գործունեության ընթացքի և քննարկումների փաստաթղթային գրառումը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական կառույցների և ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը պահպանում է նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերի, մասնակիցների տեսակետների և ժողովական աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկությունները։ Դրա ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու օրակարգային հարցերի քննարկման, կարծիքների ներկայացման, պաշտոնական գրանցման և որոշումների կայացման ընթացակարգերի մասին։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է համայնքային կառավարման սկզբունքների, ազգային հաստատությունների գործունեության և հասարակական խնդիրների լուծման ձևերի հետազոտության տեսանկյունից։ Այն նաև արտացոլում է ժամանակաշրջանի վարչական լեզվի, պաշտոնական գրագրության և ժողովական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Նույն ժողովի մյուս նիստերի արձանագրությունների հետ համադրությամբ այն կարող է նպաստել քննարկումների հաջորդականության, կառավարման հարցերի զարգացման և ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության ամբողջական ուսումնասիրությանը։ Նյութը նշանակալի է հայոց ազգային ինքնակառավարման պատմությամբ և 19-րդ դարի հայ

Биология

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է լիգանդների և ԴՆԹ-ի միջև մուլտիմոդալ փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաքիմիայի և կենսաֆիզիկայի ժամանակակից մոտեցումների հիման վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն բազմազան մեխանիզմները, որոնց միջոցով փոքր մոլեկուլները, սպիտակուցները և այլ կենսաակտիվ լիգանդներ կապվում են ԴՆԹ-ի տարբեր կառուցվածքային հատվածների հետ՝ ներառյալ մեծ և փոքր ակոսները, ինչպես նաև ինտերկալացիոն տարածքները։ Հեղինակը ներկայացնում է մուլտիմոդալ կապման առանձնահատկությունները, որոնք ներառում են էլեկտրաստատիկ, հիդրոֆոբ, վան-դեր-վաալսյան և ջրածնային կապերի համակցված ազդեցությունը, ինչպես նաև դրանց դերը գենետիկական տեղեկատվության կարգավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիգանդ-ԴՆԹ փոխազդեցությունների կոնֆորմացիոն փոփոխություններին, կապման էներգետիկ պրոֆիլներին և ընտրողականության մեխանիզմներին, որոնք կարևոր են դեղամիջոցների նախագծման և հակաքաղցկեղային թերապիայի զարգացման համար։ Աշխատության մեջ կիրառվում են նաև մոլեկուլային դինամիկայի մոդելավորում և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդների տվյալների վերլուծություն՝ ապահովելով համակարգի վարքագծի ավելի խորքային պատկերացում։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են մոլեկուլային կենսաբանության, դեղագիտության, գենետիկ ինժեներիայի և բիոֆիզիկայի ոլորտների համար՝ նպաստելով նոր թիրախային թերապևտիկ ռազմավարությունների մշակմանը։