More in Linguistics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Chemistry

    Զուգորդված դիենների ռադիկալային ռեակցիաները քացախաթթու-քացախանհիդրիդ համակարգի հետ հարուցված մանգանի (III) ացետատով: Լոլիկի ցեցի սեռական ֆերոմոնի սինթեզ

    Աշխատությունը նվիրված է զուգորդված դիենների ռադիկալային փոխակերպումների ուսումնասիրությանը քացախաթթու–քացախանհիդրիդ համակարգում՝ մանգանի (III) ացետատի նախաձեռնությամբ, ինչպես նաև այդ ռեակցիաների կիրառմանը կենսաբանական ակտիվ միացությունների սինթեզում։ Գրքում ներկայացվում են մանգանի (III) ացետատով հարուցվող օքսիդատիվ ռադիկալային մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը դիենային համակարգերի վրա և ստացված միջանկյալների հետագա քիմիական փոխակերպումները։ Հեղինակը վերլուծում է ռեակցիայի կինետիկան, ստերեոքիմիական առանձնահատկությունները և ընտրողականությունը՝ ընդգծելով այդ մեթոդի կիրառական նշանակությունը բարդ օրգանական կառուցվածքների կառուցման գործում։ Առանձին բաժինում քննարկվում է լոլիկի ցեցի սեռական ֆերոմոնի սինթեզը՝ որպես կիրառական օրինակ, որտեղ ներկայացվում է նպատակային մոլեկուլի կառուցման բազմաստիճան սինթետիկ ուղին, ֆունկցիոնալ խմբերի կառավարումը և ստերեոկենտրոնների ձևավորումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այդ միացությունների նշանակությանը ագրոքիմիական վերահսկման և կենսաբանական ազդակների ուսումնասիրման մեջ։ Գիրքը նախատեսված է օրգանական քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, հետազոտողների և դեղագործական ու ագրոքիմիական ոլորտների մասնագետների համար։

    Updated: 2026-08-15
    Զուգորդված դիենների ռադիկալային ռեակցիաները քացախաթթու-քացախանհիդրիդ համակարգի հետ հարուցված մանգանի (III) ացետատով: Լոլիկի ցեցի սեռական ֆերոմոնի սինթեզ
    Online

    History

    Речь, говоренная преосвященным Иосифом, архиепископом всего Армянскаго народа обитающаго в России и кавалером князем Аргутинским-Долгоруким

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի հայոց արքեպիսկոպոս, իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկի արտասանած ճառը, որն արժեքավոր պատմական և հոգևոր սկզբնաղբյուր է XVIII դարի վերջի հայ հասարակական, եկեղեցական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հովսեփ Արղությանը հայ եկեղեցական և հասարակական նշանավոր գործիչներից էր, որի գործունեությունը կապված էր Ռուսաստանի հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնության պահպանման և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ճառը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի եկեղեցական հռետորաբանության, պաշտոնական խոսքի կառուցվածքի և կրոնաբարոյական գաղափարների արտահայտման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հանդիսավոր խոսքի արտահայտչամիջոցները և հոգևոր առաջնորդի հասարակական դիրքի արտացոլումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ռուսահայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմական միջավայրը, եկեղեցական իշխանության և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ հոգևորականության մասնակցությունը ազգային ու մշակութային գործընթացներին։ Կարևորվում են ճառի նշանակությունը որպես ժամանակաշրջանի գրավոր հուշարձան, դրա պատմալեզվաբանական արժեքը և ռուսերեն հին տպագիր գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության հետազոտողների, աղբյուրագետների, լեզվաբանների և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Речь, говоренная преосвященным Иосифом, архиепископом всего Армянскаго народа обитающаго в России и кавалером князем Аргутинским-Долгоруким
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-27
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
    Online

    Economics

    Последствия глобализации с точки зрения управления экономикой Ирана

    Աշխատությունը նվիրված է գլոբալացման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը Իրանի տնտեսության կառավարման համակարգի, տնտեսական քաղաքականության և ազգային տնտեսության զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության առանցքում համաշխարհային տնտեսական փոխկապակցվածության խորացման պայմաններում ազգային տնտեսության կառավարման առանձնահատկություններն են՝ միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, տեխնոլոգիական փոխանակման, արտադրական կապերի և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում։ Գլոբալացումը դիտարկվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը կարող է միաժամանակ ստեղծել տնտեսական զարգացման նոր հնարավորություններ և առաջացնել ազգային տնտեսության կառավարման լրացուցիչ մարտահրավերներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Իրանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման դերը, արտաքին առևտրի կազմակերպումը, ներդրումային միջավայրը և միջազգային տնտեսական գործընթացներին երկրի մասնակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ազգային տնտեսական քաղաքականության և համաշխարհային շուկաների փոփոխությունների փոխկապակցվածությանը՝ գնահատելով, թե արտաքին տնտեսական միջավայրի զարգացումները ինչպես կարող են անդրադառնալ արտադրության, զբաղվածության, ներդրումների, մրցակցության և տեխնոլոգիական զարգացման վրա։ Կարևոր ուղղություն է պետական տնտեսական կառավարման արդյունավետության ուսումնասիրությունը՝ համաշխարհային տնտեսության հետ փոխգործակցության պայմաններում ազգային զարգացման առաջնահերթությունների և արտաքին տնտեսական հնարավորությունների միջև հավասարակշռություն ապահովելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ձեռնարկությունների մրցունակության, միջազգային շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունների, գիտատեխնոլոգիական գիտելիքի փոխանցման և մարդկային կապիտալի զարգացման խնդիրներին։ Միաժամանակ գլոբալ տնտեսական գործընթացներին մասնակցությունը կարող է մեծացնել արտաքին շուկաների տատանումների և միջազգային տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ տնտեսության զգայունությունը, ինչի պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ռիսկերի գնահատումը և տնտեսական քաղաքականության հարմարվողականությունը։ Իրանի դեպքում միջազգային տնտեսական կապերի ուսումնասիրությունը պահանջում է հաշվի առնել նաև արտաքին ինստիտուցիոնալ ու քաղաքական սահմանափակումների ազդեցությունը՝ դրանք տարբերակելով գլոբալացման ընդհանուր տնտեսական հետևանքներից։ Հետազոտության համեմատական բաղադրիչը կարող է ներառել այլ զարգացող տնտեսությունների փորձը՝ գնահատելու գլոբալ տնտեսական ինտեգրման տարբեր ռազմավարությունների հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, տնտեսական կառավարման և պետական տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով գլոբալացման պայմաններում Իրանի տնտեսության զարգացման և կառավարման փոխակերպումները։

    Updated: 2026-09-28
    Последствия глобализации с точки зрения управления экономикой Ирана
    Online

    History

    Дзорагетская гидроэлектрическая станция на реке Дзорагет в Армении

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հիդրոէներգետիկայի պատմության կարևոր օբյեկտներից մեկին՝ Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանին, որը հանդիսանում է Հայաստանի առաջին խոշոր հիդրոէլեկտրակայաններից մեկը և նշանակալի դեր է ունեցել երկրի էլեկտրաէներգետիկ համակարգի ձևավորման մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է կայանի կառուցման պատմական ընթացքը, որը սկսվել է 1927 թվականին՝ խորհրդային արդյունաբերականացման ծրագրերի շրջանակում, երբ նպատակ էր դրվել օգտագործել Հայաստանի լեռնային գետերի էներգետիկ պոտենցիալը՝ տնտեսության զարգացումը ապահովելու համար։ Կայանը կառուցվել է Ձորագետ գետի վրա, որը հանդիսանում է Դեբեդի վտակներից մեկը և բնութագրվում է արագընթաց, լեռնային հոսքով, ինչը ստեղծում է բարենպաստ պայմաններ հիդրոէներգիայի արտադրության համար։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում է հիդրոկայանի տեխնիկական կառուցվածքը՝ ջրառի համակարգը, թունելային և ջրատար ուղիները, տուրբինային բաժինը և էներգիայի արտադրության մեխանիզմը, ինչպես նաև դրա աշխատանքային ռեժիմը՝ կախված սեզոնային ջրի հոսքերի փոփոխությունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայանի նախագծային առանձնահատկություններին՝ դարիվացիոն տիպի կառուցվածքին, որի դեպքում ջուրը ուղղվում է հատուկ ուղիներով դեպի մեքենայական սրահ՝ ապահովելով էներգիայի առավել արդյունավետ օգտագործում։ Նշվում է նաև, որ կայանը բազմիցս վերազինվել և արդիականացվել է՝ ավելացնելով հզորությունը և բարելավելով տեխնիկական ցուցանիշները։ Բացի տեխնիկական նկարագրությունից, աշխատանքը անդրադառնում է նաև Ձորագետի հիդրոկայանի տնտեսական և սոցիալական նշանակությանը՝ ընդգծելով դրա դերը Հյուսիսային Հայաստանի արդյունաբերական շրջանների էլեկտրամատակարարման, տեղական ենթակառուցվածքների զարգացման և էներգետիկ անկախության ապահովման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանը որպես խորհրդային ինժեներական մտքի կարևոր ձեռքբերում և Հայաստանի էներգետիկ համակարգի հիմնարար բաղադրիչ, որը շարունակում է ունենալ ռազմավարական նշանակություն նաև հետագա տարիներին։

    Updated: 2026-09-23
    Дзорагетская гидроэлектрическая станция на реке Дзорагет в Армении
    Online

    History

    The Armenian kingdom and the Mamluks

    Այս գիրքը նվիրված է Կիլիկյան հայկական թագավորության և Մամլուքյան պետության միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի բարդ քաղաքական միջավայրն է, որտեղ հայկական թագավորությունը ստիպված էր վարել բազմաշերտ արտաքին քաղաքականություն՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի խոշոր ուժերի շահերը, ռազմական սպառնալիքները և դաշնակցային հարաբերությունների փոփոխվող համակարգը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են հայ-մամլուքյան հարաբերությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, երկու պետությունների միջև հակասությունների հիմնական պատճառները և ռազմական առճակատումների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հարաբերությունները սահմանափակված չէին միայն ռազմական բախումներով․ դրանք ներառում էին նաև դիվանագիտական շփումներ, բանակցություններ, փոխադարձ պայմանավորվածություններ, առևտրային կապեր և տարածաշրջանային քաղաքականության հետ կապված շահերի բախումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Կիլիկյան Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի վերլուծությունը և այն մարտահրավերների ուսումնասիրությունը, որոնց պայմաններում հայկական իշխանությունը փորձում էր պահպանել իր ինքնուրույնությունն ու տարածքային ամբողջականությունը։ Քննարկվում են Մամլուքյան պետության ռազմական և քաղաքական հզորության աճը, նրա ընդարձակողական քաղաքականությունը և դրա ազդեցությունը Կիլիկյան Հայաստանի անվտանգության վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հայկական կողմի արտաքին քաղաքական քայլերը, դաշնակիցներ ձեռք բերելու փորձերը, ռազմական դիմադրության ձևերը և դիվանագիտական միջոցների կիրառումը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Կիլիկյան Հայաստանի պատմության վերջին փուլերի քաղաքական զարգացումները և այն գործընթացները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին հայկական թագավորության դիրքերի թուլացմանը տարածաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին փոքր կամ միջին չափի պետությունները փորձում գոյատևել ուժերի փոփոխվող հարաբերակցության պայմաններում՝ համադրելով ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական գործիքները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Կիլիկյան Հայաստանի պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-12
    The Armenian kingdom and the Mamluks