Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նյութեր մասսայական գրադարանների աշխատողների սեմինար պարապմունքների

    Հրատարակությունը ուսումնամեթոդական բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը նախատեսված է հանրային սպասարկում իրականացնող գրադարանների աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և սեմինար պարապմունքների կազմակերպման համար։ Այն կարող է ընդգրկել գրադարանային աշխատանքի հիմնական ուղղություններին վերաբերող տեսական պարզաբանումներ, գործնական հանձնարարականներ, քննարկման թեմաներ, մեթոդական խորհուրդներ և մասնագիտական գրականության ցանկեր։ Նյութերի միջոցով ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների սպասարկման կազմակերպմանը, գրքային հավաքածուների համալրմանն ու օգտագործմանը, գրականության դասակարգմանն ու մատենագիտական մշակմանը, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքին և ընթերցանության կազմակերպման տարբեր ձևերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ դիտումների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների և այլ մշակութային-լուսավորական միջոցառումների նախապատրաստման վերաբերյալ մեթոդական առաջարկությունները։ Սեմինարային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառել ոչ միայն ինքնուրույն ուսումնասիրության, այլև խմբային մասնագիտական քննարկումների, փորձի փոխանակման և գործնական խնդիրների վերլուծության ընթացքում։ Առանձին թեմաներ կարող են վերաբերել տարբեր տարիքային և մասնագիտական խմբերի ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրմանը, գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը և գրադարանավարի մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը։ Ժողովածուն կարող է ներառել նաև վերահսկողական հարցեր և գործնական առաջադրանքներ, որոնց օգնությամբ հնարավոր է ամրապնդել սեմինարների ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները։ Պատմական տեսանկյունից նման նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են գրադարանային կրթության և մասնագիտական վերապատրաստման համակարգի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանավարներին ներկայացվող մասնագիտական պահանջները, աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ընդունված ձևերը։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս հետևելու գրադարանների հասարակական և մշակութային գործառույթների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է ուսումնական ձեռնարկի և մեթոդական ուղեցույցի գործառույթները՝ նպաստելով գրադարանային աշխատանքի համակարգված կազմակերպմանը, մասնագիտական գիտելիքների կատարելագործմանը և աշխատողների փորձի փոխանակմանը։

    Updated: 2026-09-25
    Նյութեր մասսայական գրադարանների աշխատողների սեմինար պարապմունքների
    Online

    History

    Отчет совета Касперовскаго приюта для бедных армян в Москве за 1909 год

    Հրատարակությունը պատմական հաշվետվական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող կարիքավոր հայերի բարեգործական հաստատության խորհրդի գործունեությունը մեկ տարվա ընթացքում և կարևոր սկզբնաղբյուր է 20-րդ դարի սկզբի մոսկվահայ համայնքի սոցիալական ու բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Նյութի հիմնական բովանդակությունը կապված է հաստատության կառավարման, խնամքի կազմակերպման, ֆինանսական միջոցների տնօրինման և օգնություն ստացող անձանց սոցիալական ապահովման հետ։ Հաշվետվական բնույթը ենթադրում է հաստատության գործունեության հիմնական ուղղությունների, եկամուտների և ծախսերի, նվիրատվությունների, պահպանման ծախսերի ու խորհրդի կազմակերպական աշխատանքի համակարգված ներկայացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ նման հաստատությունները ձևավորվել էին համայնքային բարեգործության սկզբունքների հիման վրա և նպատակ ունեին աջակցել սոցիալապես անապահով հայերին՝ նրանց տրամադրելով կացարան և անհրաժեշտ կենսական պայմաններ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև բարեգործական կառույցի ներքին կառավարման համակարգը, խորհրդի դերակատարությունը, ֆինանսավորման աղբյուրները և համայնքի ներկայացուցիչների մասնակցությունը սոցիալական աջակցության կազմակերպմանը։ Տարեկան հաշվետվությունների միջոցով հնարավոր է հետևել հաստատության նյութական վիճակի, օգնություն ստացողների շրջանակի և բարեգործական գործունեության շարունակականության փոփոխություններին։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարևոր տեղեկություններ կարող է հաղորդել Մոսկվայի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման մշակույթի, փոխօգնության ավանդույթների և համայնքային հաստատությունների գործունեության վերաբերյալ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև սոցիալական պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պատկերացումները աղքատության, ծերության, անաշխատունակության և սոցիալական պաշտպանության վերաբերյալ։ Ֆինանսական ու վարչական տեղեկությունները կարող են օգտագործվել բարեգործական հաստատությունների տնտեսական հիմքերի և նվիրատվությունների դերի ուսումնասիրության համար, իսկ խորհրդի գործունեության նկարագրությունը՝ համայնքային կառավարման մեխանիզմների վերականգնման նպատակով։ Նման հաշվետվությունները նաև արժեքավոր մատենագիտական և արխիվային աղբյուրներ են, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել բարեգործների, հոգաբարձուների և համայնքային կյանքի այլ մասնակիցների գործունեության հետքերը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է ռուսաստանահայության պատմության, Մոսկվայի հայկական համայնքի, բարեգործական հաստատությունների և 20-րդ դարի սկզբի սոցիալական աջակցության համակարգերի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-19
    Отчет совета Касперовскаго приюта для бедных армян в Москве за 1909 год
    Online

