Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու ժամագիրք

History

Աշխատությունը ընդհանուր պատմության ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել մարդկության պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, տարբեր ժողովուրդների անցյալին և համաշխարհային նշանակություն ունեցող իրադարձություններին։ Առաջին հատորը պատմական գիտելիքների համակարգված ներկայացման սկզբնական մասն է և նպաստում է պատմական ժամանակագրության, իրադարձությունների հաջորդականության ու դրանց միջև գոյություն ունեցող կապերի ըմբռնմանը։ Ընդհանուր պատմության դասավանդումը կարևոր նշանակություն ունի տարբեր քաղաքակրթությունների ձևավորման, պետությունների զարգացման, հասարակական հարաբերությունների փոփոխության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այսպիսի ձեռնարկներում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում հին աշխարհի քաղաքակրթություններին, քաղաքական իշխանության ձևերին, ժողովուրդների փոխհարաբերություններին, պատերազմներին, կրոնական շարժումներին և հասարակական կյանքի փոփոխություններին։ Պատմական նյութի ուսումնական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ոչ միայն յուրացնելու փաստեր, այլև հասկանալու իրադարձությունների պատճառներն ու հետևանքները, համեմատելու տարբեր հասարակությունների փորձը և ձևավորելու պատմական մտածողություն։ Գիրքը կարևոր է 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության և պատմության դասավանդման զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արտացոլում է հայերենով պատմական գիտելիքներ փոխանցելու և դպրոցական կրթության համար համապատասխան ուսումնական նյութեր ստեղծելու ձգտումը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մանկավարժներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և համաշխարհային պատմության դասավանդման ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է տնտեսագիտական բուհերում էկոլոգիական կրթության դերին՝ ուսանողների էկոլոգիական գիտակցության ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից տնտեսագետի մասնագիտական պատրաստվածությունը չի կարող սահմանափակվել միայն տնտեսական գիտելիքների յուրացմամբ, քանի որ տնտեսական գործունեությունը սերտորեն կապված է շրջակա միջավայրի պահպանության, բնական ռեսուրսների օգտագործման և կայուն զարգացման խնդիրների հետ։ Աշխատության մեջ էկոլոգիական կրթությունը դիտարկվում է որպես ուսանողի աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի, պատասխանատվության զգացման և վարքագծային մշակույթի ձևավորման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են էկոլոգիական գիտակցության կառուցվածքը, դրա ձևավորման հոգեբանական և մանկավարժական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ուսանողների բնապահպանական պատասխանատվության զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսագիտական կրթության բովանդակության մեջ բնապահպանական գիտելիքների և կայուն զարգացման սկզբունքների ներառմանը։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարելի է մասնագիտական առարկաների դասավանդման ընթացքում ուսանողների մոտ ձևավորել բնապահպանական խնդիրները տնտեսական որոշումների հետ փոխկապակցված ընկալելու կարողություն։ Աշխատությունը կարևորում է ոչ միայն տեսական գիտելիքների փոխանցումը, այլև ուսանողների գործնական ներգրավվածությունը, ինքնուրույն վերլուծությունը, բնապահպանական խնդիրների քննարկումը և պատասխանատու որոշումների կայացման հմտությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են ներկայացվել կրթական մեթոդներ և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են էկոլոգիական գիտակցության տարբեր բաղադրիչների՝ ճանաչողական, արժեքային, հուզական և վարքագծային ոլորտների ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բուհական կրթության և հասարակության կայուն զարգացման նպատակների փոխկապակցումը, քանի որ ապագա տնտեսագետների մասնագիտական գործունեությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ բնական ռեսուրսների օգտագործման, արտադրության կազմակերպման և տնտեսական քաղաքականության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուհերի դասախոսներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին, տնտեսագիտական և բնապահպանական մասնագիտությունների ուսանողներին, ինչպես նաև կայուն զարգացման և բնապահպանական կրթության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս էկոլոգիական կրթության նշանակությունը այնպիսի մասնագետների ձևավորման գործում, որոնք տնտեսական արդյունավետությունը կարող են համադրել շրջակա միջավայրի պահպանության և հասարակության երկարաժամկետ բարեկեցության սկզբունքների հետ։

