Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ժամագիրք

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ճահճակուղբերի հիբրիդային սերունդներում տնտեսապես և սելեկցիոն առումով կարևոր հատկանիշների ժառանգման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ծնողական ձևերի և դրանց խաչասերումից ստացված սերունդների գենետիկական ու ֆենոտիպային առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով գնահատել, թե տարբեր հատկանիշներն ինչ աստիճանով և ինչպիսի փոփոխականությամբ են փոխանցվում հաջորդ սերունդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենդանիների կենդանի զանգվածին, աճի արագությանը, մարմնակազմությանը, մորթու և մազածածկույթի որակական առանձնահատկություններին, գունավորմանը, վերարտադրողական ցուցանիշներին, կենսունակությանը և այլ սելեկցիոն արժեք ներկայացնող հատկանիշներին։ Հետազոտության հիմնական մեթոդներից կարող են լինել նպատակային խաչասերումը, տոհմաբանական վերլուծությունը, ծնողների և սերունդների ֆենոտիպային գնահատումը, կենդանիների չափումների իրականացումը, սերունդների խմբերի համեմատությունը և կենսաչափական ու վիճակագրական տվյալների մշակումը։ Տոհմաբանական մեթոդի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին հատկանիշների փոխանցմանը սերունդների միջև, իսկ համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել ծնողական ձևերի ազդեցությունը հիբրիդների հատկությունների ձևավորման վրա։ Վիճակագրական մեթոդներով կարող են գնահատվել հատկանիշների փոփոխականությունը, փոխկապակցվածությունը և ժառանգելիության աստիճանը, ինչպես նաև պարզվել դիտվող տարբերությունների վիճակագրական նշանակալիությունը։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր սերունդների մոտ ցանկալի հատկանիշների համակցությունների բացահայտումը, ինչը կարող է հիմք ծառայել հետագա ընտրության և զույգերի նպատակային կազմավորման համար։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին միջավայրի, կերակրման և պահվածքի պայմանների ազդեցությունը հատկանիշների դրսևորման վրա, քանի որ կենդանու ֆենոտիպը ձևավորվում է ժառանգական և միջավայրային գործոնների համատեղ ազդեցությամբ։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել տարբեր հիբրիդային համակցությունների սելեկցիոն արժեքը և առանձնացնել հետագա բազմացման համար առավել նպատակահարմար կենդանիներին։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կենդանիների գենետիկայի ու բուծման համար՝ նպաստելով ճահճակուղբերի սելեկցիոն աշխատանքի գիտական կազմակերպմանը, արժեքավոր հատկանիշների ամրապնդմանը և ցանկալի արտադրական հատկություններով սերունդների ստացման արդյունավետության բարձրացմանը։

Математика

Աշխատանքը նվիրված է բարձր կարգի ածանցյալների նկատմամբ չլուծված սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի որոշակի դասի ուսումնասիրությանը։ Այսպիսի հավասարումները տարբերվում են դասական դիֆերենցիալ հավասարումներից նրանով, որ բարձր կարգի ածանցյալները հնարավոր չէ միարժեքորեն արտահայտել մնացած փոփոխականների և ածանցյալների միջոցով, ինչի հետևանքով դրանց հետազոտությունը պահանջում է հատուկ տեսական մոտեցումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ուսումնասիրվող համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության և միարժեքության հարցերը, ինչպես նաև հավասարումների վերափոխման և վերլուծության հնարավոր մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում չլուծված համակարգը կարող է բերվել ավելի պարզ կամ դասական ձևի, ինչը հնարավորություն է տալիս կիրառել դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության համապատասխան արդյունքները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև սկզբնական կամ եզրային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները, լուծումների կառուցվածքը և համակարգերի տարբեր տեսակի եզակիությունների առաջացման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հավասարումների երկրաչափական մեկնաբանությանը և այն բազմությունների ուսումնասիրությանը, որոնց վրա սահմանվում են համակարգի հնարավոր լուծումները։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տեսական արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տվյալ դասի հավասարումների համար լուծումների հատկությունների, կայունության և համակարգերի վարքագծի ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկական վերլուծության և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության տեսանկյունից, քանի որ բարձր ածանցյալների նկատմամբ չլուծված համակարգերը հաճախ առաջանում են մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի տարբեր խնդիրների մոդելավորման ժամանակ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, դիֆերենցիալ հավասարումների մասնագետներին, մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական մեխանիկայի ոլորտների ուսանողներին։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկ սրտային անբավարարության պայմաններում ձախ փորոքի դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ախտաֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա դեղորայքային շտկման հնարավորություններին։ Հեղինակը վերլուծում է դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ձևավորման հիմնական մեխանիզմները՝ ներառյալ մկանային ռելաքսացիայի խանգարումը, փորոքային կոշտության բարձրացումը, միոկարդի հիպերտրոֆիան և ֆիբրոզային փոփոխությունները, որոնք հանգեցնում են փորոքի լցման ճնշման աճին և սրտային արտամղման նվազմանը պահպանված արտամղման ֆրակցիայի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ փուլերի ախտորոշման մեթոդներին՝ էխոկարդիոգրաֆիկ ցուցանիշների, հյուսվածքային դոպլերագրիայի և բիոմարկերների կիրառմամբ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել դիաստոլիկ ֆունկցիայի աստիճանը և կանխատեսել հիվանդության ընթացքը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է դեղորայքային միջամտությունների արդյունավետությունը՝ ներառյալ ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոն համակարգի արգելակիչները, բետա-բլոկատորները, միզամուղները և նոր սերնդի հակահիպերտենզիվ միջոցները, որոնք նպաստում են հեմոդինամիկ բեռի նվազեցմանը և սրտային ֆունկցիայի բարելավմանը։ Ներկայացվում են նաև ոչ դեղորայքային մոտեցումներ՝ կենսակերպի փոփոխություն, ֆիզիկական ակտիվության կարգավորում և ուղեկցող հիվանդությունների կառավարում։ Շեշտվում է, որ դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ ուղղված ոչ միայն ախտանիշների մեղմմանը, այլև հիմքում ընկած կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դանդաղեցմանը։

