Հայաստանի հնագույն մշակույթը․ Էմմա Խանզադյանի հոբելյանին նվիրված գիտաժողովի նյութեր

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փախստականների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ձևավորման, իրավական բովանդակության և պաշտպանության հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում փախստականի իրավական կարգավիճակը դիտարկվում է որպես սահմանադրական, միջազգային և ներպետական իրավական նորմերով կարգավորվող հարաբերությունների համալիր, որը ներառում է անձի իրավունքները, ազատությունները, պարտականությունները, իրավական պաշտպանության երաշխիքները և պետական մարմինների համապատասխան լիազորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդու հիմնական իրավունքների և ազատությունների՝ փախստականների նկատմամբ կիրառման առանձնահատկություններին, իրավահավասարության սկզբունքին, անձնական անվտանգության, սոցիալական պաշտպանության, կրթության, աշխատանքի, առողջության պահպանման և իրավական պաշտպանության հետ կապված հարցերին։ Քննվում են փախստական ճանաչելու և ապաստան տրամադրելու իրավական հիմքերը, համապատասխան վարչական ընթացակարգերը, ինչպես նաև կարգավիճակ հայցող անձանց իրավունքների ապահովման երաշխիքները։ Հայաստանի գործող օրենսդրությունը կարգավորում է փախստականի ճանաչման և ապաստանի տրամադրման հարաբերությունները և նախատեսում է 1951 թվականի Փախստականների կարգավիճակի մասին կոնվենցիայի ու դրա 1967 թվականի Արձանագրության կիրառումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային իրավական պարտավորությունների և ներպետական օրենսդրության փոխհարաբերության վերլուծությունը՝ պարզելու համար դրանց դերը փախստականների պաշտպանության իրավական համակարգում։ Ուսումնասիրվում են նաև փախստականի կարգավիճակի տրամադրման, դադարեցման և բացառման հիմքերի, անձը հաստատող ու ճամփորդական փաստաթղթերի, բնակության և տեղաշարժի, պետական մարմինների հետ հարաբերությունների ու իրավական պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական մարմինների գործունեությանը և նրանց իրավասությունների սահմանազատմանը՝ փախստականների ընդունման, կարգավիճակի որոշման, սոցիալական պաշտպանության և ինտեգրման գործընթացներում։ Կարևորվում է նաև դատական և վարչական պաշտպանության արդյունավետությունը, քանի որ անձի կարգավիճակի վերաբերյալ պետական որոշումները կարող են անմիջական ազդեցություն ունենալ նրա հիմնարար իրավունքների իրականացման վրա։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել օրենսդրական կարգավորումների զարգացման պատմությունը և դրանց կատարելագործման ուղղությունները՝ հաշվի առնելով միջազգային չափանիշների ու Հայաստանի իրավական համակարգի փոխազդեցությունը։ Սահմանադրաիրավական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու փախստականների իրավական պաշտպանության կառուցակարգը և բացահայտելու իրավական կարգավիճակի իրականացման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, միգրացիոն իրավունքի և միջազգային իրավունքի ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Linguistics

Գիրքը ներկայացնում է հռետորության պատմական զարգացումը՝ սկսած հին հունական և հռոմեական դպրոցներից մինչև ժամանակակից հանրային խոսքի մշակույթը՝ անդրադառնալով դասական մտածողների գաղափարներին և դրանց արդիական նշանակությանը։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են խոսքի կառուցվածքային տարրերը՝ ներածություն, հիմնական մաս և եզրակացություն, ինչպես նաև փաստարկման, հակափաստարկման և համոզման մեթոդները։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում լեզվական միջոցների՝ ոճական հնարքների, արտահայտչականության և ինտոնացիայի դերին, ինչպես նաև ոչ վերբալ հաղորդակցության՝ ժեստերի, դիմախաղի և ձայնի կիրառմանը։ Գիրքը ներառում է նաև գործնական խորհուրդներ հանրային ելույթների պատրաստման, վախի հաղթահարման և լսարանի հետ արդյունավետ կապ հաստատելու համար՝ դարձնելով այն օգտակար թե՛ ուսանողների, թե՛ դասախոսների, իրավաբանների, քաղաքական գործիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են կատարելագործել իրենց խոսքի արվեստը։

