Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
Հրատարակությունը տեխնիկական գրականության վերաբերյալ տեղեկատվական և մատենագիտական բյուլետեն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարան մուտք գործած նոր տեխնիկական հրատարակությունների մասին։ Այն նախատեսված է հատկապես արտադրության աշխատողների, ինժեներատեխնիկական անձնակազմի, տարբեր նախարարությունների ու գերատեսչությունների մասնագետների, ինչպես նաև տեխնիկական գիտություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Բյուլետենում ներկայացված են տեխնիկայի, կիբեռնետիկայի, ավտոմատիկայի և հարակից ոլորտների նոր գրքերի մատենագիտական տվյալներ՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել մասնագիտական գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է այն, որ ընդգրկում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն լեզուներով լույս տեսած գրքեր, իսկ պարբերական բնույթը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական թարմացմանը։ Այն կարելի է դիտարկել ոչ այնքան որպես մեկ թեմայի շուրջ ստեղծված սովորական գիրք, որքան որպես իր ժամանակաշրջանի տեխնիկական գրականության համակարգված տեղեկատվական ուղեցույց, որն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային և գրադարանագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային շրջանի Հայաստանում շրջանառվող տեխնիկական հրատարակությունների, մասնագիտական հետաքրքրությունների և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների մասին։
Updated: 2026-09-19
Geography
Հայաստանի ջրաբանական բնութագրիչների երկրատեղեկատվական մոդելավորման մի քանի խնդիր
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ջրաբանական բնութագրիչների երկրատեղեկատվական մոդելավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և ժամանակակից գեոինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառմանը ջրային ռեսուրսների վերլուծության ու կառավարման ոլորտում։ Գրքում ներկայացվում են ջրաբանական տվյալների հավաքագրման, մշակման, տարածական վերլուծության և մոդելավորման մեթոդները՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը գետային ավազանների, մակերևութային ջրերի և ջրային համակարգերի ուսումնասիրման համար։ Հեղինակը վերլուծում է թվային քարտեզագրման, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և մոդելավորման գործիքների հնարավորությունները՝ ջրաբանական գործընթացների օրինաչափությունների բացահայտման, կանխատեսումների ճշգրտության բարձրացման և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման նպատակով։ Աշխատությունն ընդգրկում է փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, մոդելավորման օրինակներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել բնապահպանական գնահատումների, տարածքային պլանավորման, ջրատնտեսության և գիտահետազոտական ծրագրերի իրականացման ընթացքում։ Գիրքը նախատեսված է ջրաբանների, գեոինֆորմատիկայի և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասնագետների, բնապահպանների, երկրագետների, գիտաշխատողների, ճարտարագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-10
Law
Полномочия органов местного самоуправления в области транспортного обслуживания и обеспечения безопасности дорожного движения
Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների համակարգային վերլուծությանը տրանսպորտային սպասարկման կազմակերպման և ճանապարհային անվտանգության ապահովման ոլորտներում՝ ընդգծելով դրանց իրավական հիմքերը, գործառութային շրջանակները և գործնական իրականացման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են տեղական ինքնակառավարման մարմինները ներգրավված հանրային տրանսպորտի կազմակերպման, երթևեկության կարգավորման տեղական մակարդակում, ճանապարհային ենթակառուցվածքների պահպանման և զարգացման գործընթացներում՝ համապատասխանելով ազգային օրենսդրությանը և պետական քաղաքականության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական նորմերին, որոնք սահմանում են համայնքների և քաղաքային իշխանությունների պատասխանատվության շրջանակները՝ ներառյալ փողոցային ցանցի կառավարման, կանգառների կազմակերպման, տեղական նշանակության ճանապարհների սպասարկման և անվտանգության միջոցառումների իրականացման լիազորությունները։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է ճանապարհային անվտանգության ապահովման ոլորտում իրականացվող կանխարգելիչ միջոցառումները՝ ինչպիսիք