Համընդհանուրի, ազգայինի և անհատականի եռամիասնությունը որպես թարգմանաբանական խնդիր (ռոմանական լեզուների փաստական նյութի հիման վրա)

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի կեսերի բրիտանական գրական և թատերական կյանքի նշանակալի երևույթներից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն հեղինակների դրամատուրգիական ստեղծագործության վրա, որոնց գրական գործունեությունը կապվում է հետպատերազմյան հասարակության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի, սոցիալական անհամաձայնության և երիտասարդ սերնդի ինքնության որոնումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում դրամատիկական երկերի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց կապը 1950-1960-ական թվականների Մեծ Բրիտանիայի հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Քննվում են սոցիալական անհավասարության, դասակարգային հարաբերությունների, անհատի օտարման, հասարակական արժեքների վերագնահատման, սերնդային հակասությունների և անձնական ինքնաիրացման խնդիրների արտացոլման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն կերպարներին, որոնք հաճախ հակադրվում են հաստատված հասարակական նորմերին և իրենց դժգոհությունը արտահայտում առօրյա կյանքի, սոցիալական սահմանափակումների ու ավանդական հեղինակությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում է հերոսի կառուցման սկզբունքը, նրա ներքին հակասությունները, խոսքային վարքը և շրջապատի հետ բախումների դրամատուրգիական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բեմական տարածության և առօրյա միջավայրի գործառույթը, քանի որ կենցաղային մանրամասները հաճախ դառնում են սոցիալական իրականության և կերպարների հոգեբանական վիճակի արտահայտման միջոց։ Վերլուծվում են նաև երկխոսության կառուցվածքը, խոսակցական լեզվի կիրառությունը, հեգնանքը, սարկազմը, լարված բանավեճերը և դրամատիկական հակամարտության ձևավորման այլ միջոցներ։ Հետազոտության շրջանակում շարժումը դիտարկվում է բրիտանական թատրոնի նորացման ընդհանուր գործընթացում՝ բացահայտելով դրա հարաբերությունը նախորդ թատերական ավանդույթների և ժամանակակից ռեալիստական դրամայի զարգացման հետ։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ «զայրույթը» կարող է մեկնաբանվել ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական վիճակ, այլև որպես ժամանակաշրջանի սոցիալական և մշակութային փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքի գեղարվեստական ձև։ Առանձին հեղինակների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու շարժման ներսում առկա թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը՝ խուսափելով այն միատարր գրական դպրոց ներկայացնելուց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան անգլիական դրամատուրգիայի վերափոխումները, սոցիալական քննադատության նոր ձևերը և դրանց նշանակությունը XX դարի բրիտանական թատրոնի հետագա զարգացման համար։

Culture

Ժողովածուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների գործունեության փորձը՝ անդրադառնալով այդ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման, զարգացման և ընթերցողների սպասարկման տարբեր ուղղություններին։ Հրատարակության հիմնական արժեքը գործնական փորձի ամփոփումն է, որի միջոցով ներկայացվում են գրադարանների առօրյա աշխատանքի ձևերը, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդները, գրքային ֆոնդերի համալրման և պահպանման խնդիրները, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի հետ տարվող մշակութալուսավորչական աշխատանքը։ Ժողովածուում կարող են ներկայացված լինել առանձին գրադարանների աշխատանքի օրինակներ, հաջողված նախաձեռնություններ և գործնական մեթոդներ, որոնք կիրառվել են ընթերցողների հետաքրքրությունները բացահայտելու և նրանց գրականության նկատմամբ հետաքրքրությունը խթանելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանի՝ որպես մշակութային և կրթական հաստատության դերին, ինչպես նաև գրադարանավարի մասնագիտական գործունեությանը։ Ներկայացվող փորձը կարող է ընդգրկել գրքի ցուցահանդեսների, մատենագիտական ակնարկների, գրական երեկոների, ընթերցողների կոնֆերանսների, բանավոր տեղեկատվության և այլ միջոցառումների կազմակերպման ձևեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործմանը, գրականության ընտրությանն ու դասակարգմանը, կատալոգների և մատենագիտական տեղեկատու-որոնողական միջոցների կիրառմանը։ Ժողովածուի պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման մակարդակը, կազմակերպչական սկզբունքները և հասարակության