Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման ստրատեգիան և արդյունավետության բարձրացման ուղիները

Informatics

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա չվերածելի և նորմալ բազմանդամների ռեկուրսիվ կառուցման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական կառուցվածքը, բազմանդամների հատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է հաջորդաբար ստանալ պահանջվող բնութագրերով նոր բազմանդամներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չվերածելիության և նորմալության չափանիշներին, դրանց փոխկապակցվածությանը և ռեկուրսիվ ընթացակարգերում պահպանման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են սկզբնական բազմանդամների ընտրության, աստիճանների փոփոխության և կառուցման տարբեր քայլերում ստացված բազմանդամների հատկությունների ստուգման տեսական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև վերջավոր դաշտերի ընդլայնումների, նորմալ հիմքերի և բազմանդամների ֆակտորացման հետ կապված հանրահաշվական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու հատուկ հատկություններով բազմանդամների կառուցման արդյունավետ մեթոդները և գնահատելու դրանց կիրառական նշանակությունը հաշվարկային հանրահաշվում ու վերջավոր դաշտերի տեսության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրահաշվի, դիսկրետ մաթեմատիկայի, կոդավորման տեսության և վերջավոր դաշտերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի առաջին կեսը հայկական միջավայրում ձիթհանության՝ բուսական յուղի ստացման ավանդական արտադրության պատմամշակութային, տնտեսական և ազգագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ձիթհանների կառուցվածքը, դրանց տարածվածությունը, արտադրական գործընթացների կազմակերպումը, օգտագործվող հումքի տեսակները և տվյալ արհեստի տեղը գյուղական ու քաղաքային տնտեսության համակարգում են։ Ձիթհանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես սննդամթերքի արտադրության առանձին ճյուղ, այլև որպես նյութական մշակույթի բաղադրիչ, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել աշխատանքի կազմակերպման, տեխնիկական գիտելիքների, տնտեսական հարաբերությունների և կենցաղային պահանջմունքների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավանդական ձիթհանների ճարտարապետական ու տեխնիկական կառուցվածքին, արտադրական տարածքի կազմակերպմանը, հումքի մշակման համար կիրառվող սարքավորումներին և աշխատանքի բաժանման ձևերին։ Քննվում են տարբեր շրջաններում օգտագործվող յուղատու բույսերի և դրանց վերամշակման ավանդույթների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղական բնական պայմանների ու գյուղատնտեսական մասնագիտացման ազդեցությունը արտադրության տարածքային տարբերությունների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ձիթհանության տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությունը՝ կապված տեղական շուկաների, ապրանքափոխանակության, տնային տնտեսությունների պահանջարկի և արհեստավորական արտադրության հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նաև XIX–XX դարերի սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությանը ավանդական արտադրության վրա, երբ մեքենայացված տեխնոլոգիաների և արդյունաբերական արտադրանքի տարածումը աստիճանաբար փոխում էր հին արտադրական ձևերի նշանակությունն ու կիրառության շրջանակը։ Ազգագրական տեսանկյունից կարող են ուսումնասիրվել ձիթհանների հետ կապված մասնագիտական բառապաշարը, աշխատանքային սովորույթները, տեղական անվանումները և համայնքային հիշողության մեջ պահպանված տեղեկությունները։ Աղբյուրագիտական հիմք կարող են ծառայել պատմական նկարագրությունները, ազգագրական գրառումները, արխիվային փաստաթղթերը, լուսանկարները, նյութական մշակույթի պահպանված նմուշները և դաշտային հետազոտությունների տվյալները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հայկական ավանդական արտադրական մշակույթի կարևոր բնագավառներից մեկի պատմական պատկերը և բացահայտելու դրա տեխնոլոգիական, սոցիալ-տնտեսական ու մշակութային նշանակությունը հայ ժողովրդի նյութական ժառանգության համատեքստում։

Economics

Տնտեսամաթեմատիկական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մաքսիմալ էնտրոպիայի մեթոդի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը ֆինանսական ռիսկերի կառավարման և ակտիվների արժեքի գնահատման խնդիրներում։ Քննության են առնվում անորոշության պայմաններում հավանականային բաշխումների կառուցման և սահմանափակ տեղեկատվության հիման վրա ֆինանսական ցուցանիշների գնահատման տեսական ու հաշվարկային մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ շուկայի վերաբերյալ տվյալները թերի են կամ անհրաժեշտ է խուսափել չհիմնավորված լրացուցիչ ենթադրություններից։ Վերլուծվում են մեթոդի կիրառման հնարավորությունները ակտիվների եկամտաբերության և ռիսկի գնահատման, ֆինանսական կորուստների հավանականության որոշման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և պորտֆելային կառավարման խնդիրներում։ Քննարկվում են նաև ֆինանսական շուկաների անորոշության, գների փոփոխականության և հավանականային մոդելների ընտրության հետ կապված հարցերը։ Մեթոդի կիրառումը հնարավորություն է տալիս առկա սահմանափակումների շրջանակում կառուցել հավանականային մոդելներ և դրանց հիման վրա իրականացնել քանակական վերլուծություն։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ֆինանսական մոդելավորման և ռիսկերի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և օգտակար լինել ֆինանսիստների, տնտեսագետների, ռիսկերի կառավարման մասնագետների, քանակական վերլուծաբանների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Ֆինանսական և տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում են արժեթղթերի (բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր և այլ ֆինանսական գործիքներ) շուկայական գնի ձևավորման մեխանիզմները և դրանց վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Գրքում բացատրվում է, որ արժեթղթի կուրսը ձևավորվում է ֆինանսական շուկայի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության արդյունքում, սակայն այդ գործընթացը պայմանավորված է բազմաթիվ տնտեսական, քաղաքական և հոգեբանական գործոններով։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշների ազդեցությունը՝ ՀՆԱ-ի աճ, ինֆլյացիա, տոկոսադրույքներ, փոխարժեքներ և պետական տնտեսական քաղաքականություն, որոնք անմիջականորեն ազդում են ներդրողների սպասումների և շուկայի վարքագծի վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ընկերությունների ֆինանսական վիճակին՝ շահույթ, ակտիվներ, պարտավորություններ և զարգացման հեռանկարներ, որոնք որոշում են բաժնետոմսերի արժեքը։ Բացի այդ, ընդգծվում են նաև հոգեբանական և սպեկուլյատիվ գործոնները՝ ներդրողների վարքագիծը, սպասումները և շուկայի տրամադրությունները, որոնք կարող են կարճաժամկետ տատանումներ առաջացնել։ Գրքում ներկայացվում է, որ արժեթղթերի կուրսի վերլուծությունը կարևոր է ներդրումային որոշումների կայացման և ֆինանսական շուկաների կայունության գնահատման համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի նահանգում բորոտության տարածման, դրա բժշկական և հասարակական ընկալման, ինչպես նաև հիվանդության դեմ ձեռնարկված առողջապահական միջոցառումների պատմական ուսումնասիրությանը։ Նյութը վերաբերում է այն ժամանակաշրջանին, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր Ռուսական կայսրության վարչական համակարգում, և հնարավորություն է տալիս վարակիչ հիվանդությունների պատմությունը դիտարկել տեղական բնակչության սոցիալական պայմանների, բժշկական ծառայությունների զարգացման և պետական առողջապահական քաղաքականության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում հիվանդության հայտնաբերման և տարածվածության վերաբերյալ տվյալներն են, հիվանդների սոցիալական ու կենցաղային պայմանները, բժշկական դիտարկումների առանձնահատկությունները և վարակի վերաբերյալ ժամանակի գիտական պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե բժիշկները և վարչական մարմինները ինչպես էին արձանագրում հիվանդության դեպքերը, ինչպիսի մոտեցումներ էին կիրառվում հիվանդների հաշվառման և վերահսկման համար, և ինչպես էին կազմակերպվում բժշկական օգնությունն ու մեկուսացման միջոցառումները։ Պատմական բժշկական աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ նաև տվյալ ժամանակաշրջանի ախտորոշման սահմանափակումները, քանի որ հիվանդությունների դասակարգման և լաբորատոր հաստատման հնարավորությունները տարբերվում էին ժամանակակից բժշկության մեթոդներից։ Քննվում են հիվանդության տարածման հետ հնարավոր կապ ունեցող ժողովրդագրական, կենցաղային և սոցիալ-տնտեսական պայմանները՝ միաժամանակ խուսափելով պատմական համայնքների կամ բնակչության առանձին խմբերի նկատմամբ հիվանդությունը պարզեցված ձևով վերագրելուց։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հասարակության վերաբերմունքը հիվանդների նկատմամբ, քանի որ բորոտությունը պատմականորեն ուղեկցվել է վախով, մեկուսացմամբ և սոցիալական խարանմամբ։ Այդ պատճառով նյութը կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն համաճարակաբանական, այլև բժշկասոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանում առողջապահական հաստատությունների զարգացմանը, բժիշկների գործունեությանը և վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի կազմակերպական մեխանիզմներին։ Նման աղբյուրների քննադատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել հիվանդության պատմական պատկերը՝ հաշվի առնելով վիճակագրական տվյալների հնարավոր թերիությունը և ժամանակի բժշկական գիտելիքների սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է բժշկության պատմության, պատմական համաճարակաբանության, սոցիալական պատմության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով Երևանի նահանգի առողջապահական վիճակի և վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի պատմության կարևոր դրվագներից մեկը։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ցրված սկլերոզի տարբեր ձևերի կլինիկական առանձնահատկությունների, տարածվածության և հիվանդության ընթացքի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումների բազմազանությունը, ախտորոշման առանձնահատկությունները և տարբեր ձևերի տարբերակման սկզբունքները։ Հեղինակը վերլուծում է ցրված սկլերոզի տարածվածության ցուցանիշները, հիվանդության ընթացքի վրա ազդող գործոնները, նյարդաբանական ախտանշանների առանձնահատկությունները և հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության տարբեր ընթացաձևերի բացահայտմանը, դրանց զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը և ժամանակակից բժշկական մոտեցումների կիրառմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նյարդաբանական հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից՝ նպաստելով հիվանդների վիճակի ավելի ամբողջական գնահատմանը և անհատականացված բուժական ռազմավարությունների մշակմանը։ Գիրքը նախատեսված է նյարդաբանների, բժիշկների, բժշկական գիտաշխատողների, ռեզիդենտների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ցրված սկլերոզի կլինիկական դրսևորումների ու համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ։