Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
ՀԽՍՀ պետական գրադարանի 1990թ.-ի պլանը
ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։
Updated: 2026-09-21
Sociology
Սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի դերը անցումային շրջանի արտադրական մենեջմենթում
Աշխատանքը նվիրված է սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի դերի ուսումնասիրությանը անցումային շրջանի արտադրական մենեջմենթում։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության աշխատակիցների միջև ձևավորվող հարաբերություններն են, փոխվստահությունը, համագործակցությունը, հաղորդակցությունը, առաջնորդության ոճը և դրանց ազդեցությունը կառավարման ու արտադրական գործընթացների արդյունավետության վրա։ Անցումային շրջանը դիտարկվում է որպես կազմակերպական փոփոխությունների, կառավարման մեխանիզմների վերափոխման, նոր տնտեսական պայմաններին հարմարվելու և աշխատակիցների դերերի ու պատասխանատվությունների փոփոխության փուլ, որի ընթացքում սոցիալ-հոգեբանական գործոնները կարող են էապես ազդել կազմակերպության կայունության վրա։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել աշխատակիցների մոտիվացիայի, սթրեսի, անորոշության ընկալման, դիմադրության և փոփոխություններին հարմարվելու խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կապը աշխատանքի արտադրողականության և կազմակերպական վարքագծի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ղեկավարների և աշխատակիցների միջև արդյունավետ հաղորդակցության, որոշումների կայացման գործընթացում մասնակցության և աշխատակիցների նկատմամբ արդար ու կանխատեսելի վերաբերմունքի նշանակությանը։ Դրական սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը կարող է նպաստել թիմային աշխատանքի ամրապնդմանը, աշխատակիցների ներգրավվածության բարձրացմանը, կոնֆլիկտների նվազեցմանը և փոփոխությունների նկատմամբ ավելի արդյունավետ հարմարմանը, մինչդեռ անբարենպաստ մթնոլորտը կարող է հանգեցնել լարվածության, աշխատանքի արդյունավետության անկման և կադրերի արտահոսքի։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն կառավարչական մեխանիզմները, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել առողջ աշխատանքային միջավայր և նվազեցնել անցումային գործընթացների բացասական սոցիալ-հոգեբանական հետևանքները։ Աշխատանքը կարևորում է նաև կազմակերպական մշակույթի, առաջնորդության և աշխատակիցների մոտիվացման փոխկապակցվածությունը՝ դիտարկելով դրանք որպես արտադրական կառավարման արդյունավետության կարևոր նախապայմաններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների, մենեջերների և մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների համար՝ կազմակերպական փոփոխությունների պայմաններում արդյունավետ կառավարման և աշխատակիցների ներուժի լիարժեք օգտագործման ռազմավարություններ մշակելու նպատակով։
Updated: 2026-09-19
Literature
Մարդկության աստեղային ժամերը
Գիրքը բաղկացած է պատմական էսսեներից, որտեղ ներկայացվում են այն բացառիկ պահերը, որոնք հեղինակի ընկալմամբ փոխել են մարդկության պատմության ընթացքը։ Ցվայգը այդ դրվագները չի դիտարկում միայն որպես քաղաքական կամ ռազմական իրադարձություններ, այլ որպես մարդկային ճակատագրերի և որոշումների հանգուցային կետեր, որտեղ մեկ գործողություն կամ որոշում կարող է ազդել ամբողջ աշխարհի զարգացման վրա։ Ստեղծագործության հիմնական առանձնահատկությունը նրա հոգեբանական և դրամատիկական մոտեցումն է պատմությանը․ հեղինակը կենտրոնանում է ոչ միայն փաստերի, այլ նաև կերպարների ներքին վիճակների, կասկածների, վախերի և ներշնչման պահերի վրա։ Այդ կերպ պատմական իրադարձությունները դառնում են կենդանի, մարդկային և զգացմունքային։
