Հայաստանի խորհրդայնացման հիմնահարցը հայ պատմագրության մեջ

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Mathematics

Այս ուսումնական ժողովածուն նախատեսված է թվաբանական գիտելիքների յուրացման, հաշվարկային հմտությունների զարգացման և մաթեմատիկական մտածողության ամրապնդման համար։ Հեղինակ Պ. Եվտուշևսկու անունով ներկայացված աշխատությունը պատկանում է դպրոցական մաթեմատիկայի ուսուցմանն աջակցող գրականության այն տեսակին, որի հիմնական նպատակը տեսական գիտելիքները գործնական վարժությունների և խնդիրների լուծման միջոցով ամրապնդելն է։ Թվաբանական խնդիրների ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում, քանի որ հնարավորություն են տվել սովորողներին աստիճանաբար յուրացնելու թվերի հետ գործողությունների կատարման եղանակները, զարգացնելու հաշվարկների ճշգրտությունը և սովորելու կիրառել մաթեմատիկական կանոնները տարբեր իրավիճակներում։ Նման ձեռնարկների միջոցով ձևավորվում են տրամաբանական դատողության, խնդրի պայմանը վերլուծելու, անհրաժեշտ տվյալներն առանձնացնելու, լուծման հերթականությունը որոշելու և ստացված արդյունքը ստուգելու հմտություններ։ Խնդրային ուսուցումը նպաստում է նաև ինքնուրույն աշխատանքի կարողության զարգացմանը՝ սովորողին հնարավորություն տալով ոչ միայն վերարտադրելու արդեն յուրացված կանոնները, այլև դրանք կիրառելու նոր առաջադրանքներում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մաթեմատիկական կրթության պատմության և հատկապես 19-րդ դարի դպրոցական թվաբանության դասավանդման մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության պատմաբաններին, մաթեմատիկայի ուսուցիչներին և հին ուսումնական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես թվաբանական գիտելիքների կազմակերպման, խնդիրների միջոցով ուսուցման և դպրոցական կրթության զարգացման պատմական օրինակ։ Ժողովածուն նաև վկայում է հայերեն տպագիր կրթական գրականության մեջ մաթեմատիկական առարկաների ներկայացման և գիտելիքների գործնական յուրացմանն ուղղված ուսումնական նյութերի տարածման մասին։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է հին պարսկական կրոնական ավանդույթում մոգերի ուսմունքի, աշխարհայացքի և հասարակական դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մոգերը դիտարկվում են որպես Իրանի հին կրոնական և մտավոր մշակույթի հետ կապված քրմական շրջանակ, որի մասին տեղեկություններ են պահպանվել ինչպես իրանական, այնպես էլ հունական, հռոմեական և այլ հին աղբյուրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրանց վերագրվող կրոնական պատկերացումներին, ծիսական գործառույթներին, տիեզերքի կառուցվածքի, բարու և չարի հարաբերակցության, մարդու բարոյական պատասխանատվության և աշխարհի կարգի վերաբերյալ գաղափարներին։ Քննվում է մոգերի կապը զրադաշտական ավանդույթի հետ՝ հաշվի առնելով, որ տարբեր ժամանակաշրջանների աղբյուրներում նրանց դերի և ուսմունքի վերաբերյալ տեղեկությունները միշտ չէ, որ միատեսակ են և պահանջում են պատմաաղբյուրագիտական համեմատություն։ Կարևորվում է Զրադաշտի ուսմունքի, Ավեստայի կրոնական պատկերացումների և հետագա իրանական կրոնական ավանդույթների համատեքստը, որի միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական գնահատել մոգերի տեղը հին Իրանի հոգևոր կյանքում։ Ուսումնասիրվում են կրակի, մաքրության, ծիսակարգերի, զոհաբերական ավանդույթների և կրոնական պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև քրմական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անտիկ հեղինակների հաղորդումներին, որոնց միջոցով պարսկական կրոնական մշակույթը ներկայացվել է հունահռոմեական աշխարհին։ Այդ տեղեկությունները համադրվում են իրանական աղբյուրների հետ՝ հնարավոր տարբերությունները, մեկնաբանությունները և պատմական շերտերը բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև այն հարցը, թե ինչպես է «մոգ» հասկացությունը ժամանակի ընթացքում փոխել իր նշանակությունը և ինչպես է սկզբնական կրոնական ու քրմական բովանդակությունից անցել այլ մշակույթներ՝ ստանալով նոր մեկնաբանություններ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հին Իրանի կրոնի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունները, քրմական դասի հասարակական դիրքը և կրոնական գաղափարների ազդեցությունը բարոյական ու իրավական պատկերացումների վրա։ Պատմական, կրոնագիտական և համեմատական մոտեցումների համադրումը նպաստում է հին պարսկական հոգևոր մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը և թույլ է տալիս տարբերակել սկզբնաղբյուրներով հաստատվող տեղեկությունները հետագա ավանդություններից