Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Ապրիլ)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, նշանակալի պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական և հասարակական կարևոր հոբելյանների համակարգված ժողովածու։ Նյութերը դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ ծանոթանալ տարբեր օրերին վերաբերող պատմական փաստերին, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներին, ինչպես նաև ազգային և միջազգային նշանակության իրադարձություններին։ Հրատարակությունը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպմանը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատու ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և պատմությամբ հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել հոբելյանական միջոցառումների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և կրթական ծրագրերի նախապատրաստման ընթացքում՝ ապահովելով հակիրճ, համակարգված և գործնականում կիրառելի տեղեկատվություն։
Updated: 2026-11-02Religion
Հին Կտակարանի քսաներկու գրքերը
Գիրքը ներկայացնում է Հին Կտակարանի գրքերը՝ ընդգրկելով քրիստոնեական հավատքի և աստվածաշնչյան ավանդույթի հիմնարար բովանդակությունը։ Այն ընթերցողին հաղորդակից է դարձնում Աստվածաշնչի հինկտակարանյան հատվածի հոգևոր, բարոյական և պատմական աշխարհին՝ անդրադառնալով Աստծո և մարդու հարաբերություններին, հավատքին, ուխտին, պատվիրաններին, արդարությանն ու բարեպաշտությանը, ինչպես նաև մարդկային կյանքի և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման կրոնական սկզբունքներին։ Հին Կտակարանի գրքերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ, քանի որ դրանցում արտահայտված գաղափարներն ու պատկերացումները հիմք են հանդիսանում Նոր Կտակարանի բազմաթիվ թեմաների, քրիստոնեական ուսմունքի և եկեղեցական մեկնաբանության ընկալման համար։ Գիրքն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կրոնական ընթերցանության նյութ, այլև որպես հոգևոր և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան մտածողությանը, կրոնական պատկերացումներին, բարոյական արժեքներին և այն ավանդույթներին, որոնք դարեր շարունակ ազդեցություն են ունեցել հայ քրիստոնեական կյանքի, կրթության, գրականության ու մշակույթի վրա։ Հատկապես կարևոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրականության և կրոնական գրքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով Սուրբ Գրքի բովանդակության, քրիստոնեական ավանդույթի և հայ ընթերցողական միջավայրում դրա տարածման ու ընկալման ուսումնասիրությանը։
Updated: 2026-11-14
History
ՀԱՅՈՑ ՄԵԾ ՀԱՅՔԻ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔՆԵՐԸ
Մեծ Հայքը՝ որպես հնագույն հայկական պետական կազմավորում, տարբեր ժամանակներում ունեցել է մի շարք մայրաքաղաքներ, որոնք դարձել են քաղաքական, մշակութային և տնտեսական կարևոր կենտրոններ։ Մայրաքաղաքների փոփոխությունը հաճախ կապված է եղել պատմական իրադարձությունների, արքայական դինաստիաների փոփոխության, ինչպես նաև ռազմաքաղաքական իրավիճակների հետ։ Մեծ Հայքի առաջին հայտնի մայրաքաղաքներից մեկը Արտաշատն է, որը հիմնադրվել է Արտաշես Ա արքայի կողմից մ.թ.ա. II դարում։ Այն երկար ժամանակ եղել է պետության գլխավոր կենտրոնը և ստացել է «Հայկական Կարթագեն» անվանումը՝ իր զարգացածության և հզորության պատճառով։ Հետագայում, որոշ ժամանակաշրջաններում մայրաքաղաք է դարձել Տիգրանակերտը, որը հիմնադրել է Տիգրան Մեծը մ.թ.ա. I դարում։ Տիգրանակերտը եղել է հզոր և գեղեցիկ քաղաք, կառուցված հելլենիստական մշակույթի ազդեցությամբ, և դարձել է Մեծ Հայքի քաղաքական ու ռազմական կենտրոններից մեկը։ Բացի այս քաղաքներից, տարբեր պատմական փուլերում որպես վարչական կամ արքայական կենտրոններ հանդես են եկել նաև Վաղարշապատը, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Էջմիածին և դարձել է հոգևոր կենտրոն, ինչպես նաև Դվինը, որը վաղ միջնադարում եղել է կարևոր առևտրական և վարչական քաղաք։ Դվինը հատկապես զարգացել է Արշակունիների և հետագա ժամանակաշրջաններում՝ դառնալով տարածաշրջանի խոշոր քաղաքներից մեկը։ Մայրաքաղաքների ընտրությունը հաճախ պայմանավորված էր ռազմավարական դիրքով, ջրային ռեսուրսների հասանելիությամբ և տնտեսական հնարավորություններով։ Այս քաղաքները ոչ միայն քաղաքական կենտրոններ էին, այլև մշակույթի, գիտության, արհեստների և առևտրի զարգացման օջախներ։ Դրանց միջոցով ձևավորվել է հայկական պետականության պատմական ընթացքը և մշակութային ժառանգությունը։ Այսպիսով, Մեծ Հայքի պատմական մայրաքաղաքները՝ Արտաշատը, Տիգրանակերտը, Վաղարշապատը և Դվինը, մեծ դեր են ունեցել հայկական պետականության ձևավորման և զարգացման գործում՝ թողնելով հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն։
Updated: 2026-10-23
History
Հայ ընտանիքն արդի մարտահրավերների համատեքստում․ Էմմա Կարապետյանի հիշատակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի նյութեր