մշակութային կյանքում գրադարաններին վերապահված դերը։ Նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել ոչ միայն գրադարանային գործի մասնագետների, այլև Հայաստանի մշակութային պատմությամբ, խորհրդային շրջանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ, ընթերցանության պատմությամբ և գրքի տարածման գործընթացներով զբաղվող հետազոտողների համար։ Ժողովածուն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու գրադարանային աշխատանքի պատմական փորձը, դրա կիրառված մեթոդները և տարբեր հաստատություններում կուտակված մասնագիտական փորձի տարածման ձևերը։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է Ալեխո Կարպենտիերի սոցիալ-փիլիսոփայական արձակի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական խորքը, գեղարվեստական առանձնահատկությունները և լատինամերիկյան գրականության զարգացման մեջ ունեցած դերը։ Կարպենտիերի արձակը ձևավորվել է որպես մշակութային, պատմական և փիլիսոփայական մտորումների համադրություն, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում պատմության ընկալումը, հասարակական իրականության հակասությունները և մարդու գոյաբանական խնդիրները։ Նրա ստեղծագործություններում առանձնահատուկ է «մոգական ռեալիզմի» և պատմական իրականության սինթեզը, որտեղ իրական իրադարձությունները ներկայացվում են առասպելաբանական, խորհրդանշական և փիլիսոփայական շերտերի միջոցով։ Սոցիալ-փիլիսոփայական ուղղվածությունը հատկապես արտահայտվում է իշխանության, ազատության, հեղափոխության և մշակութային ինքնության խնդիրների քննադատական մեկնաբանության մեջ, որտեղ անհատը դիտարկվում է պատմական գործընթացների և սոցիալական կառուցվածքների համատեքստում։ Կարպենտիերի պոետիկան բնորոշվում է բազմաշերտ պատմողականությամբ, լեզվական հարուստ կառուցվածքով և երաժշտական ռիթմիկայով, որոնք ստեղծում են խորքային գեղարվեստական ազդեցություն։ Նրա արձակը ոչ միայն գեղարվեստական ստեղծագործություն է, այլ նաև փիլիսոփայական մտորումների դաշտ, որտեղ պատմությունը և առասպելը փոխլրացնում են միմյանց՝ բացահայտելով լատինամերիկյան ինքնության և քաղաքակրթական զարգացման բարդ ուղիները։ Այսպիսով, Ալեխո Կարպենտիերի սոցիալ-փիլիսոփայական արձակը կարևոր տեղ է զբաղեցնում XX դարի համաշխարհային գրականության մեջ՝ որպես մշակութային և գաղափարական խորքային վերլուծության օրինակ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կոմպենսացված կիսահաղորդիչների հիման վրա ստեղծված կառուցվածքներում կրկնակի ներարկման պայմաններում առաջացող ֆիզիկական երևույթների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործընթացների վրա, որոնք կապված են կիսահաղորդչային նյութի մեջ միաժամանակ տարբեր տեսակի լիցքակիրների՝ էլեկտրոնների և խոռոչների ներարկման, դրանց տեղափոխման, վերաբաշխման և փոխազդեցության հետ։ Քննության են առնվում կոմպենսացման հետևանքով ձևավորվող էլեկտրական հատկությունները, խառնուրդային կենտրոնների ազդեցությունը լիցքակիրների կոնցենտրացիայի և շարժունակության վրա, ինչպես նաև արտաքին էլեկտրական դաշտի պայմաններում կառուցվածքի հաղորդականության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում կրկնակի ներարկման մեխանիզմներին, քանի որ նման պայմաններում կիսահաղորդչի ներսում կարող են ձևավորվել հավասարակշռությունից էապես տարբերվող լիցքակիրների բաշխումներ, որոնք պայմանավորում են հոսանք–լարում բնութագրերի և էլեկտրական հաղորդականության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են լիցքակիրների գեներացիայի, վերամիավորման, գրավման և ազատման գործընթացները, ինչպես նաև տարբեր արատների և էներգիական մակարդակների հնարավոր ազդեցությունը դրանց կյանքի տևողության և տեղափոխման հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են տարածական լիցքի ձևավորման, ներքին էլեկտրական դաշտերի փոփոխության և ոչ գծային էլեկտրական երևույթների առաջացման պայմանները։ Կարևորվում է նաև ջերմաստիճանի, կիրառվող լարման, նյութի կոմպենսացման աստիճանի և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը դիտարկվող ֆիզիկական գործընթացների վրա։ Տեսական մոդելների և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել լիցքափոխադրման հիմնական օրինաչափությունները և որոշել այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն կառուցվածքների էլեկտրական բնութագրերի վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն կիսահաղորդիչների հիմնարար ֆիզիկայի տեսանկյունից, այլև տարբեր էլեկտրոնային և կիսահաղորդչային սարքերի աշխատանքի ֆիզիկական հիմքերի ըմբռնման համար։ Ստացված օրինաչափությունները կարող են