Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Genocide in the Ottoman Empire

    Այս գիրքը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակների ընթացքում տեղի ունեցած զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների, կոտորածների և բնակչության համակարգված ոչնչացման համապարփակ ուսումնասիրություն։ Այն կենտրոնանում է հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին և դրան նախորդած ու հաջորդած ժամանակաշրջաններում կայսրության քրիստոնյա ժողովուրդների՝ մասնավորապես հայերի, ասորիների և հույների նկատմամբ իրականացված քաղաքականությունների ու բռնությունների վրա՝ դրանք դիտարկելով ոչ թե որպես միմյանցից անկախ և պատահական իրադարձություններ, այլ որպես ավելի լայն քաղաքական, ժողովրդագրական և պետական գործընթացների մաս։ Հեղինակները ուսումնասիրում են, թե ինչպես Օսմանյան պետության քաղաքական փոփոխությունները, ազգայնական գաղափարախոսությունների տարածումը, պատերազմական պայմանները, ներքին իշխանական պայքարները և կայսրության տարածքային ու ժողովրդագրական վերափոխման ձգտումները ստեղծեցին միջավայր, որտեղ զանգվածային բռնությունը դարձավ բնակչության նկատմամբ վերահսկողության և վերաձևավորման գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղահանությունների կազմակերպմանը, բռնագաղթի ճանապարհներին, զանգվածային սպանություններին, ունեցվածքի բռնագրավմանը, բնակավայրերի դատարկմանը և վերապրածների կյանքի պայմաններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ իրադարձությունները չի սահմանափակում միայն ռազմական գործողությունների կամ առանձին կոտորածների նկարագրությամբ, այլ փորձում է բացահայտել դրանց կառավարման մեխանիզմները, պետական կառույցների և տեղական իշխանությունների դերակատարությունը, ինչպես նաև հասարակական տարբեր խմբերի մասնակցության կամ դիմադրության ձևերը։ Գիրքը միաժամանակ անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության տարբեր համայնքների փոխհարաբերություններին և ցույց է տալիս, թե ինչպես պատերազմի, ազգային ինքնության և ժողովրդագրական քաղաքականության փոխազդեցությունը կարող էր հանգեցնել ամբողջական համայնքների ոչնչացման կամ հայրենազրկման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև պատմական հիշողության և հետագա ժխտողականության խնդիրը․ ուսումնասիրությունը դիտարկում է, թե ինչպես են այս իրադարձությունները մեկնաբանվել հետագա տասնամյակներում, ինչպիսի քաղաքական ու պատմագրական վեճեր են ձևավորվել դրանց շուրջ և ինչ նշանակություն ունեն արխիվային փաստաթղթերը, վկայությունները և ժողովրդագրական տվյալները անցյալի վերականգնման համար։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել ինչպես Օսմանյան կայսրության անկման և Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ ցեղասպանությունների, էթնիկ բռնության, ազգայնականության, բռնի տեղահանությունների և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի լայն համատեքստում հասկանալու, թե ինչպիսի քաղաքական, ռազմական և սոցիալական պայմաններում կարող են ձևավորվել զանգվածային բռնության գործընթացներ, ինչպես են դրանք իրականացվում պետական և տեղական կառույցների միջոցով, և ինչ երկարաժամկետ հետևանքներ են ունենում ոչ միայն անմիջական զոհերի ու վերապրածների, այլև ամբողջ տարածաշրջանի ժողովրդագրական, մշակութային և քաղաքական պատմության վրա։

    Обновлено. 2026-09-22
    Genocide in the Ottoman Empire
    Онлайн

    История

    ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅԻՒՆՆԵՐ

    Այս գիրքը ներկայացնում է պատմական ուսումնասիրությունների ժողովածու՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջանների և տարածաշրջանների պատմական գործընթացների վերլուծություններ։ Աշխատությունում քննարկվում են պատմական աղբյուրների քննության մեթոդները, իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը և պատմական զարգացման օրինաչափությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է ինչպես Հայաստանի պատմության առանձին հարցերին, այնպես էլ ավելի լայն տարածաշրջանային և համաշխարհային գործընթացներին՝ համադրելով փաստագրական նյութը և պատմագիտական մեկնաբանությունները։ Նյութում շեշտադրվում է նաև պատմության ուսումնասիրության գիտական մոտեցումը՝ քննադատական վերլուծության, համեմատական մեթոդի և աղբյուրագիտության կիրառմամբ։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել պատմական մտածողություն և խորացնել ընթերցողի պատկերացումները անցյալի ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։

