Հայերեն-անգլերեն բառարան, երկրորդ հատոր

Religion

Հրատարակությունը պատկանում է հայատառ թուրքերեն գրականության այն ժառանգությանը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայ համայնքների բազմալեզու մշակութային կյանքում։ Վերնագրի «մյուճիզաթ» բաղադրիչը կապված է հրաշքների գաղափարի հետ, ուստի այն կարող է մատնանշել հրաշքների, գերբնական երևույթների կամ կրոնական ավանդությունների շուրջ շարադրված նյութ։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը ձևավորվել և տարածվել է այն միջավայրերում, որտեղ թուրքերենը գործածվել է որպես առօրյա կամ գրավոր հաղորդակցության լեզու, իսկ հայոց այբուբենը՝ այդ լեզվով տեքստերը գրի առնելու միջոց։ Այս գրական ավանդույթը նշանակալի է հայ համայնքների լեզվական, կրոնական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տարբեր լեզվական միջավայրերի փոխազդեցությունը և հայերեն գրային մշակույթի կիրառությունը թուրքերեն խոսող ընթերցողների շրջանում։ Հրաշքների թեման քրիստոնեական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է աստվածային զորության դրսևորմանը, հավատի ամրապնդմանը, սրբերի վարքապատումներին և կրոնական ճշմարտությունների հաստատմանը։ Այդպիսի նյութերը կարող են ծառայել ոչ միայն հոգևոր հետաքրքրասիրության բավարարմանը, այլև հավատացյալների աշխարհայացքի ձևավորմանն ու կրոնական գաղափարների տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերենի պատմությամբ, կրոնական գրականության զարգացմամբ, հայ համայնքների ընթերցողական մշակույթով և բազմալեզու տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարևոր նյութ է հայ գրքի պատմության այն շերտի ուսումնասիրության համար, որտեղ լեզուն, գիրը և կրոնական ինքնությունը փոխկապակցված են եղել, իսկ տպագիր խոսքը նպաստել է համայնքային գիտելիքի և ավանդույթների պահպանմանը։

Culture

Գրականության ընթացիկ տեղեկատու Այս տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքը ներկայացնում է ՀՍՍՀ (Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին նվիրված նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ ապահովելով տեղեկատվական և գիտական կողմնորոշման գործիք գիտնականների, ուսուցիչների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար։ Նյութում ընդգրկված են արվեստագիտության, գրականագիտության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և կինոյի վերաբերյալ նոր ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և ժողովածուներ՝ յուրաքանչյուրի մասին ներկայացնելով հիմնական մատենագիտական տվյալները և թեմատիկ ուղղվածությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի արտացոլել մշակութային գիտության զարգացող միտումները, նոր հետազոտական ուղղությունները և հրատարակչական գործունեության ակտիվությունը տվյալ ժամանակահատվածում։ Տեղեկատուն նաև նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանը, ընթերցողների կողմնորոշմանը և հետագա հետազոտական աշխատանքի պլանավորմանը՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր կուլտուրայի և արվեստի ուսումնասիրությունների համար։

Medicine

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հանթինգթոնի հիվանդություն-ի կլինիկական բազմազանության և հիվանդության դրսևորումների տարբեր ձևերի վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նյարդադեգեներատիվ այս ժառանգական հիվանդության շարժողական, ճանաչողական և հոգեբուժական ախտանշանները, ինչպես նաև դրանց արտահայտվածության և առաջընթացի տարբերությունները տարբեր հիվանդների շրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ և ուշ փուլերի կլինիկական առանձնահատկություններին, ախտորոշման չափանիշներին և գենետիկական գործոնների ազդեցությանը հիվանդության ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև ախտանշանների անհատական տատանումները, համակցված նյարդաբանական և հոգեբանական խանգարումները, ինչպես նաև հիվանդների կյանքի որակի վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունը նպաստում է հիվանդության կլինիկական պատկերների ավելի խորը ըմբռնմանը՝ կարևորելով վաղ ախտորոշման, անհատականացված բուժման և երկարաժամկետ բժշկական հսկողության նշանակությունը։

Literature

Հրատարակության վերնագիրը, ըստ ներկայացված տառադարձության, հավանաբար վերաբերում է Մաթիլդե անունով հերոսուհու և ոսկե վզնոցի կամ ոսկե զարդի հետ կապված պատմության։ Վերնագրի այս ընթերցումը դեռևս վերջնական չէ, քանի որ սկզբնաղբյուրում օգտագործված տառադարձությունը կարող է տարբեր կերպ վերականգնվել, և առանց գրքի տիտղոսաթերթի կամ բնագրի լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա ճշգրիտ իմաստը։ Եթե վերնագրում իսկապես հիշատակվում է Մաթիլդե անունով հերոսուհին և ոսկե զարդը, ապա ստեղծագործության կենտրոնական թեման կարող է առնչվել հերոսուհու անձնական պատմությանը, նրա կյանքի հանգամանքներին և զարդի շուրջ ձևավորվող իրադարձություններին։ Ոսկե զարդերը գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ ունենում են ոչ միայն նյութական արժեք, այլև խորհրդանշական նշանակություն՝ կապված ընտանեկան հիշողությունների, հասարակական դիրքի, անձնական հարաբերությունների, հարստության, պատվի կամ մարդկային ցանկությունների հետ։ Այդպիսի առարկան կարող է դառնալ պատմության իրադարձությունները կապող կարևոր հանգույց, ազդել հերոսների փոխհարաբերությունների վրա կամ բացահայտել նրանց բնավորության առանձնահատկությունները։ Մաթիլդե անունով կերպարի առկայությունը կարող է հուշել, որ պատմությունը կառուցված է անհատական ճակատագրի շուրջ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել հերոսուհու բնավորությունը, նրա ապրումները, գործողությունների ընթացքը կամ ստեղծագործության ավարտը։ Եթե գիրքը պատկանում է բարոյախրատական կամ ընտանեկան վիպագրության շրջանակին, այն կարող է անդրադառնալ անձնական ընտրությունների, նյութական արժեքների և մարդկային հարաբերությունների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի կյանքի վրա։ XIX դարի գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ հանդիպում էին ստեղծագործություններ, որոնց միջոցով ընթերցողին ներկայացվում էին ընտանեկան կյանքին, հասարակական վարքագծին, բարոյական սկզբունքներին և անձնական պատասխանատվությանը վերաբերող հարցեր։ Այդպիսի երկերը կարող էին միաժամանակ ծառայել որպես ժամանցային ընթերցանություն և որպես հասարակական ու բարոյական պատկերացումների փոխանցման միջոց։ Հրատարակության հայերեն լինելը կարևոր է նաև հայ գրատպության և ընթերցողական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ նման գրքերը նպաստել են գեղարվեստական արձակի տարածմանը և ընթերցողների շրջանակի ընդլայնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, հին հայերեն հրատարակություններով և XIX դարի ընթերցանության մշակույթով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այնուամենայնիվ, ստեղծագործության ժանրը, սկզբնաղբյուրը, հեղինակությունը և սյուժեն այս փուլում հաստատված չեն։ Հետևաբար, վերնագրի և հնարավոր թեմատիկ ուղղվածության մասին այս նկարագրությունը պետք է դիտարկել որպես նախնական մատենագիտական մեկնաբանություն, այլ ոչ թե գրքի բովանդակության ստույգ ամփոփում։

