Հայոց եկեղեցու արարողակարգով ընթերցանության կարգը

Economics

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում արտարժութային գործառնությունների կազմակերպման առանձնահատկություններին և դրանց հետ կապված ռիսկերի կառավարման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են արտարժութային շուկայի կառուցվածքը, փոխարժեքների ձևավորման մեխանիզմները և բանկային համակարգի դերը միջազգային ֆինանսական հոսքերի սպասարկման գործընթացում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտարժութային գործառնությունների հիմնական տեսակները՝ փոխարկումներ, ֆորվարդային և սփոթ գործարքներ, ածանցյալ ֆինանսական գործիքներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բանկերի շահութաբերության և ֆինանսական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտարժութային ռիսկերի՝ փոխարժեքային, տոկոսադրույքային և իրացվելիության ռիսկերի գնահատման և կառավարման մեթոդներին, ներառյալ հեջավորման գործիքների կիրառումը և ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործումը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև համաշխարհային ֆինանսական շուկաների տատանումների ազդեցությունը Հայաստանի բանկային համակարգի վրա, կարգավորող դաշտի առանձնահատկությունները և Բազելյան սկզբունքների կիրառումը ռիսկերի նվազեցման գործընթացում։ Հեղինակը առաջարկում է ռիսկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիներ՝ ներառյալ մոդելավորման մեթոդների կատարելագործում, թվային տեխնոլոգիաների ներդրում և բանկային քաղաքականության արդիականացում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Literature

Հրատարակությունը նվիրված է Դիլիջանում գործող քաղաքային գրադարանի գործունեության փորձի ուսումնասիրմանն ու ընդհանրացմանը՝ ներկայացնելով գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման հիմնական ուղղությունները, կիրառված մեթոդները և ընթերցողների սպասարկման առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանի՝ որպես բնակչության կրթական, տեղեկատվական և մշակութային սպասարկման կենտրոնի գործունեության վրա։ Ներկայացվում են գրքային ֆոնդի ձևավորման, համալրման, պահպանման և օգտագործման սկզբունքները, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրման եղանակները, ինչպես նաև գրականության արդյունավետ շրջանառության կազմակերպման փորձը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տարիքի և մասնագիտական խմբերի ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքին, նրանց հետաքրքրությունների բացահայտմանը և համապատասխան գրականության առաջարկման մեթոդներին։ Քննության են առնվում գրքի և ընթերցանության տարածման նպատակով կազմակերպվող միջոցառումները՝ թեմատիկ ցուցահանդեսները, գրական քննարկումները, հանդիպումները, ընթերցողական միջոցառումները և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի այլ ձևերը։ Կարևորվում է գրադարանավարի դերը ոչ միայն գրականության տրամադրման, այլև ընթերցողին անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման, համապատասխան աղբյուրների ընտրության և ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքին, գրադարանային կատալոգների և քարտարանների կիրառմանը, մատենագիտական տեղեկությունների տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական հարցումների սպասարկմանը։ Ներկայացված գործնական փորձը հնարավորություն է տալիս գնահատել աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վիճակագրական ցուցանիշների վերլուծության և գրադարանային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև գրադարանի կապերին կրթական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և տեղական հասարակության հետ՝ ընդգծելով համագործակցության նշանակությունը ընթերցանության խթանման և մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։ Քաղաքային գրադարանի աշխատանքային փորձի ընդհանրացումը կարող է ծառայել որպես մեթոդական օրինակ այլ գրադարանների համար՝ հնարավորություն տալով կիրառել արդյունավետ կազմակերպչական լուծումներ, զարգացնել ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերը և կատարելագործել մատուցվող ծառայությունները։ Միաժամանակ հրատարակությունը պատմական արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է որոշակի ժամանակաշրջանում Հայաստանի քաղաքային գրադարանների գործունեության պայմանները, մասնագիտական մոտեցումները, հասարակական գործառույթները և գրադարանային աշխատանքի առաջնահերթությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև տեղական մշակութային միջավայրում գրադարանի ունեցած նշանակության և բնակչության կրթական ու տեղեկատվական պահանջների բավարարման գործում նրա դերի մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության և մշակութային հաստատությունների գործունեության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է պրոտեինկինազ C-ի մասնակցության ուսումնասիրությանը շաքարային դիաբետի հետ կապված ծայրամասային նյարդային համակարգի ախտաբանական փոփոխությունների ձևավորման մոլեկուլային և բջջային մեխանիզմներում։ Հետազոտության առանցքում այն կենսաքիմիական ազդանշանային ուղիներն են, որոնք երկարատև նյութափոխանակային խանգարումների պայմաններում կարող են փոխել նյարդային բջիջների և դրանց հարակից հյուսվածքների բնականոն գործունեությունը։ Պրոտեինկինազ C-ն դիտարկվում է որպես ներբջջային ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, որը մասնակցում է բազմաթիվ բջջային գործընթացների կարգավորմանը և որոշ նյութափոխանակային պայմաններում կարող է ունենալ փոփոխված ակտիվություն։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այդ ֆերմենտային համակարգի տարբեր ձևերի ակտիվացման առանձնահատկությունները, դրանց կապը գլյուկոզային նյութափոխանակության խանգարումների և բջջային ազդանշանների փոփոխությունների հետ, ինչպես նաև դրանց հնարավոր նշանակությունը նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ վիճակի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել օքսիդատիվ սթրեսի, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների, անոթային գործոնների և նյարդային հյուսվածքի սնուցման խանգարումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևոր խնդիր է պարզել, թե նշված ազդանշանային մեխանիզմների փոփոխություններն ինչպես են կապված նյարդային հաղորդման, բջջային կառուցվածքների պահպանման և նյարդային մանրաթելերի ֆունկցիոնալ հատկությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է համադրել կենսաքիմիական, մոլեկուլակենսաբանական և ֆիզիոլոգիական տվյալները՝ ձևավորելով հիվանդության զարգացման մեխանիզմների ավելի ամբողջական պատկերացում։ Պրոտեինկինազ C-ի դերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ թույլ է տալիս տարբերակել նյութափոխանակային փոփոխությունների անմիջական հետևանքները երկրորդային բջջային ազդանշանային գործընթացներից և գնահատել դրանց փոխադարձ կապերը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները նպաստում են դիաբետի նյարդաբանական բարդությունների կենսաբանական հիմքերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը և հնարավոր մոլեկուլային ցուցիչների ու հետազոտական թիրախների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է էնդոկրինոլոգիայի, նյարդաբանության, կենսաքիմիայի և մոլեկուլային բժշկության մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նյութափոխանակային խանգարումների և նյարդային համակարգի փոփոխությունների միջև գոյություն ունեցող բարդ ազդանշանային փոխկապակցվածությունների բացահայտման վրա։