    Обновлено. 2026-09-18
    ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅԻՒՆՆԵՐ
    Онлайн

    Религия

    Օրացույց

    Հրատարակությունը պատկանում է հայերեն օրացույցների այն ավանդույթին, որի հիմնական նպատակը տարվա ժամանակային կառուցվածքը ներկայացնելն ու ընթերցողին առօրյա և եկեղեցական կյանքում կողմնորոշելն էր։ Այն կարելի է դիտարկել որպես ժամանակի հաշվառման գործնական ուղեցույց, որը նախատեսված էր ամիսների, օրերի և շաբաթական հերթականության պահպանման համար։ Նման օրացույցները սովորաբար ներառում էին տարվա ամիսների բաժանումը, ամսաթվերի և շաբաթվա օրերի համապատասխանությունը, ինչպես նաև կրոնական տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և պահքի ժամանակաշրջանների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Դրանք կարևոր նշանակություն ունեին հատկապես այն համայնքներում, որտեղ եկեղեցական տոնացույցը մեծապես պայմանավորում էր հասարակական, ընտանեկան և առօրյա կյանքի ռիթմը։ Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրում ստեղծված այսպիսի հրատարակությունները նպաստում էին օրացուցային գիտելիքների տարածմանը և հայերեն տպագիր տեղեկատվության հասանելիությանը։ Դրանք նաև արտացոլում էին տպագրական գործի կապը համայնքի կրթական, հոգևոր և մշակութային պահանջների հետ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության, Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության և օրացուցային ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էր տպագիր օրացույցը ծառայում որպես ժամանակի կազմակերպման և եկեղեցական ու հասարակական կյանքի կարևոր ամսաթվերի պահպանման միջոց։

    Обновлено. 2026-11-08
    Օրացույց
    Онлайн

    Культура

    Հին Հայաստանի արվեստի պատմության ակնարկներ (մ. թ. ա. VI – մ. թ. III դարեր)

    Բ. Ն. Առաքելյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Հին Հայաստանի արվեստի զարգացումը մ. թ. ա. VI դարից մինչև մ. թ. III դարն ընկած ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով գեղարվեստական մշակույթի տարբեր դրսևորումներն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում հնագիտական հուշարձանների, նյութական մշակույթի առարկաների և արվեստի պահպանված նմուշների ուսումնասիրությունն է։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են հին հասարակության գեղագիտական պատկերացումները, ստեղծագործական ավանդույթները, վարպետության ձևերն ու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետության, քանդակագործության, զարդարվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հասարակական կյանքի, կրոնական պատկերացումների և մշակութային փոխազդեցությունների հետ։ Հին Հայաստանի արվեստը դիտարկվում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական միջավայրի և հարևան քաղաքակրթությունների հետ ունեցած կապերի համատեքստում՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղական ավանդույթների առանձնահատկություններն ու արտաքին ազդեցությունների դերը։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը նպաստում է գեղարվեստական ձևերի և ոճական փոփոխությունների զարգացման ընթացքը դիտարկելուն։ Գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է Հայաստանի հնագույն արվեստի, նյութական մշակույթի և գեղարվեստական ժառանգության պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-10-30
    Հին Հայաստանի արվեստի պատմության ակնարկներ (մ. թ. ա. VI – մ. թ. III դարեր)
    Онлайн

    География

    Высококалийные риолит-дацитовые туфы Ташира (Лори, Армения) и их применение в качестве эффективного агроудобрения