ու մեկնաբանություններից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել իրանագիտության, կրոնագիտության, հին աշխարհի պատմության, զրադաշտականության և համեմատական կրոնների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը բժշկագիտական և առողջապահական բնույթի տեղեկատվական հրատարակություն է, որը նվիրված է զինվորների շրջանում տարածված աչքի հիվանդությանը և դրա կանխարգելման միջոցներին։ Այն անդրադառնում է զինվորական միջավայրում աչքի առողջության պահպանման կարևորությանը՝ ուշադրություն հրավիրելով հիվանդությունների տարածման հնարավոր պատճառների, անձնական հիգիենայի և կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակության վրա։ Զինվորական ծառայության պայմաններում մարդկանց համատեղ բնակությունը, կենցաղային միջավայրի առանձնահատկությունները և հիգիենայի պահպանման դժվարությունները կարող են նպաստել վարակիչ հիվանդությունների տարածմանը, ուստի աչքերի առողջության պահպանման հարցերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում ռազմական բժշկության մեջ։ Այսպիսի հրատարակության նպատակն է ընթերցողներին տեղեկացնել հիվանդության բնույթի, դրա տարածումը սահմանափակելու անհրաժեշտության և առողջապահական կանոնների պահպանման մասին՝ խթանելով կանխարգելիչ մոտեցումը։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև բժշկական գիտելիքների տարածմանը և զինվորական անձնակազմի առողջության պահպանման կազմակերպմանը, քանի որ հիվանդությունների կանխարգելումը կարող է նպաստել ծառայության պայմանների բարելավմանը և առողջական խնդիրների նվազեցմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է XIX դարի հայերեն բժշկագիտական ու հանրամատչելի առողջապահական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն վկայում է հասարակական նշանակություն ունեցող բժշկական հարցերի շուրջ տեղեկություններ տարածելու և հիվանդությունների կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքները հայերենով հասանելի դարձնելու ձգտման մասին՝ ներկայացնելով առողջապահական իրազեկման և ռազմական բժշկության պատմության համար հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ոլորտներում իրականացվող տնտեսական գործունեության և ջրային ռեսուրսների վիճակի միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ջրի որակի պահպանման և ջրամատակարարման արդյունավետ կառավարման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության, էներգետիկայի, շինարարության, բնակավայրերի զարգացման և այլ տնտեսական գործունեության տեսակների ազդեցությունները մակերևութային ու ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների վրա։ Վերլուծվում են արտադրական և կենցաղային կեղտաջրերի արտահոսքի, գյուղատնտեսական պարարտանյութերի ու բույսերի պաշտպանության միջոցների օգտագործման, հողերի էրոզիայի և տարբեր աղտոտիչների տարածման հետևանքով ջրային միջավայրում առաջացող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ցուցանիշների գնահատմանը, դրանց փոփոխության պատճառների բացահայտմանը և ջրի օգտագործման տարբեր նպատակների համար սահմանված որակական պահանջների ապահովմանը։ Քննության են առնվում նաև ջրառի ծավալների աճը, ջրային պաշարների ոչ հավասարաչափ օգտագործումը, ջրամատակարարման ցանցերում կորուստները և ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը՝ որպես ջրամատակարարման համակարգերի արդյունավետության վրա ազդող գործոններ։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների համալիր կառավարումը, որի դեպքում տնտեսական զարգացման պահանջները համադրվում են բնապահպանական սահմանափակումների և բնակչությանը անվտանգ ու բավարար քանակությամբ ջուր ապահովելու անհրաժեշտության հետ։ Ուսումնասիրվում են ջրի մաքրման, վերօգտագործման, աղտոտման կանխարգելման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման և ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, տվյալների հավաքագրման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական համակարգերի նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող բնապահպանական ռիսկերի գնահատումը և դրանց նվազեցման համար իրավական, տնտեսական ու կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել ջրային քաղաքականության մշակման, ջրամատակարարման համակարգերի կառավարման բարելավման, աղտոտման կանխարգելման ծրագրերի իրականացման և ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության ապահովման նպատակով՝ նպաստելով տնտեսական գործունեության ու շրջակա միջավայրի պահպանության միջև առավել հավասարակշռված հարաբերությունների ձևավորմանը։