Ժողովածուն ներառում է հայ ընտանիքի ականավոր ուսումնասիրող, ազգագրագետ Էմմա Կարապետյանի հիշատակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի գիտական զեկուցումներն ու հետազոտական նյութերը։ Այն նվիրված է հայ ընտանիքի՝ որպես հասարակության հիմնարար սոցիալական հաստատության, պատմական զարգացման, կառուցվածքի, գործառույթների և ժամանակակից փոխակերպումների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Նյութերում քննարկվում են ընտանիքի ավանդական և արդի մոդելների փոխհարաբերությունները, ընտանեկան հարաբերությունների փոփոխությունները, սերունդների միջև կապերը, ամուսնության և ազգակցական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը ընտանեկան կյանքի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունեն ընտանիքի սոցիալական դերի, արժեքային համակարգի, ավանդույթների պահպանման և նոր պայմաններին հարմարվելու գործընթացների ուսումնասիրությունները։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ընտանիքի առջև ծառացած ժամանակակից մարտահրավերները՝ ազգագրական, մարդաբանական և սոցիոլոգիական տարբեր մոտեցումների համադրությամբ։ Գիտաժողովի միջազգային բնույթը նպաստում է ընտանիքի ուսումնասիրության տարբեր գիտական ավանդույթների և հետազոտական մեթոդների ներկայացմանը։ Հրատարակությունը նաև արժևորում է Էմմա Կարապետյանի գիտական ժառանգությունն ու հայ ընտանիքի ազգագրական ուսումնասիրության բնագավառում նրա ներդրումը։ Այն կարևոր աղբյուր է ազգագրագետների, սոցիոլոգների, մարդաբանների, պատմաբանների և ընտանիքի ինստիտուտի արդի զարգացումներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-31
Political Science
Քաղաքական ինստիտուտների փոխակերպումն ու զարգացումը Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական ինստիտուտների ձևավորման, փոխակերպման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքական ինստիտուտները դիտարկվում են որպես պետության և հասարակության փոխհարաբերությունները կազմակերպող առանցքային կառույցներ, որոնց գործունեությունն անմիջականորեն կապված է քաղաքական համակարգի կայունության, ժողովրդավարական կառավարման, իշխանության լեգիտիմության և հասարակական մասնակցության հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորումից հետո քաղաքական համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը, ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների պատճառներն ու ուղղությունները, ինչպես նաև քաղաքական միջավայրի վերափոխման ազդեցությունը պետական կառավարման մեխանիզմների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների փոխհարաբերություններին, կուսակցական համակարգին, ընտրական ինստիտուտներին, քաղաքացիական հասարակության դերակատարությանը և քաղաքական մասնակցության ձևերին։ Հեղինակը փորձում է բացահայտել այն գործոնները, որոնք նպաստում են քաղաքական ինստիտուտների կայացմանը կամ, հակառակը, սահմանափակում դրանց արդյունավետությունը՝ դիտարկելով իրավական, սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանների փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների և ժողովրդավարական զարգացման կապը։ Քննարկվում են իշխանության հաշվետվողականության, քաղաքական մրցակցության, հանրային վերահսկողության, ընտրական գործընթացների, պետական կառավարման արդյունավետության և քաղաքացիների քաղաքական ներգրավվածության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Հայաստանի քաղաքական ինստիտուտները փոփոխվել տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպիսի մարտահրավերներ են առաջացել դրանց զարգացման ընթացքում և ինչ նշանակություն ունեն ինստիտուցիոնալ կայունությունն ու արդյունավետությունը երկրի քաղաքական համակարգի հետագա զարգացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի քաղաքական համակարգի և պետական ինստիտուտների զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-08-17
Religion
Նոր Իսրայելի դավանանքները․ եղբայրներին ուղղված նամակի ձևով գրված երկ
Գիրքը կրոնական-աստվածաբանական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի և դավանանքի վերաբերյալ հեղինակի համոզմունքներն ու մտորումները՝ շարադրված եղբայրներին ուղղված նամակի ձևով։ Նամակային կառուցվածքը հաղորդում է երկխոսական և անձնական բնույթ՝ ընթերցողին ներգրավելով հավատքի, հոգևոր ինքնության և կրոնական համոզմունքների շուրջ մտորումների մեջ։ «Նոր Իսրայել» հասկացությունը ստեղծում է աստվածաշնչյան և քրիստոնեական խորհրդաբանության համատեքստ՝ անդրադառնալով հավատացյալների հոգևոր միասնությանը, ընտրյալ համայնքի գաղափարին և քրիստոնեական ինքնագիտակցությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել և հիմնավորել որոշակի դավանաբանական դիրքորոշումներ, բացատրել կրոնական համոզմունքների նշանակությունը և խրախուսել դրանց գիտակցված ընդունումը։ Եղբայրներին ուղղված դիմելաձևը շեշտադրում է հոգևոր եղբայրության, փոխադարձ վստահության և ընդհանուր հավատքի կարևորությունը՝ միաժամանակ տեքստին հաղորդելով խրատական ու համոզիչ երանգ։ Նամակի ձևը հնարավորություն է տալիս աստվածաբանական մտքերը ներկայացնել ոչ միայն որպես վերացական դրույթներ, այլև որպես անձնական համոզմունքների արտահայտություն և հավատակիցներին ուղղված կոչ։ Գիրքը կարևոր է հայ կրոնական մտքի, դավանաբանական գրականության և 19-րդ դարի հայ հոգևոր-մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար՝ որպես հավատքի հարցերին նվիրված գրավոր երկ, որն արտացոլում է կրոնական ինքնության, համայնքային պատկանելության և քրիստոնեական ուսմունքի մեկնաբանության շուրջ մտավոր հետաքրքրությունները։
Updated: 2026-11-13