Գրացուցակների և քարտարանների համակարգի դերն ու նշանակությունը ԳԿՀ-ներում: (Մեթոդական-հրահանգչային նյութեր)

Other Subjects

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է չոր տափաստանային ագրոէկոհամակարգերի ներկայիս վիճակի գնահատմանը և դրանց կայունության պահպանման ռազմավարությունների մշակմանը՝ Արագածոտնի մարզի պայմաններում, որտեղ կլիմայական չորությունը, հողի էրոզիոն գործընթացները և ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունը զգալի ազդեցություն ունեն գյուղատնտեսական համակարգերի վրա։ Նյութում վերլուծվում են ագրոէկոհամակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները՝ ներառյալ բուսական ծածկույթի դինամիկան, հողի բերրիության փոփոխությունները, կենսաբազմազանության մակարդակը և մարդածին ազդեցության աստիճանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեգրադացիոն գործընթացների կանխարգելման միջոցառումներին՝ հողապաշտպան տեխնոլոգիաների, ցանքաշրջանառության համակարգերի, արոտավայրերի ռացիոնալ օգտագործման և ջրախնայող ոռոգման մեթոդների կիրառման միջոցով։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կայուն գյուղատնտեսության սկզբունքների ներդրման անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով ապահովել էկոհամակարգերի երկարաժամկետ հավասարակշռությունը, արտադրողականության պահպանումը և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը տարածաշրջանի առանձնահատուկ կլիմայական պայմաններում։

Literature

«Կրացիէլլա» վերնագրով հրատարակությունը XIX դարի հայ տպագիր գրականության նմուշներից է։ Վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա այն կարելի է դասել գեղարվեստական գրականության շարքին, սակայն առանց լրացուցիչ տեղեկությունների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել ստեղծագործության սկզբնաղբյուրը, հեղինակը կամ սյուժետային առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունն արտացոլում է Զմյուռնիայի հայ համայնքի գրական և տպագրական կյանքի զարգացումը, երբ հայերեն գրքերը կարևոր դեր էին կատարում ընթերցանության մշակույթի տարածման և գեղարվեստական ստեղծագործությունների շրջանառության գործում։ Այդ ժամանակաշրջանի հրատարակությունները նպաստում էին հայ ընթերցողների՝ տարբեր գրական ժանրերի և ստեղծագործական ձևերի հետ ծանոթացմանը, ինչպես նաև հայերեն գրավոր խոսքի ու գրական ճաշակի զարգացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի արևմտահայ տպագիր ժառանգության, Զմյուռնիայի մշակութային միջավայրի և հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մատենագետներին և պատմական հայերեն հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խորհրդային քաղաքականության ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Հայաստանի պետական և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում իրականացված քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման համակարգի վերափոխմանը, պետական ինստիտուտների գործունեությանը, կենտրոնական իշխանության և տեղական կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակության քաղաքական ու գաղափարական վերահսկողության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը, արդյունաբերականացման և կոլեկտիվացման գործընթացները, գյուղատնտեսության վերակազմավորումը, աշխատաշուկայի և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կյանքի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության, գիտության, մշակույթի, գրականության և արվեստի ոլորտներում իրականացված քաղաքականությանը, ինչպես նաև խորհրդային գաղափարախոսության տարածման և հասարակական գիտակցության ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդագրական փոփոխություններին, քաղաքների զարգացմանը, բնակչության կենսապայմանների փոփոխությանը և սոցիալական կառուցվածքի վերափոխմանը։ Քննության են առնվում քաղաքական բռնաճնշումների, սահմանափակումների և պետական վերահսկողության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանի տնտեսական, կրթական, գիտական և ենթակառուցվածքային զարգացման գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորհրդային քաղաքականությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին միջոցառումների, այլև դրանց փոխկապակցվածության և Հայաստանի հասարակության ու պետականության զարգացման վրա ունեցած ընդհանուր ազդեցության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի խորհրդային շրջանի պատմության բազմակողմանի ընկալմանը և հետագա հասարակական ու քաղաքական զարգացումների պատմական նախադրյալների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի ու Խորհրդային Միության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին կեսին Արևելյան Շիրակի պատմական և ժողովրդագրական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնակչության կազմի, բնակավայրերի համակարգի, ժողովրդագրական շարժերի և սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոխկապակցված վերլուծությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական և վարչատարածքային փոփոխությունների ազդեցությունն է բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման և բնակավայրերի զարգացման վրա։ Քննվում են գյուղական և քաղաքային բնակչության հարաբերակցությունը, բնակավայրերի տարածական բաշխումը, ընտանիքների և տնտեսությունների վերաբերյալ պատմական տվյալները, ինչպես նաև բնակչության բնական շարժի ու տեղաշարժերի հնարավոր դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատերազմների, սահմանային փոփոխությունների, գաղթերի և վերաբնակեցումների ժողովրդագրական հետևանքներին՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանի ավելի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել վարչական հաշվառումները, մարդահամարային և հարկային բնույթի նյութերը, եկեղեցական փաստաթղթերը, տեղագրական նկարագրությունները, ճանապարհորդական տեղեկությունները և ժամանակաշրջանին վերաբերող այլ վավերագրեր։ Տարբեր ծագում ունեցող աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս քննադատաբար գնահատել թվային տվյալները և վերականգնել բնակչության կազմի ու բնակեցման պատկերը հնարավորինս ամբողջական ձևով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնակավայրերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությունը՝ դրանց անվանումների, վարչական պատկանելության, բնակչության և տնտեսական նշանակության փոփոխությունների դիտարկմամբ։ Ժողովրդագրական գործընթացները կապվում են նաև գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, հողօգտագործման և հաղորդակցության ուղիների զարգացման հետ, քանի որ տնտեսական պայմանները կարող էին ազդել բնակչության տեղաբաշխման և բնակավայրերի կենսունակության վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև տարածաշրջանի էթնաժողովրդագրական պատկերը՝ խուսափելով առանձին վիճակագրական տվյալները պատմական համատեքստից դուրս մեկնաբանելուց։ Ժամանակագրական մոտեցումը նպաստում է XIX դարի սկզբի և հաջորդ տասնամյակների ժողովրդագրական իրավիճակների համեմատությանը և փոփոխությունների հիմնական միտումների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության և պատմական աշխարհագրության մեթոդները՝ Արևելյան Շիրակի բնակչության ու բնակավայրերի զարգացման բազմակողմ պատկերը վերականգնելու նպատակով։

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ գրող, հրապարակախոս և մշակութային գործիչ Կոստան Զարյանի կյանքի ուղու, ստեղծագործական գործունեության և գաղափարական աշխարհայացքի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նրա կենսագրական հիմնական փուլերը, կրթական և մշակութային ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա մասնակցությունը սփյուռքահայ և եվրոպական գրական միջավայրերին։ Վերլուծվում են Զարյանի արձակ և հրապարակախոսական գործերը, դրանց թեմատիկ բազմազանությունը, ոճական առանձնահատկությունները և փիլիսոփայական-մշակութային շերտերը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ինքնության, հայրենիքի, քաղաքակրթության և մարդու հոգևոր որոնումների գաղափարներին։ Քննարկվում է նրա գրական ժառանգության ազդեցությունը հայ արդի գրական մտքի զարգացման վրա, ինչպես նաև նրա տեղը համաշխարհային մոդեռնիստական շարժումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով Կոստան Զարյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական ընկալմանը։

Tourism

Աշխատությունը ներկայացնում է Կոստանդնուպոլսից դեպի Եվրոպա Դանուբ գետով իրականացվող ճանապարհորդության ուղին և դրա հետ կապված գործնական ու աշխարհագրական տեղեկությունները։ Դանուբը դարեր շարունակ եղել է Եվրոպայի կարևորագույն ջրային հաղորդակցության ուղիներից մեկը՝ կապելով տարբեր երկրներ, քաղաքներ և մշակութային տարածքներ։ Գետի երկայնքով ճանապարհորդությունը հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու եվրոպական տարածաշրջանների աշխարհագրությանը, բնակավայրերին, բնապատկերներին և ժողովուրդների կենսակերպին։ Ուղեցույցային բնույթը ենթադրում է ճանապարհի կազմակերպման, երթուղու առանձնահատկությունների և ճանապարհորդության ընթացքում հանդիպող վայրերի վերաբերյալ տեղեկությունների ներկայացում։ Նման գրականությունը կարևոր դեր ուներ այն ժամանակաշրջանում, երբ միջազգային ուղևորությունները դառնում էին ավելի հասանելի, իսկ երկաթուղային և շոգենավային հաղորդակցությունը նպաստում էր մարդկանց ու մշակույթների փոխանակմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճանապարհորդական գրականության, XIX դարի տրանսպորտային հաղորդակցության, Եվրոպայի աշխարհագրության և հայ ընթերցողների՝ արտաքին աշխարհի մասին պատկերացումների պատմությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև արժեքավոր է որպես հայերեն ուղեցույցային գրականության օրինակ, որն արտացոլում է ճանապարհորդության նկատմամբ հետաքրքրությունն ու աշխարհագրական գիտելիքների տարածման ձգտումը։