Հակոբ Սանասարյան - Դալմայի Այգիներ

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է քաղաքական խոսույթում ներակա իմաստի դրսևորման լեզվական և հաղորդակցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված ժամանակակից ֆրանսիացի քաղաքական գործիչների ելույթների վերլուծության վրա։ Գրքում ներկայացվում են քաղաքական հաղորդակցության տեսական հիմքերը, խոսույթի վերլուծության մեթոդները և այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ խոսողը փոխանցում է ոչ միայն բացահայտ, այլև ենթադրվող կամ անուղղակի իմաստներ։ Հեղինակը վերլուծում է ենթատեքստի, ակնարկների, նախադրյալների, իմաստային շեշտադրումների և հռետորական ռազմավարությունների կիրառումը քաղաքական ելույթներում՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը լսարանի ընկալումների և քաղաքական ուղերձների ձևավորման վրա։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համոզման, ազդեցության և հանրային կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին, ինչպես նաև լեզվի դերին քաղաքական նպատակների իրականացման գործընթացում։ Քննարկվում են ժամանակակից ֆրանսիական քաղաքական խոսույթի առանձնահատկությունները, գաղափարական դիրքորոշումների լեզվական արտահայտությունները և քաղաքական հռետորաբանության զարգացման միտումները։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, խոսույթաբանների, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետների, թարգմանաբանների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում քաղաքական լեզվի թաքնված իմաստային շերտերի վերաբերյալ։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ազգային շահի գաղափարի տեսական, քաղաքական և գործնական նշանակության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ժամանակակից պայմաններում դրա վերաիմաստավորման և արդիականացման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են ազգային շահի ձևավորման պատմական նախադրյալները, դրա բովանդակության փոփոխությունները և փոխկապակցվածությունը պետական ինքնիշխանության, ազգային անվտանգության, հասարակական համերաշխության ու կայուն զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային և պետական շահերի հարաբերակցությանը, դրանց սահմանման չափանիշներին, քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացում ունեցած դերին և ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրի, արտաքին քաղաքական հարաբերությունների և միջազգային գործընթացների ազդեցությունները ազգային շահերի ընկալման ու պաշտպանության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պետական կառավարման արդյունավետությանը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացմանը, տնտեսական անկախության ամրապնդմանը և հասարակության տարբեր խմբերի շահերի համադրման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում են ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և հանրային արժեքների նշանակությունը ազգային առաջնահերթությունների ձևավորման գործընթացում։ Դիտարկվում են նաև գլոբալացման, տեղեկատվական անվտանգության, ժողովրդագրական փոփոխությունների և տեխնոլոգիական զարգացման պայմաններում առաջացող նոր մարտահրավերները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ազգային շահերի պաշտպանության ռազմավարական մոտեցումների կատարելագործմանը, երկարաժամկետ պետական քաղաքականության մշակմանը և ներքին ու արտաքին քաղաքական նպատակների փոխհամաձայնեցմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության, պետականության ամրապնդման և միջազգային հարաբերություններում արդյունավետ դիրքավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների, վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Այս տնտեսագիտական և արտադրական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծխախոտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են արտադրական գործընթացների կազմակերպման, հումքային բազայի օգտագործման, տեխնոլոգիական արդիականացման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հարցերը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ոլորտի մրցունակությունը և արտադրողականությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրական ծախսերի նվազեցման, աշխատանքի արտադրողականության աճի, որակի վերահսկման և լոգիստիկ շղթաների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրմանը, արտադրության ավտոմատացմանը և միջազգային շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի որակի ապահովմանը։ Աշխատությունը համադրում է տնտեսագիտական վերլուծություն և արտադրական տեխնոլոգիաների մոտեցումներ՝ առաջարկելով ծխախոտի արդյունաբերության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման գործնական ուղղություններ։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, արտադրական ոլորտի մասնագետների, ինժեներների և արդյունաբերական քաղաքականության մշակողների համար։