Law

Աշխատությունը վերաբերում է Օսմանյան պետության սահմանադրական կարգի հիմունքներին և պետական կառավարման իրավական կազմակերպմանը։ Վերնագրից կարելի է ենթադրել, որ նյութի առանցքում պետական իշխանության կառուցվածքի, կառավարման սկզբունքների և պետության գործունեությունը կարգավորող իրավական դրույթների ներկայացումն է։ Այն առնչվում է սահմանադրական իրավունքի ձևավորման պատմությանը և Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու վարչական համակարգի ուսումնասիրությանը։ Նման բնույթի հրապարակումները կարևոր աղբյուրներ են՝ հասկանալու համար, թե ինչպես էին ներկայացվում պետական իշխանության իրավական հիմքերը, կառավարման մարմինների լիազորությունները և պետության ու հասարակության հարաբերությունները XIX դարի երկրորդ կեսին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, իրավական մտքի զարգացմամբ, սահմանադրական կառավարման սկզբունքներով և տարածաշրջանի քաղաքական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր է պատմական տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական հարցերի շուրջ շրջանառվող իրավական հասկացություններն ու պետականության մասին պատկերացումները։ Հրատարակության ճշգրիտ բովանդակությունը վերնագրից ամբողջությամբ որոշել հնարավոր չէ, ուստի դրա հիմնական թեմատիկ ուղղությունը սահմանադրական և պետական-իրավական հարցերն են։

History

Աշխատությունը հայ միջնադարյան պատմագրության հիմնարար հուշարձաններից է և ավանդաբար վերագրվում է Մովսես Խորենացուն՝ հայ պատմագրական ավանդույթի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին։ Այն ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալի համակարգված շարադրանք՝ համադրելով պատմական տեղեկությունները, հնագույն ավանդությունները, տոհմաբանական պատմությունները, բանավոր հիշողության տարրերը և հեղինակին հասանելի գրավոր աղբյուրներից քաղված նյութերը։ Պատմական շարադրանքը ընդգրկում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության լայն ժամանակագրական շրջանակ՝ սկսելով հնագույն ժամանակների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներից և շարունակելով քաղաքական, հասարակական ու մշակութային զարգացման հետագա փուլերի նկարագրությամբ։ Հատուկ նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի ծագման, նախնիների, վաղ պետական կազմավորումների և թագավորական տոհմերի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնց միջոցով ձևավորվում է ազգային անցյալի ամբողջական պատմական պատկերը։ Ներկայացվում են Հայաստանի քաղաքական հարաբերությունները հարևան երկրների և հին աշխարհի խոշոր տերությունների հետ, թագավորական իշխանության զարգացումը, տարբեր արքայատոհմերի գործունեությունը, ներքին քաղաքական պայքարները և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում հայկական պետականության պահպանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ նախարարական տների, նրանց ծագման, դիրքի և քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք արժեքավոր նյութ են տալիս միջնադարյան հայկական հասարակության սոցիալական ու քաղաքական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Պատմական իրադարձություններին զուգահեռ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի աշխարհագրությանը, բնակավայրերին, պատմական գավառներին, քաղաքներին և տարբեր տարածաշրջանների հետ ունեցած կապերին։ Շարադրանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հնագույն բանավոր ավանդությունից պահպանված պատմությունները, առասպելական ու հերոսական կերպարները, ժողովրդական հիշողության մեջ պահպանված պատմական դրվագները և հին մշակութային պատկերացումների արտացոլումները։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն քաղաքական պատմությունը, այլև հայերի նախաքրիստոնեական հավատալիքների, աշխարհընկալման, մշակութային հիշողության և ինքնության ձևավորման որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քրիստոնեության տարածմանը, եկեղեցու դերի մեծացմանը և Հայաստանի հոգևոր ու մշակութային կյանքի վերափոխումներին։ Պատմական շարադրանքում քաղաքական և եկեղեցական գործընթացները հաճախ ներկայացվում են փոխկապակցված՝ հնարավորություն տալով հետևել պետական իշխանության, նախարարական համակարգի և եկեղեցական հաստատությունների հարաբերությունների զարգացմանը։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից նյութը մեծ արժեք ունի, քանի որ պահպանել է տեղեկություններ և պատմական ավանդություններ, որոնց մի մասը այլ աղբյուրներում ամբողջական ձևով չի պահպանվել։ Միաժամանակ դրա օգտագործումը պահանջում է պատմաքննադատական մոտեցում՝ տարբերակելու պատմականորեն ստուգելի տեղեկությունները, գրական մշակման ենթարկված պատմությունները, տոհմաբանական ավանդությունները և առասպելական շերտերը։ Հետազոտողների համար առանձնապես կարևոր են հեղինակի կողմից տարբեր աղբյուրների համադրման սկզբունքները, պատմական ժամանակագրության կառուցման եղանակները և իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը բացատրելու փորձերը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմագրության զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է պատմությունը միասնական ազգային անցյալի ձևով ներկայացնելու ձգտումը։ Անցյալի քաղաքական ու մշակութային իրադարձությունները կազմակերպվում են շարունակական պատմական պատումի մեջ, որի միջոցով ընդգծվում են ժողովրդի ծագման, պետականության, մշակույթի և պատմական հիշողության փոխկապակցվածությունը։ Այդ պատճառով նյութը մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ պատմագրության վրա և դարեր շարունակ օգտագործվել է որպես Հայաստանի հին ու վաղ միջնադարյան անցյալի մասին գիտելիքների կարևոր աղբյուր։ Այն նշանակալի է նաև գրականագիտական տեսանկյունից՝ պատմական շարադրանքի, կերպարների ներկայացման, ավանդությունների մշակման և պատմողական կառուցվածքի առանձնահատկությունների շնորհիվ։ Տարբեր դարաշրջաններում կատարված հրատարակությունները և թարգմանությունները նպաստել են այս պատմագրական ժառանգության տարածմանը հայկական և միջազգային գիտական միջավայրերում՝ այն դարձնելով հայագիտության կարևոր ուսումնասիրության առարկա։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է պատմության, աղբյուրագիտության, հնագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, բանահյուսության, լեզվաբանության և մշակույթի պատմության համար տրամադրած բազմաբնույթ նյութով։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել Հայաստանի հնագույն և վաղ միջնադարյան պատմության վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունները, այլև հասկանալ, թե միջնադարյան հայ պատմագիտական միտքը ինչպես էր պատկերացնում ժողովրդի անցյալը, պատմական շարունակականությունը և ազգային ինքնության հիմքերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության, միջնադարյան գրականության և ընդհանրապես հայագիտության ոլորտների հետազոտողների, պատմաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Medicine

Գիրքը նվիրված է արտաքին տեսքի խնամքին և գեղեցկության պահպանմանն առնչվող հարցերին՝ արտացոլելով 19-րդ դարի կենցաղային գիտելիքներն ու անձնական խնամքի վերաբերյալ պատկերացումները։ Նմանատիպ աշխատությունները նպատակ ունեին ընթերցողներին ծանոթացնելու արտաքին տեսքի խնամքի, մաքրության, առօրյա հիգիենայի և խնամված արտաքինի պահպանման վերաբերյալ տարածված խորհուրդներին։ Դրանցում գեղեցկությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես արտաքին հատկանիշ, այլև որպես անձնական խնամքի, կոկիկության և հասարակական միջավայրում ներկայանալու մշակույթի մաս։ Այդ ժամանակաշրջանի գեղեցկության վերաբերյալ գրականությունը հաճախ համադրում էր կենցաղային փորձը, ավանդական խնամքի եղանակները և առողջության պահպանման մասին պատկերացումները՝ ընթերցողներին առաջարկելով առօրյա կյանքում կիրառելի տեղեկություններ։ Այսպիսի հրատարակությունները նաև վկայում են գեղեցկության չափանիշների, մարմնի խնամքի սովորույթների և անձնական հիգիենայի վերաբերյալ հասարակական հետաքրքրության մասին։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ընկալվում խնամված արտաքինի նշանակությունը և ինչպիսի միջոցներ էին առաջարկվում դրա պահպանման համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենցաղային գրականության, անձնական խնամքի մշակույթի, առողջապահական պատկերացումների և 19-րդ դարի արևմտահայ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև առօրյա կյանքի պատմությամբ, գեղեցկության մշակույթի զարգացմամբ և պատմական կենցաղային խորհուրդներով հետաքրքրվողների համար։