նպաստել հատուկ էլեկտրական հատկություններով կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծման, դրանց պարամետրերի գնահատման և աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման գիտական մոտեցումների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային սարքերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ֆիզիկոսների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XVII դարի հայ մտավոր և մշակութային կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչ Երեմիա Քյոմուրճյանի պատմագրական գործունեության ու նրա թողած գրավոր ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հեղինակի պատմագիտական հայացքների, պատմական նյութի ընտրության և շարադրման սկզբունքների, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունների ու իր ժամանակաշրջանի իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակների բացահայտումն է։ Նրա երկերը դիտարկվում են XVII դարի Օսմանյան կայսրության, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի և ընդհանրապես հայ հասարակական ու մշակութային կյանքի պատմության ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուրների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հանգամանքին, թե պատմագիրը ինչպես է համադրում իրադարձությունների ժամանակագրական ներկայացումը անձնական դիտարկումների, ժամանակակիցների մասին տեղեկությունների, հասարակական կյանքի նկարագրությունների և ավանդված պատմական նյութի հետ։ Այս տեսանկյունից նրա ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունները, այլև քաղաքային առօրյան, համայնքային հարաբերությունները, եկեղեցական կյանքը, կրթամշակութային միջավայրը և հայ բնակչության կապերը տարածաշրջանի այլ հասարակական խմբերի հետ։ Կարևորվում է նաև հեղինակի՝ որպես իր ժամանակի ականատեսի և տեղեկություններ հավաքող մտավորականի դերը, քանի որ պատմական հաղորդումների աղբյուրագիտական արժեքը գնահատելիս անհրաժեշտ է տարբերակել անմիջական դիտարկումները, փոխանցված տեղեկությունները և ավելի վաղ աղբյուրներից վերցված նյութերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նրա պատմագրական լեզվին, պատմական կերպարների ներկայացման եղանակներին, ժամանակի և պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը, ինչպես նաև կրոնական ու բարոյական պատկերացումների ազդեցությանը պատմական իրադարձությունների մեկնաբանության վրա։ Ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը ևս կարևոր ուղղություն է՝ հնարավորություն տալով պարզելու երկերի պահպանման, ընդօրինակման, խմբագրման և հետագա շրջանառության առանձնահատկությունները։ Նրա ստեղծագործությունների համադրումը ժամանակակից և նախորդ հայ պատմագիրների աշխատությունների հետ նպաստում է XVII դարի հայ պատմագրության զարգացման միտումների և հեղինակային առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը միավորում է պատմագրության պատմության, աղբյուրագիտության, ձեռագրագիտության և հայ մշակույթի պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հեղինակի ժառանգության նշանակությունը վաղ նոր շրջանի հայ հասարակության, Կոստանդնուպոլսի հայկական միջավայրի և հայ պատմական մտքի զարգացման ուսումնասիրման համար։

Technology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հրաբխածին թեթև լցանյութերով փրփրաբետոնների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց հիման վրա շինվածքների կիրառման հնարավորությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով շինանյութերի ոլորտում էներգաարդյունավետության և թեթև կոնստրուկցիաների նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է փրփրաբետոնի կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ցեմենտային մատրիցի և օդային ծակոտիների համակարգի համադրություն, որը ապահովում է նյութի ցածր խտություն և բավարար ջերմամեկուսիչ հատկություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաբխածին ծագում ունեցող լցանյութերի՝ պեմզայի, տուֆի և պեռլիտի կիրառմանը, որոնք բարելավում են բետոնի մեխանիկական և ջերմատեխնիկական ցուցանիշները։ Քննարկվում են նաև արտադրական տեխնոլոգիական փուլերը՝ խառնուրդի կազմավորում, փրփուրի ստացում, ձուլում և կարծրացում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նման կոմպոզիտային նյութերի կիրառումը թույլ է տալիս նվազեցնել շինարարական քաշը, բարձրացնել էներգաարդյունավետությունը և ընդլայնել թեթև, բայց դիմացկուն շինվածքների նախագծման հնարավորությունները՝ հատկապես սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջաններում։