Հասարակական կազմակերպությունների դերը ՀՀ-ում քաղաքացիական հասարակության կայացման գորցընթացում

Literature

Ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական ռեալիստական պատմվածք է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդու բնավորության ձևավորումը, սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը և այն ներքին հակասությունները, որոնք առաջանում են անհատի և հասարակության հարաբերություններում։ Գործում կենտրոնական տեղ ունի Զազունյան կերպարը, որի միջոցով Նար-Դոսը բացահայտում է մարդու հոգեբանական բարդ վիճակները՝ կապված ինքնահաստատման, արժանապատվության, սոցիալական դիրքի և շրջապատի գնահատականի հետ։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր են նաև միջավայրի նկարագրությունները, որոնք ցույց են տալիս հասարակության տարբեր շերտերի կյանքի պայմանները և այն սոցիալական անհավասարությունները, որոնք հաճախ դառնում են մարդկային ճակատագրերի որոշիչ գործոն։ Հեղինակը մանրամասնորեն ներկայացնում է կերպարի ներաշխարհը՝ նրա մտահոգությունները, հույսերը, հիասթափությունները և բարոյական ընտրությունները, որոնց միջոցով բացահայտվում է մարդու իրական արժեքը դժվար իրավիճակներում։ Միաժամանակ գործը ունի քննադատական շերտ՝ ուղղված այն հասարակական միջավայրին, որտեղ նյութական վիճակը և սոցիալական դիրքը հաճախ գերակշռում են մարդկային արժեքներին և արժանապատվությանը։ Լեզուն բնորոշ է Նար-Դոսին՝ պարզ, իրատեսական և հոգեբանական նուրբ դիտարկումներով հագեցած, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է խոր ազդեցություն և իրական կյանքի զգացողություն։

Literature

James Joyceը 20-րդ դարի մոդեռնիստական գրականության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները փոխեցին վեպի կառուցվածքի և լեզվի ավանդական ընկալումը․ նա ծնվել է Իռլանդիայում և իր ստեղծագործական ուղին կապել է Դուբլին քաղաքի հետ, որը դարձավ նրա գրական աշխարհի հիմնական տարածքը՝ թե՛ իրական, թե՛ խորհրդանշական իմաստով․ Ջոյսը առանձնանում է «գիտակցության հոսք» (stream of consciousness) տեխնիկայի կիրառմամբ, որի միջոցով փորձում է հնարավորինս անմիջականորեն ներկայացնել մարդու ներաշխարհը՝ մտքերի, հիշողությունների և զգացմունքների անընդհատ հոսքի ձևով․ նրա ամենահայտնի գործերից են Dubliners պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ նա պատկերում է դուբլինցիների հոգեբանական և սոցիալական փակվածությունը, և Ulysses վեպը, որը համարվում է մոդեռնիստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը՝ կառուցված Հոմերոսի «Ոդիսականի» կառուցվածքային զուգահեռներով և մեկ օրվա ընթացքում տեղի ունեցող իրադարձությունների միջոցով բացահայտելով մարդու մտքի անսահման բարդությունը․ Ջոյսի լեզուն բազմաշերտ է, հարուստ բառախաղերով, ակնարկներով և մշակութային հղումներով, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է պահանջկոտ, բայց նաև խորքային ընթերցանության նյութ․ ընդհանուր առմամբ, Ջոյսը համարվում է այն հեղինակը, որը գրականությունը տեղափոխեց նոր մակարդակ՝ կենտրոնանալով ոչ թե միայն իրադարձությունների, այլ մարդու ներքին աշխարհի և գիտակցության կառուցվածքի վրա։

