Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Արևմտահայության խնդիրը և բրիտանական դիվանագիտությունը (19-րդ դարի 30-ական թթ. - 1914 թ.)

    Գիրքը նվիրված է արևմտահայության հիմնախնդրի ձևավորմանը և դրա նկատմամբ բրիտանական դիվանագիտության դիրքորոշման ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի 30-ական թվականներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։ Աշխատությունում վերլուծվում են Օսմանյան կայսրության կազմում ապրող հայ բնակչության քաղաքական, սոցիալական և ազգային խնդիրները, եվրոպական տերությունների քաղաքական շահերը, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականության մոտեցումները հայկական հարցի տարբեր փուլերում։ Հեղինակը ներկայացնում է բրիտանական դիվանագիտական շրջանակների արձագանքը հայերի իրավունքների, բարեփոխումների պահանջների, միջազգային պայմանագրերի և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների նկատմամբ՝ հիմնվելով պատմական փաստաթղթերի և դիվանագիտական նյութերի ուսումնասիրության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին մարդասիրական հայտարարությունների, աշխարհաքաղաքական շահերի և կայսրությունների միջև ուժերի հավասարակշռության պահպանման ձգտումների միջև։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայկական հարցի, միջազգային հարաբերությունների, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի դիվանագիտական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, դիվանագիտության հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի և միջազգային քաղաքականության փոխազդեցությամբ։

    Updated: 2026-09-20
    Արևմտահայության խնդիրը և բրիտանական դիվանագիտությունը (19-րդ դարի 30-ական թթ. - 1914 թ.)
    Online

    Literature

    Հիվանդության և բուժման առասպելույթը հայկական հեքիաթներում

    Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է առողջության, հիվանդության և բուժման մասին պատկերացումների ձևավորումը հայկական հեքիաթային ավանդույթում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ժողովրդական պատմությունները համատեղում առասպելական մտածողությունը, հին հավատալիքները և բուժական փորձառության տարրերը։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են հեքիաթային կերպարները՝ բուժողներ, կախարդական էակներ, հիվանդություններով պայմանավորված փորձություններ անցնող հերոսներ, արտացոլում հասարակության պատկերացումները մարդու մարմնի, հոգու և բնության փոխկապվածության մասին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության պատճառների բացատրությունների ժողովրդական մոդելներին, որոնք հաճախ կապվում են չար ուժերի, անեծքների կամ ճակատագրական փորձությունների հետ, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման միջոցներին՝ բուժիչ խոտաբույսերից մինչև ծիսական գործողություններ ու աղոթքներ։ Նյութը բացահայտում է, որ հեքիաթներում բուժումը միայն ֆիզիկական վերականգնում չէ, այլ նաև բարոյական և հոգևոր վերափոխման գործընթաց, որտեղ հերոսը անցնելով փորձություններ՝ ձեռք է բերում նոր որակներ և սոցիալական ճանաչում։ Վերլուծությունը նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես են տարբեր տարածաշրջանների հայկական բանահյուսական նմուշները պահպանել հին նախաքրիստոնեական հավատալիքների շերտեր՝ միախառնված քրիստոնեական պատկերացումներին՝ ստեղծելով բազմաշերտ մշակութային համակարգ, որտեղ հիվանդությունն ու բուժումը հանդես են գալիս որպես աշխարհի կարգի ու խախտման խորհրդանշական արտահայտություններ։

    Updated: 2026-09-13
    Հիվանդության և բուժման առասպելույթը հայկական հեքիաթներում
    Online

    Pedagogy

    Քաղաքացիական դաստիարակության հիմնախնդիրները դպրոցականի անձի զարգացման գործընթացում