Linguistics

Այս թեման վերաբերում է հրապարակախոսական արձակի լեզվաոճական առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով այն որպես գործառական ոճերի հակադրամիասնություն, որտեղ համադրվում են տարբեր հաղորդակցական նպատակներ և լեզվական միջոցներ։ Հրապարակախոսական արձակը բնութագրվում է տեղեկատվական, ազդեցիկ և գնահատողական տարրերի միաժամանակյա կիրառմամբ, ինչը այն դարձնում է միջանկյալ ժանր գիտական, գեղարվեստական և պաշտոնական ոճերի միջև։ Անգլերեն փաստական նյութի հիման վրա հնարավոր է դիտարկել, թե ինչպես են լրատվական հոդվածները, էսսեները և քաղաքական մեկնաբանությունները համադրում փաստերի ճշգրիտ ներկայացումը և հեղինակային դիրքորոշման արտահայտումը՝ օգտագործելով լեզվական տարբեր մակարդակներ՝ բառապաշարային ընտրություն, շարահյուսական կառուցվածքներ և ռետորիկական միջոցներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակադրամիասնության գաղափարին, որտեղ օբյեկտիվությունը և սուբյեկտիվությունը, տեղեկատվականությունն ու ազդեցիկությունը, պաշտոնականությունն ու արտահայտչականությունը միաժամանակ գործում են մեկ տեքստային համակարգում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս ավելի խորքային հասկանալ հրապարակախոսական խոսքի գործառույթները ժամանակակից հաղորդակցական միջավայրում և դրա ազդեցությունը հանրային կարծիքի ձևավորման վրա։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում շահույթի ձևավորման, հաշվառման և վերահսկման գործընթացներում աուդիտի նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բանկի ֆինանսական արդյունքների արժանահավատության գնահատումն է, քանի որ շահույթի ցուցանիշը կարևոր նշանակություն ունի կազմակերպության գործունեության արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և կառավարման արդյունքների գնահատման համար։ Բանկային գործունեության առանձնահատկություններից ելնելով՝ շահույթի ձևավորումը կապված է տոկոսային և ոչ տոկոսային եկամուտների, գործառնական ծախսերի, ֆինանսական գործիքների հետ կապված արդյունքների, ակտիվների արժեզրկման և այլ ֆինանսական գործոնների հետ, ինչի պատճառով դրանց ճիշտ հաշվառումն ու ներկայացումը պահանջում են հետևողական վերահսկողություն։ Աուդիտի շրջանակում կարևորվում է եկամուտների և ծախսերի ճանաչման, դասակարգման և համապատասխան հաշվետու ժամանակաշրջաններին վերագրման հիմնավորվածության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվություններում ներկայացված արդյունքների համապատասխանության գնահատումը կիրառելի հաշվապահական սկզբունքներին և պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն ոլորտներին, որտեղ մասնագիտական գնահատականները և հաշվարկային ենթադրությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական ֆինանսական արդյունքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ներքին վերահսկողության համակարգի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե բանկում գործող ընթացակարգերն ինչ չափով են նպաստում հաշվապահական տվյալների ամբողջականությանը, սխալների ժամանակին հայտնաբերմանը և ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովմանը։ Աուդիտը դիտարկվում է նաև որպես բանկի ղեկավարության, բաժնետերերի, վերահսկող մարմինների և ֆինանսական հաշվետվություններից օգտվող այլ կողմերի համար վստահելի տեղեկատվության ապահովմանը նպաստող գործիք։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ներքին և արտաքին աուդիտի գործառույթների տարբերություններն ու փոխկապակցվածությունը, աուդիտորական ռիսկերի գնահատումը և ֆինանսական արդյունքների վերաբերյալ բավարար աուդիտորական ապացույցների ձևավորման նշանակությունը։ ՀՀ բանկային համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում խնդիրը կարող է դիտարկվել նաև ֆինանսական վերահսկողության, բանկերի հաշվետվողականության և վերահսկողական միջավայրի զարգացման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բանկային գործի, հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և աուդիտի մոտեցումները՝ բացահայտելով շահույթի վերաբերյալ տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման և բանկային կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում աուդիտի նշանակությունը։