Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Նորագույն պատմություն
Նորագույն պատմություն-ը պատմագիտական և ուսումնական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է համաշխարհային և տարածաշրջանային պատմության նորագույն շրջանի հիմնական գործընթացները՝ սկսած 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի և 21-րդ դարի սկզբի զարգացումները, աշխատությունում վերլուծվում են արդյունաբերականացման արագացումը, իմպերիալիզմի և ազգային շարժումների աճը, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմները, սառը պատերազմի ձևավորումը և ավարտը, ինչպես նաև հետսառըպատերազմյան միջազգային համակարգի փոփոխությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական համակարգերի փոխակերպումներին, գաղափարախոսական հակամարտություններին, գաղութային համակարգերի փլուզմանը և նոր անկախ պետությունների ձևավորմանը, միաժամանակ դիտարկվում են տնտեսական գլոբալացման գործընթացները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և միջազգային կազմակերպությունների դերը համաշխարհային կարգի ձևավորման մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի տալու համակարգված պատկերացում ժամանակակից աշխարհի պատմական զարգացումների մասին և օգնելու հասկանալ ներկայիս միջազգային հարաբերությունների ձևավորման հիմքերը։
Updated: 2026-09-20
Mathematics
Усиление электростатического сигнала полупроводникового биосенсора интеркалирующими лигандами
Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային կենսասենսորների էլեկտրաստատիկ ազդանշանի ուժեղացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ ինտերկալացվող լիգանդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմքում կենսաբանական մոլեկուլների և լիգանդների փոխազդեցության արդյունքում առաջացող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների էլեկտրոնային գրանցումն է։ Կիսահաղորդչային կենսասենսորները հնարավորություն են տալիս կենսաբանական գործընթացները վերածել չափելի էլեկտրական ազդանշանների, սակայն շատ դեպքերում անհրաժեշտ է բարձրացնել ազդանշանի ուժգնությունն ու չափման զգայունությունը՝ փոքր քանակությամբ թիրախային նյութերի հայտնաբերման համար։ Այս համատեքստում ինտերկալացվող լիգանդների օգտագործումը կարող է ապահովել ԴՆԹ-ի կամ այլ նուկլեինաթթվային կառուցվածքների հետ փոխազդեցություն և փոփոխել դրանց տեղային էլեկտրաստատիկ ու լիցքային հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել լիգանդների կապման բնույթը, դրանց կոնցենտրացիայի և կառուցվածքի ազդեցությունը սենսորի էլեկտրական արձագանքի վրա, ինչպես նաև ազդանշանի ուժեղացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կիսահաղորդչային մակերևույթի, կենսաբանական շերտի և լիգանդի միջև առաջացող լիցքային փոխազդեցություններին, որոնք կարող են ազդել սենսորի էլեկտրական պարամետրերի վրա։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է կիրառել էլեկտրական չափումներ, սպեկտրոսկոպիական և կենսաֆիզիկական մեթոդներ՝ լիգանդների և կենսաբանական թիրախների փոխազդեցությունն ու դրա հետևանքով առաջացող ազդանշանի փոփոխությունները բնութագրելու համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել բարձր զգայունությամբ կենսասենսորների մշակման համար, հատկապես այն համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է արագ և փոքր քանակությամբ կենսաբանական նյութի հայտնաբերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ բժշկական ախտորոշման, մոլեկուլային կենսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի և լաբորատոր վերլուծության ոլորտներում։ Այն կարող է հետաքրքրել կենսասենսորների մշակմամբ զբաղվող գիտնականներին, կենսաֆիզիկոսներին, էլեկտրոնիկայի և նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, քիմիկոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-12
Linguistics
De Ariana linguae gentisque Armeniacae indole prolegomena
Աշխատությունը հայոց լեզվի և հայ ժողովրդի լեզվամշակութային առանձնահատկություններին նվիրված գիտական նախաբան-ուսումնասիրություն է, որը հայագիտական հարցերը դիտարկում է համեմատական լեզվաբանության և պատմալեզվաբանական ուսումնասիրությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հայերենի բնույթը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նրա տեղը հնդեվրոպական լեզուների համակարգում ներկայացնելու խնդիրն է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում լեզվի ձևավորման և պատմական զարգացման գործընթացներին, լեզվական առանձնահատկությունների համեմատությանը հարակից ու ազգակից լեզուների հետ, ինչպես նաև լեզվի և ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Հեղինակը լեզվական փաստերի և պատմական դիտարկումների միջոցով փորձում է բացահայտել հայերենի ինքնատիպ գծերը և դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի ծագումնաբանական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվի կառուցվածքի, բառապաշարի և պատմական փոփոխությունների քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել լեզվական զարգացման տարբեր փուլերի վերաբերյալ պատկերացումներ։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես վաղ շրջանի եվրոպական հայագիտական և համեմատական լեզվաբանական մտքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հայոց լեզվի ու ժողովրդի վերաբերյալ գիտական հետաքրքրության ձևավորման փուլերից մեկը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, հնդեվրոպական լեզվաբանությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ և հայագիտական գրականության զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-13
Other Subjects
Некоторые вопросы комплексного моделирования объективных цветодинамических процессов в архитектуре
Աշխատությունը նվիրված է ճարտարապետական միջավայրում գունային փոփոխությունների և դրանց ժամանակային դինամիկայի համալիր մոդելավորման տեսական ու մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գույնը դիտարկվում է ոչ միայն որպես շենքի կամ տարածության կայուն գեղագիտական հատկանիշ, այլև որպես արտաքին ու ներքին բազմաթիվ գործոնների ազդեցությամբ փոփոխվող երևույթ։ Քննվում է բնական և արհեստական լուսավորության, օրվա ժամի, եղանակային պայմանների, դիտման դիրքի, մակերևույթների նյութական հատկությունների և շրջակա միջավայրի ազդեցությունը ճարտարապետական օբյեկտների գունային ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գույնի ֆիզիկական պարամետրերի, լուսային միջավայրի և տարածական կառուցվածքի փոխազդեցությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գունային պատկերի փոփոխության օրինաչափությունները։ Համալիր մոդելավորման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միևնույն համակարգում դիտարկել ճարտարապետական ձևը, նյութը, լուսավորությունը, գունային հարաբերությունները և ժամանակային գործոնը։ Ուսումնասիրվում են գունային միջավայրի քանակական նկարագրման, տարբեր պայմաններում դրա փոփոխությունների համեմատման և հնարավոր վիճակների կանխատեսման սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև շենքերի արտաքին մակերևույթների և ինտերիերների գունային կազմակերպման տարբերությունը, քանի որ դրանց լուսային պայմանները, դիտման հեռավորությունը և շրջակա միջավայրի ազդեցությունը կարող են էապես տարբերվել։ Գունադինամիկական գործընթացների ուսումնասիրությունը կապվում է ճարտարապետական կոմպոզիցիայի հետ՝ պարզաբանելով, թե ինչպես կարող են փոփոխվող գունային հարաբերությունները ազդել ծավալների, համամասնությունների, ռիթմի և տարածական խորության ընկալման վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել ֆիզիկական չափումների, գունաչափության, երկրաչափական մոդելավորման և տեսողական ընկալման ուսումնասիրության մեթոդներ։ Նման մոտեցումը կիրառական նշանակություն ունի ճարտարապետական նախագծման համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս գունային լուծումները գնահատել ոչ միայն ստատիկ պատկերով, այլև տարբեր լուսային ու միջավայրային պայմաններում դրանց հնարավոր փոփոխություններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ճարտարապետության, գունագիտության, լուսատեխնիկայի և մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով ճարտարապետական միջավայրի գունային կազմակերպման ավելի համակարգված և գիտականորեն հիմնավորված ուսումնասիրությանը։
Updated: 2026-09-19
Other Subjects
Соленосные образования Карсской области и Эриванской губернии и встреченныя попутно другия, кроме каменной соли, полезныя ископаемыя: золото, медныя руды, серебро-свинцовыя и мышьяковыя, сера, асбест, каменный уголь, источники минеральной воды и соляные и
Աշխատությունը պատմաերկրաբանական և հանքագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Կարսի մարզի և Երևանի նահանգի աղաբեր գոյացություններին, ինչպես նաև հետազոտությունների ընթացքում արձանագրված այլ օգտակար հանածոների ու բնական հանքային ռեսուրսների տարածմանը։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքի, քարաղի հանքավայրերի, աղային շերտերի առաջացման պայմանների, տարածական տեղաբաշխման և հնարավոր տնտեսական նշանակության նկարագրությունն է։ Աղաբեր գոյացությունները դիտարկվում են շրջակա ապարների, երկրաբանական շերտերի և տեղանքի ընդհանուր կառուցվածքի հետ փոխկապակցվածության մեջ, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել դրանց ծագման և ձևավորման պատմության վերաբերյալ։ Միաժամանակ աշխատանքը չի սահմանափակվում միայն քարաղի պաշարներով․ ներկայացվում են ճանապարհային և դաշտային ուսումնասիրությունների ընթացքում հանդիպած մետաղական ու ոչ մետաղական օգտակար հանածոների վերաբերյալ դիտարկումներ։ Դրանց շարքում առանձնացվում