    Այս աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դաստիարակության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը դպրոցականի անձի զարգացման գործընթացում՝ ժամանակակից կրթության արժեքային, սոցիալական և մանկավարժական պահանջների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում դպրոցականի՝ որպես հասարակության լիարժեք անդամի ձևավորման գործընթացն է, որի ընթացքում զարգանում են քաղաքացիական գիտակցությունը, պատասխանատվության զգացումը, սոցիալական ակտիվությունը, սեփական իրավունքների և պարտականությունների ըմբռնումը, այլ մարդկանց նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքը և հասարակական կյանքին մասնակցելու պատրաստակամությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է քաղաքացիական դաստիարակության էությունը, նպատակները, սկզբունքներն ու հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև դրա կապը բարոյական, հայրենասիրական, իրավական և սոցիալական դաստիարակության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցական տարիքի առանձնահատկություններին, քանի որ հենց այս շրջանում են ձևավորվում անձի արժեքային կողմնորոշումները, հասարակական վարքի նորմերը և սեփական դիրքորոշումը սոցիալական միջավայրի նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է դպրոցի դերի բացահայտումը քաղաքացիական արժեքների ձևավորման գործում։ Քննարկվում են ուսուցչի անձնական օրինակի, դասավանդվող առարկաների բովանդակության, դպրոցական ինքնակառավարման, արտադասարանական գործունեության, խմբային աշխատանքի և հասարակական նախաձեռնությունների նշանակությունը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, դպրոցի և հասարակության փոխգործակցությունը, քանի որ քաղաքացիական դաստիարակության արդյունավետությունը մեծապես կախված է երեխայի տարբեր սոցիալական միջավայրերում ստացած փորձի հետևողականությունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են աշակերտների պասիվությունը, հասարակական գործընթացների նկատմամբ անտարբերությունը, քաղաքացիական գիտելիքների սահմանափակ մակարդակը, արժեքային հակասությունները և սոցիալական պատասխանատվության ոչ բավարար ձևավորվածությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դպրոցականների իրավունքների և պարտականությունների գիտակցմանը, ժողովրդավարական արժեքների ընկալմանը, հանդուրժողականության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության և կառուցողական երկխոսության կարողությունների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել քաղաքացիական դաստիարակության կազմակերպման արդյունավետ մանկավարժական մեթոդներ և ձևեր՝ քննարկումներ, բանավեճեր, նախագծային աշխատանքներ, սոցիալական նախաձեռնություններ, ուսանողական կամ աշակերտական ինքնակառավարում և համայնքային գործունեություն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու քաղաքացիական դաստիարակության ազդեցությունը դպրոցականի անձի սոցիալականացման, ինքնուրույնության, պատասխանատվության և հասարակական ակտիվության զարգացման վրա։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել դպրոցում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ սովորողը ոչ միայն ձեռք է բերում գիտելիքներ, այլև զարգացնում է հասարակական կյանքին գիտակցված մասնակցության համար անհրաժեշտ արժեքներ, հմտություններ և վարքային դիրքորոշումներ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսուցիչների, դպրոցների ղեկավարների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, սոցիալական մանկավարժների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-16
    Քաղաքացիական դաստիարակության հիմնախնդիրները դպրոցականի անձի զարգացման գործընթացում
    Online

    History

    Արևելյան Շիրակը XIX դարի առաջին կեսին (պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրություն)

    Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին կեսին Արևելյան Շիրակի պատմական և ժողովրդագրական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնակչության կազմի, բնակավայրերի համակարգի, ժողովրդագրական շարժերի և սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոխկապակցված վերլուծությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական և վարչատարածքային փոփոխությունների ազդեցությունն է բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման և բնակավայրերի զարգացման վրա։ Քննվում են գյուղական և քաղաքային բնակչության հարաբերակցությունը, բնակավայրերի տարածական բաշխումը, ընտանիքների և տնտեսությունների վերաբերյալ պատմական տվյալները, ինչպես նաև բնակչության բնական շարժի ու տեղաշարժերի հնարավոր դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատերազմների, սահմանային փոփոխությունների, գաղթերի և վերաբնակեցումների ժողովրդագրական հետևանքներին՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանի ավելի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել վարչական հաշվառումները, մարդահամարային և հարկային բնույթի նյութերը, եկեղեցական փաստաթղթերը, տեղագրական նկարագրությունները, ճանապարհորդական տեղեկությունները և ժամանակաշրջանին վերաբերող այլ վավերագրեր։ Տարբեր ծագում ունեցող աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս քննադատաբար գնահատել թվային տվյալները և վերականգնել բնակչության կազմի ու բնակեցման պատկերը հնարավորինս ամբողջական ձևով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնակավայրերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությունը՝ դրանց անվանումների, վարչական պատկանելության, բնակչության և տնտեսական նշանակության փոփոխությունների դիտարկմամբ։ Ժողովրդագրական գործընթացները կապվում են նաև գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, հողօգտագործման և հաղորդակցության ուղիների զարգացման հետ, քանի որ տնտեսական պայմանները կարող էին ազդել բնակչության տեղաբաշխման և բնակավայրերի կենսունակության վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև տարածաշրջանի էթնաժողովրդագրական պատկերը՝ խուսափելով առանձին վիճակագրական տվյալները պատմական համատեքստից դուրս մեկնաբանելուց։ Ժամանակագրական մոտեցումը նպաստում է XIX դարի սկզբի և հաջորդ տասնամյակների ժողովրդագրական իրավիճակների համեմատությանը և փոփոխությունների հիմնական միտումների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության և պատմական աշխարհագրության մեթոդները՝ Արևելյան Շիրակի բնակչության ու բնակավայրերի զարգացման բազմակողմ պատկերը վերականգնելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Արևելյան Շիրակը XIX դարի առաջին կեսին (պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրություն)
    Online

    Pedagogy

    Բարոյական ընթերցվածքներ պատանիների և ծնողների համար

    Գիրքը նախատեսված է պատանիների և ծնողների համար՝ նպատակ ունենալով ընթերցանության միջոցով նպաստել բարոյական արժեքների ձևավորմանը, անձնական պատասխանատվության զարգացմանը և ընտանիքում դաստիարակչական աշխատանքի ամրապնդմանը։ Այն ներկայացնում է բարոյախոսական ընթերցանության այն ավանդույթը, որի շրջանակում գրական նյութը դիտվում է ոչ միայն որպես գիտելիքի կամ ժամանցի աղբյուր, այլև որպես մարդու բնավորության, մտածողության և վարքի վրա ներգործելու միջոց։ Նման ընթերցվածքները կարող են առնչվել ազնվությանը, ճշմարտախոսությանը, աշխատասիրությանը, համեստությանը, պարտքի զգացմանը, բարությանը, ինքնատիրապետմանը, ուրիշների նկատմամբ հարգանքին և հասարակական հարաբերություններում պատասխանատու վարքագծին։ Պատանիների համար դրանք կարևոր են ինքնաճանաչման, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման և սեփական որոշումների հետևանքները հասկանալու տեսանկյունից, իսկ ծնողների համար՝ երեխաների դաստիարակության սկզբունքների շուրջ խորհելու և ընտանեկան միջավայրում բարոյական օրինակ ծառայելու առումով։ Գրքի վերնագրում երկու ընթերցողական խմբերի ընդգրկումը ցույց է տալիս, որ դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես համատեղ գործընթաց, որտեղ նշանակություն ունեն թե՛ երիտասարդների անձնական զարգացումը, թե՛ մեծահասակների ուղղորդող դերը։ XIX դարի կրթական և բարոյախոսական գրականության համատեքստում այսպիսի հրատարակությունները նպաստում էին ընթերցանության մշակույթի տարածմանը և ընտանիքի ու կրթության փոխկապակցվածության ընդգծմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ մանկավարժական մտքի, ընտանեկան դաստիարակության պատմության և պատանեկան ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-29
    Բարոյական ընթերցվածքներ պատանիների և ծնողների համար
    Online

    Religion

    Հին և Նոր կտակարան

    Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական սուրբ գրությունների երկու հիմնական բաժինները՝ Հին և Նոր կտակարանները, որոնք միասին կազմում են Աստվածաշնչի ամբողջական բովանդակությունը։ Հին կտակարանը ներառում է աշխարհի արարման, մարդկության սկզբնավորման, աստվածային ուխտի, ընտրյալ ժողովրդի պատմության, մարգարեների պատգամների և հոգևոր օրենքների մասին պատմություններ ու ուսուցումներ։ Դրանում արտացոլված են հավատքի, արդարության, բարոյական պատասխանատվության, իմաստության և Աստծո հանդեպ հավատարմության գաղափարները։ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, առակների, հրաշքների, խաչելության և հարության, ինչպես նաև առաքյալների գործունեության ու քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Երկու կտակարանների համադրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու աստվածաշնչյան ավանդության շարունակականությանը, հոգևոր գաղափարների զարգացմանը և քրիստոնեական հավատքի հիմնական սկզբունքների ձևավորմանը։ Գրքում տեղ գտած պատմական պատումները, աղոթքները, մարգարեությունները և բարոյական խրատները կարևոր նշանակություն ունեն հավատացյալի հոգևոր դաստիարակության ու կրոնական գիտելիքների խորացման համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայ քրիստոնեական մշակույթի, աստվածաշնչյան գրականության և եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-06
    Հին և Նոր կտակարան