Economics

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բանկային համակարգում սեփական կապիտալի ձևավորման, կառավարման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի օրինակով։ Քննության են առնվում բանկի սեփական կապիտալի կառուցվածքը, դրա հիմնական բաղադրիչները, գործառույթները և նշանակությունը ֆինանսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապիտալի բավարարության, ռիսկերի ծածկման, շահութաբերության և բանկի գործունեության ընդլայնման միջև փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են սեփական կապիտալի կառավարման մեթոդները, դրա համալրման հնարավոր աղբյուրները և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև բանկային ռիսկերի ազդեցությունը կապիտալի մակարդակի վրա, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման անհրաժեշտությունը և ֆինանսական ցուցանիշների գնահատման նշանակությունը կառավարչական որոշումների ընդունման ընթացքում։ Անդրադարձ է կատարվում առևտրային բանկերի գործունեության առանձնահատկություններին և սեփական կապիտալի կառավարման ընթացքում առաջացող կազմակերպական ու տնտեսական խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բանկերի ֆինանսական կայունության բարձրացման, կապիտալի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և առկա ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային գործի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի սկզբին իրականացված ճանապարհորդական դիտարկումներին Հայաստան և Պարսկաստան (Իրան), որոնք կատարվել են 1805–1806 թվականներին և հետագայում ամփոփվել են որպես ուղեգրական-հետազոտական նյութ։ Հեղինակը ներկայացնում է այդ տարածքների աշխարհագրական, քաղաքական և սոցիալ-մշակութային վիճակը՝ ընդգրկելով տեղական բնակչության կենցաղը, վարչական համակարգերը և տարածաշրջանային ուժային հարաբերությունները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և Իրանի սահմանային շրջանների ռազմավարական նշանակությանը՝ այդ ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության համատեքստում։ Հետագա բաժնում ներկայացվում է հավելյալ տեղեկություն Գիլանի և Մազանդարանի մասին, որտեղ նկարագրվում են տարածաշրջանների բնական պայմանները, տնտեսությունը, գյուղատնտեսությունը և բնակչության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը համադրում է անձնական դիտարկումները ռազմական և վարչական տվյալների հետ՝ ստեղծելով համապարփակ պատկեր տարածաշրջանի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարևոր է կովկասագետների, իրանագետների և XIX դարի սկզբի արևելյան քաղաքականության հետազոտողների համար՝ տրամադրելով արժեքավոր պատմաաշխարհագրական և էթնոգրաֆիկ նյութ։

Literature

Գեղարվեստական ստեղծագործություն, որի վերնագրում «Լա Մոլինարա» անվանումը զուգակցվում է «ջաղացպանի աղջիկը» բացատրական ձևակերպման հետ՝ ընթերցողին ներկայացնելով գլխավոր հերոսի կամ պատմության կենտրոնական կերպարի հնարավոր ինքնությունը։ Ջաղացպանի ընտանիքի միջավայրը կարող է ստեղծագործության մեջ ծառայել որպես հասարակական կյանքի, ընտանեկան հարաբերությունների և տարբեր սոցիալական խավերի փոխազդեցության պատկերման հիմք։ Վերնագիրը թույլ է տալիս ենթադրել, որ պատմության առանցքում կարող է լինել ջաղացպանի դուստրը՝ իր անձնական կյանքով, ապրումներով, հարաբերություններով և հասարակության մեջ ունեցած դիրքով։ Գեղարվեստական նմանատիպ երկերում հաճախ ներկայացվում են սիրո, ընտանիքի, պատվի, անձնական ընտրության, սոցիալական անհավասարության կամ մարդկային ճակատագրի թեմաները, սակայն տվյալ ստեղծագործության դեպքում դրանց առկայությունը հաստատված չէ։ «Լա Մոլինարա» անվանումը կարող է մատնանշել օտարալեզու ծագում ունեցող ստեղծագործություն կամ անվանման՝ հայերեն փոխանցված ձև, բայց միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել բնօրինակի լեզուն, հեղինակը կամ թարգմանական լինելու հանգամանքը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել XIX դարի հայերեն գեղարվեստական հրատարակությունների, ընթերցանության մշակույթի և օտար գրականության հայերեն շրջանառության ուսումնասիրության համար։ Ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը, հերոսների անունները և հիմնական գաղափարները ճշգրտելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը կամ գրքի տիտղոսաթերթի ամբողջական տվյալները։