Agriculture

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի՝ խաղողի վազերի ծածկով մշակության գոտում այգիների ինտենսիվ մշակության տեխնոլոգիայի ուսումնասիրմանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի ագրոտեխնիկական համակարգ, որը թույլ կտա առավել արդյունավետ օգտագործել խաղողի այգիների հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսները, բարձրացնել վազերի արտադրողականությունը, ապահովել բերքի կայունություն և բարելավել ստացվող խաղողի որակական ցուցանիշները։ Ծածկով մշակության գոտիներում խաղողագործության առանձնահատկությունը պայմանավորված է ձմռան ընթացքում վազերը ցածր ջերմաստիճանների հնարավոր վնասակար ազդեցությունից պաշտպանելու անհրաժեշտությամբ, ինչի պատճառով այգու կառավարման տեխնոլոգիան պետք է ներառի ոչ միայն աճի և բերքատվության բարձրացման, այլև վազերի ժամանակին ծածկման ու բացման արդյունավետ մեթոդներ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում ինտենսիվ խաղողագործության հիմնական տարրերի ուսումնասիրմանը՝ այգու հիմնման սխեմայից և տնկման խտությունից մինչև վազերի ձևավորման, էտի, կապի, հողի մշակության, սնուցման և ոռոգման համակարգերի ընտրությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վազերի բեռնվածության կարգավորմանը, բերքատու օղակների ճիշտ ձևավորմանը և բույսի վեգետատիվ ու գեներատիվ աճի հավասարակշռության պահպանմանը, քանի որ այդ գործոնները մեծապես որոշում են ինչպես բերքի քանակը, այնպես էլ խաղողի ողկույզների և հատապտուղների որակը։ Ինտենսիվ տեխնոլոգիայի կարևոր բաղադրիչ է նաև հողի խնամքի ճիշտ կազմակերպումը։ Հողի մշակման եղանակը, խոնավության պահպանումը, պարարտացումը և մոլախոտերի դեմ պայքարը պետք է համապատասխանեցվեն այգու պայմաններին և բույսերի սննդային պահանջներին։ Ոռոգման արդյունավետ կառավարումը նույնպես կարող է էապես ազդել վազերի աճի, բերքատվության և ջրի օգտագործման արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև խաղողի հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցները՝ ինտեգրված պաշտպանության սկզբունքների կիրառմամբ, որպեսզի բարձր բերքատվությունը համատեղվի բերքի որակի և արտադրության տնտեսական արդյունավետության պահպանման հետ։ Հայաստանի պայմաններում հատկապես կարևոր է տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների ժամկետների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ կլիմայական պայմանների, ձմեռային ջերմաստիճանների և վեգետացիոն շրջանի առանձնահատկությունների փոփոխությունները կարող են զգալիորեն ազդել վազերի վիճակի և բերքի ձևավորման վրա։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող տեխնոլոգիական լուծումները կարող են նպաստել ծածկով մշակության գոտիներում խաղողի այգիների արտադրողականության բարձրացմանը, աշխատանքային և նյութական ծախսերի նվազեցմանը և արտադրության կայունության ապահովմանը։ Միաժամանակ, ինտենսիվ մշակության համակարգը կարող է նպաստել այգիների տարածքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և մեկ միավոր մակերեսից ավելի բարձր տնտեսական արդյունքի ստացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական մասնագետներին, հետազոտողներին և խաղողի արտադրությամբ զբաղվող տնտեսություններին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է խաղողագործության կենսաբանական հիմքերը և գործնական ագրոտեխնոլոգիաները՝ նպատակ ունենալով Հայաստանի ծածկով մշակության գոտիների համար ձևավորել ինտենսիվ խաղողագործության արդյունավետ, կայուն և արտադրական առումով նպատակահարմար համակարգ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է մարդու ծայրամասային արյան բջիջների մշակույթում ինտերլեյկինների՝ IL-1β և IL-10 սինթեզի ինդուկցիայի և կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ տարբեր կենսաբանորեն ակտիվ գործոնների ազդեցության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոբիոտիկ ծագման միկրոօրգանիզմների, մասնավորապես Lactobacillus acidophilus Narine-ի ազդեցությանը իմունային պատասխանների ձևավորման վրա, ինչպես նաև այլ կենսաակտիվ միացությունների դերին բջջային իմունոկարգավորման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է IL-1β-ի՝ որպես պրոինֆլամատոր ցիտոկինի, և IL-10-ի՝ որպես հակաբորբոքային միջնորդի, փոխհարաբերությունները՝ ընդգծելով դրանց հավասարակշռության նշանակությունը իմունային հոմեոստազի պահպանման համար։ Աշխատությունում ներկայացվում են in vitro փորձարարական տվյալներ, որոնք ստացվել են մարդու արյան մոնոնուկլեար բջիջների մշակույթների վրա իրականացված հետազոտությունների արդյունքում՝ գնահատելով տարբեր կենսաբանական խթանիչների ազդեցությունը ցիտոկինների արտազատման վրա։ Քննարկվում են նաև իմունակարգավորման հնարավոր մեխանիզմները՝ կապված բջջային ազդանշանային ուղիների ակտիվացման, գենային արտահայտման փոփոխությունների և բորբոքային արձագանքի մոդուլյացիայի հետ։ Նյութը նպաստում է պրոբիոտիկների և իմունոկարգավորիչ միացությունների ազդեցության ավելի խորքային ըմբռնմանը՝ բացելով հնարավորություններ նոր թերապևտիկ մոտեցումների մշակման համար իմունային համակարգի տարբեր խանգարումների դեպքում

Finance

Գերմանիայի ֆինանսական համակարգը համարվում է Եվրոպայի ամենազարգացած և կայուն համակարգերից մեկը և բնութագրվում է բանկային գերիշխող մոդելով, բարձր կարգավորման մակարդակով և եվրոգոտու ֆինանսական ինտեգրմամբ, որտեղ կենտրոնական դեր է խաղում Germany-ի մակրոտնտեսական քաղաքականությունը և ինստիտուցիոնալ կայունությունը։ Համակարգի հիմքում կանգնած է երկաստիճան բանկային կառուցվածքը՝ բաղկացած կոմերցիոն բանկերից, խնայողական բանկերից (Sparkassen) և կոոպերատիվ բանկերից, ինչպես նաև ուժեղ կենտրոնական բանկից՝ Deutsche Bundesbank-ից, որը պատմականորեն մեծ դեր է ունեցել դրամավարկային կայունության պահպանման գործում, իսկ այսօր իր գործառույթները հիմնականում իրականացնում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի համակարգում։ Դրամավարկային քաղաքականությունը ձևավորվում է եվրոգոտու մակարդակում՝ European Central Bank-ի կողմից, ինչը ապահովում է միասնական տոկոսադրույքային և գնաճի վերահսկման քաղաքականություն անդամ երկրների համար։ Գերմանական ֆինանսական համակարգի առանձնահատկություններից է նաև բանկերի բարձր ներգրավվածությունը տնտեսության ֆինանսավորման մեջ, որտեղ բանկային վարկավորումը ավելի մեծ դեր ունի, քան կապիտալի շուկաները՝ ի տարբերություն, օրինակ, անգլոսաքսոնական մոդելի։ Միևնույն ժամանակ, զարգացած է նաև կապիտալի շուկան՝ հատկապես ֆոնդային բորսան՝ Deutsche Börse, որը Ֆրանկֆուրտում կենտրոնացած հիմնական ֆինանսական հարթակն է և ապահովում է բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների առևտուրը։ Համակարգի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև ֆինանսական վերահսկողության խիստ կարգավորումը՝ ուղղված բանկային կայունության, սպառողների պաշտպանության և ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման ապահովմանը, ինչպես նաև երկարաժամկետ ներդրումների խրախուսումը արդյունաբերության և ինովացիոն ոլորտներում։

Sociology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սոցիոլոգիական գիտելիքում սոցիալական համատեքստի գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա վերլուծության տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են սոցիալական երևույթների ուսումնասիրման ընթացքում համատեքստային գործոնների նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը հասարակական գործընթացների մեկնաբանության վրա և սոցիոլոգիական գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական միջավայրի, մշակութային արժեքների, պատմական պայմանների, խմբային հարաբերությունների և ինստիտուցիոնալ ազդեցությունների դերը սոցիալական իրողությունների գնահատման գործում։ Աշխատությունում ներկայացվում են սոցիոլոգիական հետազոտությունների մեթոդներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և սոցիալական համատեքստի գնահատման խնդիրների լուծման հնարավոր ուղիներ՝ հիմնված տեսական ու գործնական ուսումնասիրությունների վրա։ Գիրքը նախատեսված է սոցիոլոգների, հասարակագետների, հետազոտողների, քաղաքագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրման մեթոդաբանությամբ և սոցիոլոգիական գիտելիքի զարգացման հիմնահարցերով։