են ոսկու դրսևորումները, պղնձային, արծաթակապարային և մկնդեղային հանքայնացումները, ծծմբի, ասբեստի և քարածխի պաշարների կամ երևակումների մասին տեղեկությունները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հանքային ջրերի աղբյուրների և աղային ջրերի ուսումնասիրությունները, որոնք դիտարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական ու ջրաերկրաբանական պայմանների համատեքստում։ Հեղինակի դաշտային դիտարկումները կարող են ներառել ապարների արտաքին հատկանիշների, շերտերի դիրքի, հանքային մարմինների տարածման և առանձին տեղամասերի բնական պայմանների նկարագրություններ, որոնց շնորհիվ նյութը արժեք է ձեռք բերում նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի երկրաբանական հետազոտությունների պատմական վկայություն։ Հատուկ նշանակություն ունի օգտակար հանածոների աշխարհագրական տեղաբաշխման նկարագրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերականգնելու Կարսի և Երևանի պատմական վարչական տարածքների հանքահումքային ռեսուրսների վերաբերյալ ժամանակի գիտական պատկերացումները։ Աշխատությունը հետաքրքիր է նաև տնտեսական պատմության տեսանկյունից, քանի որ բնական պաշարների ուսումնասիրությունը կապված էր դրանց արդյունաբերական օգտագործման հնարավորությունների, հանքարդյունաբերության զարգացման և տարածաշրջանի տնտեսական ներուժի գնահատման հետ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունների համար նման աղբյուրը պահանջում է քննադատական համադրություն ավելի ուշ երկրաբանական քարտեզագրման և հետազոտությունների հետ, քանի որ հին տերմինաբանությունը, վարչական սահմանները և օգտակար հանածոների գնահատման մեթոդները տարբերվում են ներկայիս գիտական մոտեցումներից։ Այդուհանդերձ, նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է Հայաստանի և հարակից տարածքների երկրաբանական ուսումնասիրման պատմության, հանքավայրերի վաղ նկարագրությունների և բնական ռեսուրսների հետազոտման զարգացման ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-19
History
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն, պատմագրություն: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
Այս տեղեկատվական բյուլետենը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտներում հրատարակված նոր գրքերի և գիտական ու մասնագիտական գրականության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվություն։ Հրատարակությունը նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և համապատասխան ոլորտների մասնագետներին նոր հրատարակությունների մասին համակարգված պատկերացում տրամադրելու համար։ Բյուլետենում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու գիտական և հասարակագիտական գրականության արդի լրացումներին, ծանոթանալու տարբեր թեմատիկ ուղղություններով լույս տեսած աշխատություններին և անհրաժեշտության դեպքում ընտրելու հետագա ուսումնասիրության համար համապատասխան աղբյուրներ։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններին վերաբերող բաժինը կարող է ներառել քաղաքական գործընթացների, հասարակական հարաբերությունների, պետական կառավարման, սոցիալական զարգացման և հանրային կյանքի տարբեր հիմնախնդիրներին նվիրված հրատարակություններ։ Լեզվաբանության բաժինը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայերենի և այլ լեզուների կառուցվածքին, զարգացմանը, բառապաշարին, քերականությանը, ոճաբանությանը և լեզվական փոխազդեցություններին վերաբերող նոր աշխատություններին։ Գրականագիտության հատվածը ներկայացնում է գրական ստեղծագործությունների, հեղինակների, գրական ուղղությունների, ժանրերի և տեսական ու քննադատական հարցերի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ։ Պատմության և պատմագրության բաժիններում ընդգրկված գրականությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր ժամանակաշրջանների ու պատմական իրադարձությունների, պատմական աղբյուրների, պատմագիտական մեթոդաբանության և պատմական գիտության զարգացման խնդիրներին։ Այսպիսի կառուցվածքը բյուլետենը դարձնում է ոչ միայն նոր գրքերի մասին տեղեկատու, այլև գիտական տեղեկատվության կողմնորոշման գործիք, որը կարող է օգնել ընթերցողին արագ բացահայտել իրեն հետաքրքրող թեմաներով նոր հրատարակությունները։ Հրատարակության կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն նպաստում է գիտական և մշակութային տեղեկատվության շրջանառությանը, նոր գրականության տարածմանը և հետազոտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման արդյունավետության բարձրացմանը։ Բյուլետենը հատկապես օգտակար է գրադարանների, գիտական և կրթական հաստատությունների, տեղեկատվական կենտրոնների և հետազոտական միջավայրի համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր պարբերաբար հետևում են հասարակագիտական, լեզվաբանական, գրականագիտական և պատմագիտական գրականության նորություններին։
Updated: 2026-11-02