Հայ վիմագրության դիվան, պրակ հինգերորդ․ Արցախ

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է դեռահասների ագրեսիվության երևույթի հոգեֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վարքային, նյարդային և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են դեռահասության շրջանում տեղի ունեցող հորմոնալ փոփոխությունները, կենտրոնական նյարդային համակարգի հասունացման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հուզական կարգավորման ու իմպուլսային վարքի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ագրեսիվ վարքի դրսևորման տարբեր ձևերը՝ ռեակտիվ, պրոակտիվ և սոցիալապես պայմանավորված ագրեսիա, ինչպես նաև դրանց կապը անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների հետ։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է համակարգեր չիպի վրա նախագծման գործընթացում դրանց թեստավորման և ինտեգրման բազային գործիքային միջոցների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով մոդուլային կողմնորոշմամբ նախագծման մոտեցմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարդ միկրոէլեկտրոնային համակարգերի կառուցման, առանձին ֆունկցիոնալ մոդուլների նախագծման, ստուգման և միասնական համակարգում ինտեգրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստավորման մեթոդներին և գործիքներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նախագծման տարբեր փուլերում հայտնաբերել ֆունկցիոնալ, կառուցվածքային և ինտեգրման սխալները, գնահատել համակարգի աշխատանքի համապատասխանությունը սահմանված պահանջներին և բարձրացնել վերջնական արտադրանքի հուսալիությունը։ Քննարկվում են մոդուլային նախագծման առավելությունները, բազմակի օգտագործվող բաղադրիչների կիրառումը, դրանց փոխգործակցության ստուգումը և համակարգային ինտեգրման ընթացքում առաջացող խնդիրների կանխարգելման մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է թեստավորման և ինտեգրման գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը, ինչը կարող է կրճատել նախագծման ժամանակը, նվազեցնել սխալների հայտնաբերման ծախսերը և բարձրացնել մշակման գործընթացի արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև նախագծման և ստուգման գործիքների փոխկապակցվածությունը, թեստային տվյալների ձևավորումը, մոդուլների վարքագծի վերլուծությունը և ամբողջական համակարգի աշխատանքի գնահատումը։ Հետազոտությունը կարևոր է ժամանակակից բարձր ինտեգրված միկրոէլեկտրոնային համակարգերի նախագծման տեսանկյունից, քանի որ համակարգերի բարդության աճը պահանջում է կառուցվածքային և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կապահովեն դրանց ստուգելիությունը, համատեղելիությունը և հուսալի ինտեգրումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, համակարգեր չիպի վրա նախագծման, թվային համակարգերի, ավտոմատացված նախագծման և թեստավորման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է Լոռու մարզի բնակչության շրջանում հիմնական քրոնիկական ոչ վարակիչ հիվանդությունների զարգացմանը նպաստող ռիսկի գործոնների ուսումնասիրությանը և դրանց տարածվածության առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այնպիսի հիվանդությունների հետ կապված գործոններին, ինչպիսիք են սրտանոթային հիվանդությունները, շաքարային դիաբետը, քաղցկեղային հիվանդությունները և շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդությունները։ Քննարկվում են վարքագծային, սոցիալական, կենսաբանական և շրջակա միջավայրի հետ կապված ռիսկի գործոնները, այդ թվում՝ ծխախոտի օգտագործումը, ոչ ռացիոնալ սննդակարգը, ֆիզիկական ակտիվության պակասը, ավելաքաշը և ճարպակալումը, զարկերակային բարձր ճնշումը, ալկոհոլի օգտագործումը և այլ գործոններ, որոնք կարող են երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ բնակչության առողջության վրա։ Աշխատանքը կարևորում է ռիսկի գործոնների վաղ հայտնաբերման և գնահատման նշանակությունը, քանի որ դրանց զգալի մասը հնարավոր է կանխարգելել կամ նվազեցնել կենսակերպի փոփոխության, առողջապահական կրթության, պարբերական բժշկական զննությունների և համապատասխան կանխարգելիչ ծրագրերի միջոցով։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Լոռու մարզի սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և աշխարհագրական առանձնահատկությունների ազդեցությունը բնակչության առողջական վարքագծի և ոչ վարակիչ հիվանդությունների ռիսկի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի շրջանում առավել տարածված ռիսկային գործոնների բացահայտմանը, դրանց համակցված ազդեցության գնահատմանը և առավել խոցելի խմբերի առանձնացմանը։ Ստացված տվյալները կարող են կիրառվել մարզային առողջապահական քաղաքականության և կանխարգելիչ միջոցառումների պլանավորման, առողջ ապրելակերպի խթանման, վաղ ախտորոշման արդյունավետության բարձրացման և բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված նպատակային ծրագրերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևորում է քրոնիկական ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման համակարգային մոտեցումը՝ շեշտադրելով ոչ միայն բժշկական միջամտությունները, այլև վարքագծային և սոցիալական պայմանների բարելավումը որպես բնակչության առողջության և կյանքի որակի բարձրացման կարևոր նախապայման։