են երթևեկության կանոնների պահպանման վերահսկողությունը, ճանապարհային նշանների և գծանշումների տեղադրումը, մանկական և խոցելի խմբերի անվտանգության ծրագրերի իրականացումը, ինչպես նաև հասարակական իրազեկման նախաձեռնությունները։ Միաժամանակ քննարկվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցությունը պետական լիազոր մարմինների հետ, մասնավորապես ոստիկանության, տրանսպորտային տեսչությունների և քաղաքաշինական կառույցների հետ՝ ապահովելու միասնական և արդյունավետ քաղաքականություն ճանապարհային անվտանգության ոլորտում։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև ֆինանսական և կազմակերպչական սահմանափակումները, որոնք կարող են ազդել տեղական մակարդակում տրանսպորտային համակարգերի արդյունավետության վրա, ինչպես նաև բարեփոխումների անհրաժեշտությունը՝ ուղղված կառավարման ապակենտրոնացման խորացմանը և ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տեղական ինքնակառավարման մարմիններին որպես կարևոր դերակատարներ տրանսպորտային համակարգի կայունության և ճանապարհային անվտանգության ապահովման գործընթացում՝ համադրելով իրավական, կազմակերպչական և սոցիալական մոտեցումները։
Updated: 2026-09-20
Economics
Ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունները անցումային տնտեսությամբ երկրներում (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Armenia-ի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական ազատականացման գործընթացները, շուկայական ինստիտուտների ձևավորումը, իրավական և հարկային համակարգերի բարեփոխումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ներդրումային հոսքերի վրա։ Հեղինակը քննարկում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավման գործոնները՝ ընդգծելով քաղաքական կայունության, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական շուկաների զարգացման և գործարար միջավայրի կանխատեսելիության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության գործիքներին՝ ներդրումային խթանների, ազատ տնտեսական գոտիների, կարգավորիչ բարեփոխումների և միջազգային համագործակցության մեխանիզմների տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև համեմատական վերլուծություններ այլ անցումային տնտեսությունների հետ՝ բացահայտելով հաջողությունների և սահմանափակումների հիմնական պատճառները։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և ներդրումային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-23
Technology
Разработка средств проектирования аналоговых интегральных микросхем с учетом особенностей субмикронных технологий
Աշխատությունը նվիրված է անալոգային ինտեգրալ միկրոսխեմաների նախագծման միջոցների մշակմանը և կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով ենթամիկրոնային տեխնոլոգիական գործընթացներին բնորոշ ֆիզիկական, սխեմատեխնիկական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նախագծման այնպիսի մեթոդների, մոդելների և ծրագրային գործիքների ստեղծման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել միկրոսխեմաների նախագծման ճշգրտությունը, արագությունը և ստացված լուծումների հուսալիությունը։ Քննության են առնվում կիսահաղորդչային տարրերի չափերի փոքրացման հետևանքով առաջացող երևույթները և դրանց ազդեցությունը անալոգային սխեմաների հիմնական էլեկտրական պարամետրերի վրա։ Կարևորվում են տրանզիստորների իրական վարքի ճշգրիտ մոդելավորումը, տեխնոլոգիական պարամետրերի տատանումների հաշվառումը, մակաբուծային տարրերի ազդեցության գնահատումը և սխեմայի աշխատանքային բնութագրերի կանխատեսումը։ Անալոգային միկրոսխեմաների նախագծումը ներկայացվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը ներառում է սխեմատեխնիկական կառուցվածքի ընտրությունը, տարրերի պարամետրերի որոշումը, համակարգչային մոդելավորումը, օպտիմալացումը, ֆիզիկական տեղաբաշխումը և վերջնական նախագծային լուծման ստուգումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը և մեծ թվով նախագծային տարբերակներից ընտրել սահմանված պահանջներին առավել համապատասխան լուծումները։ Ուսումնասիրվում են օպտիմալացման խնդիրները, որոնց դեպքում միաժամանակ անհրաժեշտ է ապահովել ուժեղացման, թողունակության, արագագործության, էներգասպառման, աղմուկի, կայունության և զբաղեցրած բյուրեղային մակերեսի պահանջվող ցուցանիշները։ Հաշվի է առնվում, որ այդ չափանիշները հաճախ փոխկապակցված են, և մեկ բնութագրի բարելավումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ մյուսների վրա, ինչի պատճառով նախագծման գործընթացը պահանջում է բազմաչափ օպտիմալացման մեթոդների կիրառում։ Կարևորվում է նաև նախագծային լուծումների զգայունության ուսումնասիրությունը արտադրական գործընթացի շեղումների, սնուցման լարման և ջերմաստիճանի փոփոխությունների նկատմամբ։ Ենթամիկրոնային տեխնոլոգիաների պայմաններում հատուկ նշանակություն են ստանում կարճ ալիքի երևույթները, արտահոսքի հոսանքները, տարրերի փոխադարձ ազդեցությունները և ֆիզիկական կառուցվածքից առաջացող մակաբուծային դիմադրություններն ու ունակությունները, որոնք կարող են զգալիորեն փոփոխել նախագծված սխեմայի իրական աշխատանքը։ Այդ պատճառով սխեմատեխնիկական և ֆիզիկական նախագծման փուլերի փոխկապակցումը դիտարկվում է որպես բարձր ճշգրտության նախագծման կարևոր պայման։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միկրոսխեմայի ֆիզիկական կառուցվածքի ձևավորմանը՝ տարրերի տեղաբաշխմանը, միացումների կազմակերպմանը և այն սահմանափակումներին, որոնք պայմանավորված են ընտրված տեխնոլոգիական գործընթացով։ Նախագծման ծրագրային միջոցների զարգացումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել պարամետրերի հաշվարկը, իրականացնել բազմակի մոդելավորումներ, համեմատել տարբեր կառուցվածքներ և նախագծման վաղ փուլերում հայտնաբերել հնարավոր խնդիրները։ Կարևորվում է նաև նախագծման արդյունքների ստուգման և վերիֆիկացման համակարգը՝ ապահովելու սխեմատեխնիկական մոդելի և ֆիզիկապես իրականացվող միկրոսխեմայի համապատասխանությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման ժամանակի կրճատման, սխալների հավանականության նվազեցման և արտադրության համար պատրաստ նախագծերի որակի բարձրացման հետ։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր նշանակության անալոգային և խառը ազդանշանային ինտեգրալ սխեմաների մշակման ընթացքում՝ կապի, չափիչ տեխնիկայի, կառավարման, ազդանշանների մշակման և այլ էլեկտրոնային համակարգերի համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների և նախագծման ավտոմատացման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17
Culture
Հայաստանի վաղ միջնադարյան քառանիստ կոթողները
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի վաղ միջնադարյան քառանիստ կոթողների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ճարտարապետական, գեղարվեստական, պատմական և խորհրդաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում վաղ միջնադարյան Հայաստանի տարածքում կանգնեցված քառանիստ քարե կոթողներն են, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայկական վաղ քրիստոնեական մշակույթի և մոնումենտալ արվեստի պատմության մեջ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այդ հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, համաչափությանը, ծավալատարածական լուծումներին, պատվանդանների և վերնամասերի ձևավորմանը, ինչպես նաև օգտագործված քարատեսակներին և մշակման եղանակներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կոթողների զարդաքանդակների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց վրա հանդիպող խաչային, երկրաչափական, բուսական և այլ պատկերները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությունն ու կրոնական խորհրդաբանությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել առանձին հուշարձանների տեղադրությունը, դրանց կապը բնակավայրերի, եկեղեցիների, ճանապարհների և այլ պատմամշակութային օբյեկտների հետ, ինչպես նաև կոթողների հնարավոր գործառույթներն ու նշանակությունը։ Կարևոր խնդիր է դրանց թվագրումը և զարգացման փուլերի առանձնացումը՝ հիմնվելով հնագիտական, ճարտարապետական, epigraphic և համեմատական տվյալների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քառանիստ կոթողների և հայկական վաղ քրիստոնեական այլ հուշարձանների փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով ձևերի ու խորհրդանշական լուծումների հնարավոր շարունակականությունը։ Այս կոթողները արժեքավոր են ոչ միայն որպես առանձին ճարտարապետական հուշարձաններ, այլև որպես քրիստոնեության տարածման, նոր կրոնական խորհրդանիշների ձևավորման և հայկական մշակույթի զարգացման կարևոր վկայություններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան Հայաստանի մոնումենտալ արվեստի, ճարտարապետական մտածողության և քարարվեստի զարգացման մասին, ինչպես նաև ընդգծելու այդ հուշարձանների պահպանության և գիտական ուսումնասիրության կարևորությունը։
Updated: 2026-09-23