Updated: 2026-09-14
Literature
Բանաստեղծություններ
Այս ժողովածուն ներկայացնում է հեղինակի բանաստեղծական աշխարհը՝ ձևավորված զգացմունքային խորությամբ, լեզվական նրբությամբ և մտահայեցողական շերտերով։ Բանաստեղծություններում հաճախ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում մարդու ներաշխարհը, հայրենիքի թեման, կյանքի անցողիկության ու հիշողության մոտիվները, ինչպես նաև անձնական ապրումների և համամարդկային զգացողությունների փոխհարաբերությունը։ Մարո Մարգարյանի պոեզիան բնորոշվում է պարզ, բայց միաժամանակ արտահայտիչ լեզվով, որտեղ պատկերները կառուցված են ոչ թե բարդ ձևականություններով, այլ հուզական լարվածությամբ և ներքին երաժշտականությամբ։ Այդ պատճառով ընթերցողը հիմնականում հանդիպում է ոչ միայն գաղափարների, այլ նաև տրամադրությունների ու հոգեվիճակների փոխանցման։
Updated: 2026-09-23
Literature
Մատանիների տիրակալը․ Արքայի վերադարձը
Ջ. Ռ. Ռ. Թոլքին-ի «Մատանիների տիրակալը» եռագրության վերջին և ավարտական գիրքն է, որտեղ ավարտին է հասցվում Միջերկրի ճակատագրի որոշիչ պատերազմը՝ բարու և չարի ուժերի միջև։ Վեպում շարունակվում է Սաուրոնի դեմ պայքարը, մինչ Ֆրոդոն և Սեմը փորձում են հասնել Մորդոր՝ ոչնչացնելու Մեկ Մատանին Օրոդրուինի կրակներում։ Միաժամանակ Արագոռնը, Գանդալֆը և դաշնակից ուժերը ղեկավարում են մեծ պատերազմի ընթացքը՝ պաշտպանելով Գոնդորը և Ռոհանը Սաուրոնի բանակների դեմ։ Պատմությունը համադրում է մեծածավալ էպիկական մարտերը և խոր անձնական ճանապարհորդությունները՝ ցույց տալով հերոսների զոհաբերությունը, հավատարմությունը և ներքին պայքարը։ Ֆրոդոյի հոգեբանական ծանրաբեռնվածությունը Մատանու ազդեցության տակ դառնում է պատմության առանցքային լարվածություններից մեկը, մինչ Սեմն իր նվիրվածությամբ դառնում է նրա հիմնական աջակցությունը։ Վեպի ավարտին Մատանու ոչնչացումը հանգեցնում է Սաուրոնի անկմանը, սակայն հաղթանակը նաև ունի կորուստների և աշխարհակարգի փոփոխության գին։ Ստեղծագործությունը համարվում է համաշխարհային ֆանտաստիկ գրականության հիմնասյուներից մեկը՝ իր լայնածավալ աշխարհաշինությամբ, լեզվական խորությամբ և բարոյական թեմաների ընդգծմամբ։
Updated: 2026-10-23
Economics
Ժողովրդական տնտեսության պլանավորումը և կանխատեսումը: Գրականության հանձնարարական ցանկ
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է «Ժողովրդական տնտեսության պլանավորումը և կանխատեսումը» թեմայով գրականության հանձնարարական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել տնտեսագետների, պլանավորողների և հետազոտողների համար համակարգված տեղեկատվություն հիմնական ուսումնասիրությունների և գիտական հոդվածների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գործնական և տեսական բնույթի աշխատանքներ՝ անդրադառնալով տնտեսական զարգացման պլանավորման մեթոդներին, երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կանխատեսման մոդելներին, սեկտորային և տարածքային պլանավորման մոտեցումներին, ինչպես նաև մաթեմատիկական, վիճակագրական և համակարգային մեթոդների կիրառությանը՝ տնտեսական ցուցանիշների գնահատման և պլանավորման գործընթացում։ Յուրաքանչյուր գրականություն ներկայացվում է հեղինակի, հրատարակության տարվա, հրատարակչության և թեմատիկ ուղղվածության նշումով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել և ընտրել համապատասխան աղբյուրը։ Հանձնարարական ցանկը օգտակար է ուսանողների, գիտնականների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների և տնտեսական զարգացման ծրագրերի մասնագետների համար՝ նպաստելով պլանավորման և կանխատեսման արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-16