Technology

Նյութը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգահամակարգի էլեկտրակայանների միջև էլեկտրական բեռի արդյունավետ բաշխման խնդրին՝ հաշվի առնելով բնապահպանական գործոնների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության հիմքում էլեկտրաէներգիայի արտադրության և սպառման հավասարակշռության ապահովումն է՝ միաժամանակ ձգտելով նվազեցնել արտադրության տնտեսական և բնապահպանական ծախսերը։ Էլեկտրակայանների միջև բեռի բաշխումը բարդ օպտիմալացման խնդիր է, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել կայանների արտադրական հզորությունները, վառելիքի ծախսերը, տեխնիկական սահմանափակումները, էլեկտրական ցանցերում կորուստները, պահանջարկի փոփոխությունները և համակարգի հուսալիության պահանջները։ Բնապահպանական գործոնների ներառումը այս գործընթացում թույլ է տալիս գնահատել ոչ միայն էլեկտրաէներգիայի արտադրության տնտեսական արդյունավետությունը, այլև տարբեր արտադրական աղբյուրների ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել մթնոլորտային արտանետումներին, վառելիքի օգտագործման ծավալներին, ջրային ռեսուրսների սպառմանը և էներգիայի արտադրության հետ կապված այլ բնապահպանական ազդեցություններին։ Հայաստանի էներգահամակարգի պայմաններում նման մոտեցումը կարևոր է տարբեր տիպի էլեկտրակայանների հնարավորությունների համադրման և դրանց աշխատանքի ռացիոնալ կազմակերպման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել մաթեմատիկական մոդելների և օպտիմալացման մեթոդների կիրառում, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել յուրաքանչյուր կայանի համար արտադրության նպատակահարմար մակարդակը՝ միաժամանակ պահպանելով համակարգի տեխնիկական սահմանափակումները։ Բնապահպանական չափանիշների ներառումը կարող է հանգեցնել բազմանպատակ օպտիմալացման, որտեղ միասին գնահատվում են էլեկտրաէներգիայի արտադրության արժեքը, վառելիքի արդյունավետ օգտագործումը, ցանցային կորուստները և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հնարավորությունները։ Այսպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել էներգետիկ ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, արտանետումների նվազեցմանը և էներգահամակարգի ընդհանուր կայունության բարձրացմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրումը, քանի որ դրանց արտադրությունը կախված է բնական պայմաններից և կարող է պահանջել ավանդական ու վերականգնվող աղբյուրների աշխատանքի ճկուն համադրում։ Բեռի օպտիմալ բաշխման արդյունքում հնարավոր է ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա արտադրական հզորությունները, նվազեցնել ավելորդ ծախսերը և միաժամանակ ապահովել էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի հուսալի բավարարում։ Թեման գործնական նշանակություն ունի Հայաստանի էներգետիկ քաղաքականության, էլեկտրաէներգետիկական համակարգի կառավարման, բնապահպանական ազդեցությունների նվազեցման և երկարաժամկետ էներգետիկ կայունության ապահովման համար՝ հնարավորություն տալով մշակել այնպիսի կառավարման մոտեցումներ, որոնցում տնտեսական արդյունավետությունը համադրվում է բնապահպանական պատասխանատվության հետ։