Биология

Научное исследование посвящено выделению пептида аргинилфенилаланина из тканей гипоталамуса человека и изучению некоторых аспектов его биологической активности; в работе рассматриваются методы экстракции, очистки и идентификации нейропептида, а также его химическая структура и особенности взаимодействия с биологическими системами; значительное внимание уделяется экспериментальной оценке влияния данного соединения на регуляцию нейроэндокринных процессов, включая возможное участие в модуляции гормональной секреции и нейромедиаторной активности, а также анализу его физиологической роли в центральной нервной системе; исследование имеет значение для понимания механизмов пептидной регуляции в гипоталамических структурах мозга.

Литература

Այս ժողովածուն նվիրված է հայ պոեզիայի տարբեր ժամանակաշրջանների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններին և նպատակ ունի ներկայացնել հայկական բանաստեղծական արվեստի զարգացման ընդհանուր պատկերը՝ սկսած միջնադարյան դասականներից մինչև նոր ժամանակների հեղինակներ։ Ժողովածուում ընդգրկված են տարբեր թեմատիկ ուղղվածության ստեղծագործություններ՝ սիրային, հայրենասիրական, փիլիսոփայական և բնապաշտական բնույթի, որոնք արտացոլում են հայ ժողովրդի պատմական փորձը, հոգևոր աշխարհը և մշակութային ինքնությունը։ Հեղինակը կամ կազմող խմբագիրները փորձել են ստեղծել ամբողջական պատկեր այն մասին, թե ինչպես է հայ պոեզիան զարգացել տարբեր հասարակական և պատմական պայմաններում՝ պահպանելով լեզվական ինքնատիպությունը և ազգային գեղարվեստական մտածողությունը։ Ժողովածուն ընդգծում է նաև տարբեր դարաշրջանների պոետիկ ձևերի բազմազանությունը՝ սկսած ավանդական քառյակներից և շարականային ազդեցություններից մինչև ազատ չափի և ժամանակակից բանաստեղծական կառուցվածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայ պոեզիան հաճախ հանդես է եկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտման միջոց, այլ նաև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական գաղափարների պահպանման կարևոր ձև։ Այս առումով ժողովածուն ծառայում է որպես մշակութային կամուրջ՝ ընթերցողին ներկայացնելով հայ պոեզիայի հարուստ ավանդույթը և դրա շարունակական զարգացումը տարբեր պատմական փուլերում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ գրական ժառանգության համակողմանի ներկայացում, որը նպաստում է ազգային գրականության ճանաչմանը և ուսումնասիրությանը։

Педагогика

Մանկավարժական և արվեստագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարարվեստի դերի ուսումնասիրությանը անձի գեղագիտական զարգացման գործընթացում և դրա ուսուցման արդյունավետ մեթոդների համակարգմանը։ Քննության են առնվում պարի միջոցով գեղագիտական ընկալման, ճաշակի, ստեղծագործական մտածողության, հուզական արտահայտչականության և շարժողական մշակույթի ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտության ու շարժման փոխկապակցվածությանը, ռիթմի զգացողության զարգացմանը, բեմական արտահայտչականությանը և սովորողների անհատական ստեղծագործական կարողությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են պարարվեստի ուսուցման կազմակերպման սկզբունքները, գործնական պարապմունքների կառուցվածքը, շարժումների աստիճանական յուրացումը և տարբեր տարիքային խմբերի առանձնահատկությունների հաշվառումը։ Քննարկվում են ցուցադրման, կրկնության, երաժշտաշարժողական վարժությունների, ստեղծագործական առաջադրանքների և խմբային աշխատանքի կիրառման հնարավորությունները կրթական գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու պարարվեստի կրթական և դաստիարակչական նշանակությունը՝ այն դիտարկելով որպես անձի գեղագիտական, ստեղծագործական և մշակութային զարգացման միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պարուսույցների, մանկավարժների, արվեստի կրթության և գեղագիտական դաստիարակության ոլորտների մասնագետների համար։