Other Subjects

Այս աշխատանքը վերաբերում է տեսողական տեղեկատվության մշակման և վերամշակման գործընթացներին գլխուղեղի էքստրապրոյեկցիոն կառույցներում, մասնավորապես հիպոկամպում, որտեղ իրականացվում է ստացված զգայական տվյալների ինտեգրում, դասակարգում և հիշողության համակարգերում ամրագրում։ Ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները, սկզբում մշակվելով առաջնային տեսողական կեղևում, հետագայում փոխանցվում են ավելի բարդ ճանաչողական կառուցվածքներ՝ ապահովելով դրանց կապը տարածական կողմնորոշման, փորձի և երկարաժամկետ հիշողության հետ։ Վերլուծվում է հիպոկամպի դերը նոր տեղեկատվության կոդավորման, հիշողության հետագա վերարտադրության և տարածական քարտեզագրման գործընթացներում, ինչպես նաև նրա փոխազդեցությունը գլխուղեղի այլ լիմբիկ համակարգերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նեյրոնային ցանցերի պլաստիկությանը, սինապտիկ կապերի փոփոխականությանը և դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության պահպանման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից նեյրոֆիզիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս, որ հիպոկամպը ոչ միայն հիշողության պահեստավորման, այլև տեսողական տեղեկատվության իմաստավորման ակտիվ կենտրոն է։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ընդգծում է, որ տեսողական ընկալումը բազմաստիճան գործընթաց է, որտեղ զգայական տվյալները վերածվում են կազմակերպված ճանաչողական կառուցվածքների՝ ապահովելով վարքի, հիշողության և կողմնորոշման միասնական համակարգի աշխատանքը։

History

Ժողովածուն ներառում է երիտասարդ գիտնականների գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված զեկուցումներն ու գիտական ուսումնասիրությունները՝ արտացոլելով տարբեր մասնագիտական ուղղություններով իրականացվող հետազոտական աշխատանքների շրջանակն ու արդյունքները։ Հրատարակությունը միավորում է գիտական տարբեր բնագավառներին վերաբերող նյութեր, որոնք անդրադառնում են արդիական հետազոտական խնդիրների, տեսական մոտեցումների, մեթոդաբանական հարցերի և գիտական նոր դիտարկումների։ Գիտաժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու երիտասարդ հետազոտողների գիտական հետաքրքրություններին, նրանց կողմից ուսումնասիրվող թեմաներին և գիտելիքի զարգացմանը նպաստող աշխատանքներին։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկություններից է միջգիտակարգային բնույթը, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր գիտությունների ներկայացուցիչների ուսումնասիրությունները դիտարկել ընդհանուր գիտական միջավայրում և բացահայտել դրանց միջև առկա կապերը։ Հրատարակությունը նաև արտացոլում է գիտական ներուժի զարգացման, երիտասարդ մասնագետների հետազոտական գործունեության խթանման և գիտական համայնքում նրանց ներգրավման նշանակությունը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր տարբեր բնագավառների մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և գիտական գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի երիտասարդ գիտնականների հետազոտական աշխատանքների բազմազանությունը։

Literature

Գիրքը նվիրված է հայոց Արշակունի արքայատոհմի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Արշակ Երկրորդի կյանքին և գահակալության ժամանակաշրջանին։ Արշակ Երկրորդի թագավորությունը վերաբերում է 4-րդ դարի Հայաստանի պատմության բարդ ու շրջադարձային փուլին, երբ երկիրը ստիպված էր բարդ հարաբերություններ պահպանել Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի հետ։ Նրա կառավարման տարիները նշանավորվել են արտաքին քաղաքական լարվածությամբ, ներքին իշխանական հակասություններով, նախարարական տների հետ հարաբերությունների բարդացումով և թագավորական իշխանության ամրապնդման ձգտումներով։ Արշակ Երկրորդի պատմական կերպարը կարևոր տեղ ունի հայ պատմագրության և ազգային պատմական հիշողության մեջ։ Նրա գահակալության հետ կապված իրադարձությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի պետական կառավարման համակարգը, արքունիքի քաղաքականությունը, նախարարական դասի դերը և երկրի ինքնուրույնության պահպանման խնդիրները։ Արքայի կյանքի ու գործունեության մասին պատմությունները հետագայում դարձել են նաև պատմական և գեղարվեստական գրականության նյութ՝ ձևավորելով նրա կերպարի տարբեր մեկնաբանություններ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 4-րդ դարի հայոց պատմության, Արշակունիների թագավորության և հայ պատմական գրականության ուսումնասիրության համար։

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է Կոստանդնուպոլսի հայոց եկեղեցու առաջնորդ եպիսկոպոսի հովվական ուղերձը՝ նախատեսված քահանաների և հավատացյալ ժողովրդի համար։ Հովվական ուղերձները եկեղեցական առաջնորդների պաշտոնական գրություններ են, որոնց նպատակն է հավատացյալներին փոխանցել հոգևոր առաջնորդություն, պարզաբանել կրոնական ու բարոյական սկզբունքները և անդրադառնալ եկեղեցական համայնքի կյանքին վերաբերող հարցերին։ Այս տեսակի փաստաթղթերում կարող են ընդգրկվել քրիստոնեական հավատքի պահպանման, եկեղեցական կարգապահության, հոգևորականների պարտականությունների, համայնքային միասնության և հավատացյալների կրոնական կյանքի վերաբերյալ հորդորներ։ Քահանաներին և ժողովրդին միաժամանակ դիմելը ցույց է տալիս, որ ուղերձը նախատեսված է եղել եկեղեցական կյանքի տարբեր մասնակիցների համար և կարող էր ծառայել որպես ընդհանուր հոգևոր ուղղորդման միջոց։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ եկեղեցական կյանքի, առաջնորդական հաղորդակցության և հոգևոր-հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։