    Other Subjects

    Հայկական զանգակատների ճարտարապետությունը

    Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական զանգակատների ճարտարապետական առանձնահատկությունների, ձևավորման սկզբունքների, կառուցվածքային լուծումների և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է հայկական եկեղեցական համալիրների կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ զանգակատան տեղն ու նշանակությունը հայկական ճարտարապետության ընդհանուր համակարգում՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հորինվածքային, գեղարվեստական և շինարարական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են զանգակատների ծավալատարածական կառուցվածքը, հատակագծային լուծումները, հարկայնությունը, սյուների և կամարների համակարգը, ծածկերի ձևերը, արտաքին հարդարանքը և դեկորատիվ տարրերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն հանգամանքին, որ հայկական զանգակատները տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել են բազմազան ճարտարապետական լուծումներ՝ պայմանավորված ինչպես ժամանակի գեղարվեստական նախասիրություններով, այնպես էլ տեղական շինարարական ավանդույթներով, բնական միջավայրով և եկեղեցական համալիրի ընդհանուր հորինվածքով։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու այս կառույցների ձևավորման և զարգացման ընթացքին՝ վաղ շրջանի լուծումներից մինչև ավելի ուշ միջնադարյան և նորագույն ժամանակաշրջանների օրինակներ։ Զանգակատների ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են հայկական ճարտարապետությանը բնորոշ մի շարք սկզբունքներ՝ համաչափության զգացողությունը, կառուցվածքային տրամաբանության և գեղարվեստական արտահայտչականության համադրումը, քարե շինության հնարավորությունների ստեղծագործական օգտագործումը և մանրամասների նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությունը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև զանգակատների կապը եկեղեցու, գավթի և այլ օժանդակ կառույցների հետ, քանի որ դրանք հաճախ ոչ թե առանձին կանգնած շինություններ են, այլ ամբողջական վանական կամ եկեղեցական համալիրի հորինվածքային համակարգի մաս։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ բազմաթիվ պատմական զանգակատներ իրենց ճարտարապետական առանձնահատկություններով կարևոր վկայություններ են տարբեր դարաշրջանների շինարարական մշակույթի մասին։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հուշարձանագետներին, վերականգնող մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ձևաբանական զարգացումը, առանձին կառույցների փոխհարաբերությունը և հայկական ճարտարապետական ժառանգության մեջ զանգակատների ունեցած գեղարվեստական ու պատմամշակութային նշանակությունը։

    Updated: 2026-09-22
    Հայկական զանգակատների ճարտարապետությունը
    Online

    Other Subjects

    Ավտոմոբիլային փոխադրումներ. Խնդրագիրք

    Գիրքը «Ավտոմոբիլային փոխադրումներ. Խնդրագիրք»՝ Բալայան Ռ.Մ.-ի, նախատեսված է ավտոմոբիլային փոխադրումների կազմակերպման, պլանավորման և առօրյա հաշվառման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն ընդգրկում է փոխադրումների մաթեմատիկական, տեխնիկական և կազմակերպչական կողմերը՝ ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրելով գործնական լուծումներ տարբեր խնդիրների համար։ Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Ավտոմոբիլային փոխադրումների կազմակերպում – երթուղիների ընտրություն, բեռների բաժանում և տրանսպորտային պլանավորում։ Հաշվարկային և մաթեմատիկական մեթոդներ – ավտոմոբիլային պարկի օպտիմալ օգտագործում, շարժակազմի ծրագրավորում, փոխադրումների ծախսերի նվազեցում։ Գործնական խնդիրների օրինակներ – ուսումնական խնդրագիրք ձևաչափով, որտեղ ներկայացվում են ավտոմոբիլային փոխադրումների իրական խնդիրներ և դրանց լուծման մեթոդներ։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, տրանսպորտային ինժեներների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են ավտոմոբիլային փոխադրումների արդյունավետ կազմակերպմամբ և պլանավորմամբ:

    Updated: 2026-09-02
    Ավտոմոբիլային փոխադրումներ. Խնդրագիրք
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսական կոոպերատիվների ստեղծման նպատակահարմարությունը և զարգացման հիմնական ուղղությունները ՀՀ-ում (Կոտայքի մարզի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի գյուղատնտեսության ոլորտում կոոպերացիայի տնտեսական նշանակության, կազմակերպական նախադրյալների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Կոտայքի մարզի գյուղատնտեսական տնտեսությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում կոոպերատիվ կազմակերպումը դիտարկվում է որպես փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների ռեսուրսների համատեղ օգտագործման, արտադրական ծախսերի նվազեցման, շուկայական հնարավորությունների ընդլայնման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր մեխանիզմ։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրողների գործունեության հիմնական խնդիրները՝ հողային և արտադրական ռեսուրսների մասնատվածությունը, տեխնիկական միջոցների սահմանափակ հասանելիությունը, իրացման դժվարությունները, ֆինանսական հնարավորությունները, արտադրանքի պահպանման ու վերամշակման ենթակառուցվածքների վիճակը և շուկաների հետ կապերի կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն տնտեսական և կազմակերպական պայմաններին, որոնց առկայության դեպքում տնտեսությունների համագործակցությունը կարող է նպաստել արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։ Կոտայքի մարզի օրինակով ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսության մասնագիտացման, տնտեսությունների կառուցվածքի, արտադրական ներուժի և տարածքային առանձնահատկությունների հետ կապված գործոնները՝ գնահատելու տարբեր ձևերի կոոպերացիայի կիրառելիությունը։ Դիտարկվում են արտադրական, մատակարարման, սպասարկման, իրացման և այլ ուղղություններով համագործակցության հնարավորությունները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տեխնիկայի, պահեստային տնտեսությունների, տրանսպորտային և այլ ենթակառուցվածքների համատեղ օգտագործման տնտեսական նշանակությունը։ Կարևորվում են կոոպերատիվների կառավարման, անդամների մասնակցության, պատասխանատվության և տնտեսական շահերի համաձայնեցման սկզբունքները։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել նաև պետական աջակցության, խորհրդատվական ծառայությունների, ֆինանսավորման և մասնագիտական գիտելիքների հասանելիության դերը կոոպերատիվ համակարգի զարգացման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկայավարման և արժեքային շղթաներում արտադրողների դիրքի ամրապնդման հնարավորություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, կոոպերացիայի և տարածքային զարգացման մոտեցումները՝ բացահայտելու գյուղատնտեսական տնտեսությունների համագործակցության տնտեսական նպատակահարմարությունը և համակարգելու Հայաստանում, մասնավորապես Կոտայքի մարզում, կոոպերատիվ շարժման զարգացման հիմնական ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-25
    Գյուղատնտեսական կոոպերատիվների ստեղծման նպատակահարմարությունը և զարգացման հիմնական ուղղությունները ՀՀ-ում (Կոտայքի մարզի օրինակով)
    Online

    Linguistics

    Անձնական վերաբերմունքի վերջածանցների գործառության պատմական ընթացքը գրական հայերենում

    Աշխատությունը նվիրված է գրական հայերենի պատմական զարգացման ընթացքում անձնական վերաբերմունք արտահայտող վերջածանցների ձևավորման, գործառության և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ածանցական միջոցներն են, որոնց միջոցով բառը, իր հիմնական անվանական կամ առարկայական նշանակությունից բացի, կարող է արտահայտել խոսողի գնահատողական, հուզական կամ վերաբերմունքային երանգները։ Քննվում է այդ վերջածանցների կիրառությունը հայերենի զարգացման տարբեր փուլերում՝ հնարավորություն տալով հետևելու դրանց գործառական ակտիվության, իմաստային բովանդակության և ոճական արժեքի պատմական փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վերջածանցների միջոցով արտահայտվող փաղաքշական, մտերմական, նվազական, գնահատողական և այլ վերաբերմունքային իմաստներին, ինչպես նաև այն համատեքստային պայմաններին, որոնցում նույն ձևաբանական միջոցը կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային երանգներ։ Ուսումնասիրվում է ածանցների կապը բառի հիմքի բառաքերականական բնույթի հետ, դրանց բառակազմական արտադրողականությունը և նոր բառային միավորներ կազմելու հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր աղբյուրների լեզվական նյութի համեմատությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել առանձին վերջածանցների տարածման, գործածության սահմանափակման կամ նոր գործառույթների ձեռքբերման ընթացքը։ Դիտարկվում են նաև գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և ժամանակակից գրական լեզվի միջև առկա շարունակականությունն ու տարբերությունները՝ համապատասխան ձևաբանական միավորների պատմական զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում անձնական վերաբերմունքի արտահայտումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բառակազմական երևույթ, այլև որպես լեզվի արտահայտչական համակարգի բաղադրիչ, որը կապված է խոսքային իրավիճակի, ոճի և հաղորդակցական նպատակի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի նյութի համեմատական դիտարկման հնարավորությանը՝ պարզելու գրական հայերենի երկու ճյուղերում համապատասխան ածանցների գործառական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պատմական լեզվաբանության, բառակազմության, ձևաբանության, իմաստաբանության և ոճագիտության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դարերի ընթացքում զարգացել և փոփոխվել խոսողի անձնական վերաբերմունքն արտահայտող ածանցական միջոցները։

    Updated: 2026-09-22
    Անձնական վերաբերմունքի վերջածանցների գործառության պատմական ընթացքը գրական հայերենում