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Լոռու մարզի Տաշիրի տարածքի բարձր կալիումական ռիոլիտ-դացիտային տուֆերի երկրաբանական, երկրաքիմիական և ագրոնոմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք որպես արդյունավետ ագրոպարարտանյութ կիրառելու հնարավորության գնահատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տուֆերի հանքաբանական և քիմիական կազմը, կալիումի պարունակությունն ու դրա հնարավոր մատչելիությունը բույսերի համար, ինչպես նաև ապարների և հողային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով տուֆային նյութում պարունակվող հանքային բաղադրիչները կարող են աստիճանաբար ազատվել և հարստացնել հողը բույսերի աճի համար անհրաժեշտ սննդատարրերով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է տուֆերի՝ որպես բնական հումքի կիրառման արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, հողի բերրիության վրա հնարավոր ազդեցությունը և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սնուցման գործընթացում ունեցած դերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր հողային պայմաններում տուֆային նյութի օգտագործման հնարավորություններին, դրա ազդեցությանը հողի քիմիական հատկությունների, սննդատարրերի հասանելիության և բույսերի աճի ցուցանիշների վրա։ Բնական հանքային հումքի օգտագործումը որպես պարարտանյութ դիտարկվում է նաև ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսության մեջ տեղական հումքի կիրառման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Տաշիրի տուֆերի կիրառական ներուժի բացահայտմանը և դրանց հիման վրա հողի բերրիության բարձրացմանն ուղղված մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, հողագետներին, երկրաքիմիկոսներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի մասնագետներին, ինչպես նաև բնական հանքային հումքի կիրառական նշանակությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-08
    Высококалийные риолит-дацитовые туфы Ташира (Лори, Армения) и их применение в качестве эффективного агроудобрения
    Онлайн

    Лингвистика

    Մշո բարբառը

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի պատմական և տարածքային բարբառներից մեկի՝ Մշո բարբառի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա լեզվական առանձնահատկությունները, կառուցվածքը և տեղը հայերենի բարբառային համակարգում։ Մշո բարբառը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի պատմության, զարգացման և տարածքային տարբերակների ուսումնասիրության համար, քանի որ իր մեջ պահպանել է լեզվական այնպիսի հնչյունական, քերականական և բառապաշարային հատկանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու հայերենի պատմական շերտերը, լեզվական փոփոխությունների ընթացքը և տարբեր ժամանակաշրջաններում խոսակցական լեզվի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է բարբառի հնչյունական համակարգի, բառերի արտասանության, հնչյունափոխական երևույթների, բառապաշարի, քերականական ձևերի և խոսքի կառուցման օրինաչափությունների ուսումնասիրությամբ։ Մշո բարբառի բառային կազմը կարևոր նյութ է ներկայացնում ինչպես առօրյա կյանքի, կենցաղի, ընտանիքի, աշխատանքի և հասարակական հարաբերությունների, այնպես էլ ավանդույթների, սովորույթների, ժողովրդական պատկերացումների ու մշակութային ժառանգության հետ կապված հասկացությունների ուսումնասիրության համար։ Բարբառային բառերն ու արտահայտությունները լեզվի կենդանի պատմության յուրօրինակ վկայություններ են, որոնց միջոցով հնարավոր է ճանաչել տվյալ տարածաշրջանի բնակչության մտածողությունը, կենսակերպը և աշխարհընկալումը։ Աշխատությունը նպաստում է նաև հայերենի տարբեր բարբառների համեմատական քննությանը՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև Մշո բարբառի առանձնահատուկ դիրքը հայերենի լեզվական տարածքում։ Այն արժեքավոր նշանակություն ունի հայ լեզվաբանների, բարբառագետների, բանասերների, ազգագրագետների և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ ծառայելով որպես նյութ լեզվաբանական հետազոտությունների, բարբառային բառապաշարի պահպանման և հայ ժողովրդի պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նպաստում է Մուշի և հարակից բնակավայրերի լեզվական ինքնատիպության ճանաչմանն ու պահպանմանը՝ ներկայացնելով բարբառը ոչ միայն որպես հաղորդակցման միջոց, այլև որպես տվյալ տարածաշրջանի պատմական հիշողությունն ու մշակութային ինքնությունը կրող կարևոր արժեք։

    Обновлено. 2026-11-16
    Մշո բարբառը