Сельское хозяйство

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի հրատարակությունը նվիրված է գյուղատնտեսության ոլորտում ստեղծված նոր գյուտերի, տեխնիկական լուծումների, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրմանը, համակարգմանը և ներկայացմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է մասնագետներին, գիտաշխատողներին և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչներին ծանոթացնել ագրարային ոլորտում գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքներին, նորարարական մշակումներին և արտադրական գործընթացների կատարելագործման հնարավորություններին։ Թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողագործության, ոռոգման, բույսերի պաշտպանության, գյուղատնտեսական մթերքների պահպանման և վերամշակման ոլորտներին առնչվող գյուտարարական գործունեության տարբեր ուղղություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման և ավտոմատացման տեխնիկական լուծումներին, հողամշակման և ցանքսի սարքավորումների կատարելագործմանը, բերքահավաքի տեխնոլոգիաներին, արտադրական գործընթացներում աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և նյութական ռեսուրսների խնայողության հնարավորություններին։ Հրատարակության թեմատիկ ընդգրկման տեսանկյունից կարևոր տեղ են զբաղեցնում հողի բերրիության պահպանման և բարձրացման, պարարտանյութերի կիրառման, մշակաբույսերի աճեցման պայմանների բարելավման, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսական արտադրության բնապահպանական անվտանգության ապահովմանն ուղղված տեխնիկական նորարարությունները։ Դիտարկվում են նաև անասնաբուծության ոլորտում կիրառվող սարքավորումների, կենդանիների կերակրման և խնամքի տեխնոլոգիաների, անասնապահական շինությունների տեխնիկական հագեցվածության և արտադրական գործընթացների կազմակերպման կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի պահպանման, մթերքների վերամշակման, պահեստավորման, տեղափոխման և կորուստների նվազեցման նպատակով մշակվող տեխնիկական միջոցներն ու տեխնոլոգիական եղանակները։ Հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուտերի տեխնիկական էության, դրանց կիրառման հնարավոր ոլորտների և նորարարական լուծումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Նմանատիպ տեղեկատու հրատարակությունները կարող են ներառել գյուտերի անվանումներ, հեղինակների և հայտատուների վերաբերյալ տվյալներ, գրանցման համարներ, տեխնիկական նկարագրություններ, դասակարգման ցուցիչներ և այլ մատենագիտական տեղեկություններ, որոնք նպաստում են համապատասխան փաստաթղթերի որոնմանը և նույնականացմանը։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու գյուղատնտեսական գիտության և տեխնիկայի զարգացման միտումներին, բացահայտելու արտադրության տարբեր ճյուղերում առաջացող տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման ուղղությունները և գնահատելու գյուտարարական գործունեության նշանակությունը ագրարային ոլորտի արդիականացման համար։ Կարևորվում է նաև գիտահետազոտական հաստատությունների, նախագծային կազմակերպությունների, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և գյուղատնտեսական տնտեսությունների միջև գիտատեխնիկական համագործակցության դերը նորարարությունների մշակման ու ներդրման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում մտավոր սեփականության պաշտպանության նշանակությանը, գյուտարարների իրավունքների ճանաչմանը, տեխնիկական լուծումների իրավական ամրագրմանը և արտոնագրային տեղեկատվության օգտագործմանը հետազոտական ու նախագծային աշխատանքներում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր նոր տեխնոլոգիաների որոնման, գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների համեմատական ուսումնասիրության, կրկնվող մշակումներից խուսափելու և նոր հետազոտական ուղղությունների ընտրության համար։ Այն կարող է նպաստել գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկական վերազինմանը, նորարարական մտածողության զարգացմանը, գիտական արդյունքների գործնական կիրառության ընդլայնմանը և արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։ Հրատարակությունն ունի գիտատեխնիկական, մատենագիտական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ագրարային ինժեներների, գյուտարարների, տեխնոլոգների, արտոնագրային տեղեկատվության մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ագրարային ձեռնարկությունների ղեկավարների, ասպիրանտների և գյուղատնտեսական ու տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Политология

Աշխատությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի յոթերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ որպես արևմտահայ ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության և ժողովական քննարկումների փաստաթղթային վկայություն։ Նման արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են հայ համայնքի հասարակական, ազգային և վարչական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Ազգային ժողովի գործունեության շրջանակում քննարկվում էին համայնքի կազմակերպման, ազգային հաստատությունների կառավարման, եկեղեցական կյանքի, կրթության և հասարակական հարաբերությունների հետ կապված տարբեր խնդիրներ։ Նիստի արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժողովական աշխատանքի ընթացքը, քննարկումների կազմակերպման կարգը, բարձրացված հարցերը, մասնակիցների արտահայտած տեսակետներն ու առաջարկությունները, ինչպես նաև արձանագրված որոշումները։ Այս փաստաթղթերը կարևոր են ոչ միայն ժողովի գործունեության առանձին դրվագները վերականգնելու, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակության առաջնահերթությունները, ազգային կառույցների գործելակերպը և համայնքային ինքնակառավարման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել հասարակական խնդիրների քննարկման ձևերը, ներկայացուցչական մարմինների պատասխանատվության շրջանակները և ազգային հաստատությունների փոխհարաբերությունները։ Արձանագրությունը արժեքավոր նյութ է հայոց պատմության, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի, արևմտահայ հասարակական-քաղաքական մտքի և ազգային կառավարման ավանդույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև կարևոր վկայություն է պատմական փաստաթղթերի միջոցով հայ համայնքի կազմակերպական կյանքի և ազգային հաստատությունների զարգացման ընթացքը ճանաչելու տեսանկյունից։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է գյուղմեքենաների մեքենամասերի շրջատաշման և ռանդման գործընթացներում մետաղահատ հաստոցների թրթռակայունության (vibration stability) տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մեքենաշինության ճշգրիտ մշակման գործընթացների որակի և արտադրողականության բարձրացման խնդիրները։ Գրքում վերլուծվում են կտրող գործընթացների ընթացքում առաջացող ինքնաթրթռումների և հարկադրված տատանումների ֆիզիկական մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը մակերեսի որակի, գործիքի մաշվածության և մշակման ճշգրտության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի դինամիկ կայունության մաթեմատիկական մոդելավորմանը, որտեղ դիտարկվում են «մեքենա–գործիք–դետալ» համակարգի թրթռային բնութագրերը, սեփական հաճախականությունները և դամփֆինգի գործակիցները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տեխնոլոգիական լուծումներ՝ կտրող ռեժիմների օպտիմալ ընտրություն, գործիքային համակարգերի կոշտության բարձրացում, հակաթրթռային սարքերի կիրառություն և կառավարման ադապտիվ մեթոդներ, որոնք նպաստում են գործընթացի կայունացմանը։ Վերլուծվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք հաստատում են առաջարկվող մոտեցումների արդյունավետությունը տարբեր մշակման պայմաններում։ Գրքի նպատակն է ձևավորել համալիր գիտական և ինժեներական հիմք գյուղմեքենաշինության մեջ մետաղահատ գործընթացների թրթռակայունության բարելավման համար։