History

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ռուսաստանում հայ բնակչության դավանական և եկեղեցական դրության ուսումնասիրությանը մինչև Եկատերինա II-ի կառավարման ժամանակաշրջանը ներառյալ։ Քննության են առնվում հայկական համայնքների կրոնական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, եկեղեցական հաստատությունների գործունեությունը և պետական իշխանությունների հետ ձևավորված հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի դավանական իրավունքների, կրոնական ազատությունների, եկեղեցիների և հոգևոր կառույցների գործունեության կարգավորման խնդիրներին։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված պետական մոտեցումները, իրավական կարգավորումները և դրանց ազդեցությունը հայկական համայնքների կրոնական ու հասարակական կյանքի վրա։ Քննարկվում են նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու դերը համայնքային ինքնության պահպանման գործում, հոգևոր կառավարման առանձնահատկությունները և հայկական եկեղեցական կառույցների հարաբերությունները ռուսական պետական համակարգի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Ռուսաստանում հայկական համայնքների դավանական կարգավիճակի պատմական զարգացման և դրա վրա պետական ու եկեղեցական գործոնների ազդեցության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, եկեղեցու պատմության, ռուս-հայկական հարաբերությունների և կրոնական համայնքների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարբեր տարածքներից ընտրված բիոինդիկատոր օրգանիզմների վրա քսենոբիոտիկների ազդեցության գենետիկական և էպիգենետիկական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ շրջակա միջավայրում մարդու գործունեության հետևանքով կուտակվող օտարածին քիմիական միացությունները կարող են ազդել կենդանի օրգանիզմների ժառանգական նյութի, բջջային գործընթացների և ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա, իսկ այդ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել էկոհամակարգերի աղտոտվածության մակարդակն ու կենսաբանական վտանգները։ Աշխատության շրջանակում տարբեր շրջաններից հավաքված բիոինդիկատոր օրգանիզմներն օգտագործվում են որպես շրջակա միջավայրի վիճակի կենսաբանական ցուցիչներ՝ համեմատելու աղտոտվածության տարբեր պայմաններում գտնվող տարածքների ազդեցությունը կենդանի համակարգերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քսենոբիոտիկների առաջացրած գենետիկական փոփոխություններին, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի վնասմանը, գենոմի կայունության խախտումներին և ժառանգական նյութի այլ հնարավոր փոփոխություններին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են էպիգենետիկական ազդեցությունները, որոնք կարող են փոփոխել գեների ակտիվությունը՝ առանց ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդային հաջորդականության անմիջական փոփոխության։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս շրջակա միջավայրի ազդեցությունները դիտարկել ավելի լայն տեսանկյունից՝ բացահայտելով ոչ միայն արդեն ձևավորված գենետիկական վնասները, այլև այն կարգավորիչ փոփոխությունները, որոնք կարող են ազդել օրգանիզմի կենսագործունեության և հարմարվողականության վրա։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է Հայաստանի տարբեր աշխարհագրական և էկոլոգիական պայմաններ ունեցող տարածքների համեմատական ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքային առանձնահատկություններ և գնահատելու տարբեր աղտոտիչների ազդեցության հնարավոր տարբերությունները։ Ստացված տվյալները կարող են նշանակություն ունենալ շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման և բիոինդիկացիոն մեթոդների կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է գենետիկական և էպիգենետիկական մեխանիզմների ուսումնասիրության կարևորությունը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության կենսաբանական հետևանքները հասկանալու գործում և կարող է օգտակար լինել գենետիկայի, էկոտոքսիկոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Գիրքը նվիրված է հայ հին և միջնադարյան գրականության ուսուցման տեսական և մեթոդական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը ավագ դպրոցում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են գրականագիտական և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են սովորողների կողմից հայ գրական ժառանգության խորքային ընկալմանը և արժևորմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է ուսուցման նպատակներին, բովանդակության ընտրության սկզբունքներին, դասավանդման արդյունավետ մեթոդներին և ուսումնադաստիարակչական գործընթացի կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հին և միջնադարյան գրական ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական և պատմամշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև դրանց դերը ազգային ինքնագիտակցության, մտածողության և արժեքային համակարգի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, մանկավարժների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ գրականության դասավանդման մեթոդիկայով և կրթական գործընթացում գրական ժառանգության ներկայացմամբ։