Հայոց պատմության համառոտ շարադրանք

History

Отрывок из предисловия к книге: «Армянская Советская Социалистическая Республика занимает видное место в народном хозяйстве Советского Союза. В единое народное хозяйство CCCP она входит как район развитой горнодобывающей промышленности, цветной металлургии, машиностроения, химической, легкой и пищевой промышленности, производства строительных материалов и электроэнергии на базе гидроресурсов. Важное место в хозяйстве республики занимают возделывание зерновых и технических культур, виноградарство, плодоводство и животноводство»... В книге упоминается о проделанных и планируемых работах в Армянской ССР

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է կոնվերսիայի (conversion)՝ որպես լեզվական երևույթի և ուսուցման մեթոդական գործիքի ուսումնասիրությանը, որի միջոցով ձևավորվում են լեզվաբանական և կոմպենսատորական (լրացուցիչ) կարողություններ ռուս բանասիրության ֆակուլտետներում սովորող ուսանողների մոտ Հայաստանի Հանրապետությունում։ Հեղինակը վերլուծում է կոնվերսիայի դերը բառապաշարի հարստացման, խոսքի ճկունության զարգացման և լեզվական կառուցվածքների ընկալման խորացման գործընթացներում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ռուսերենի ուսուցման առանձնահատկություններին ոչ ռուսալեզու միջավայրում։ Գրքում դիտարկվում են լեզվաբանական կոմպետենցիայի բաղադրիչները՝ քերականական, բառագիտական և հաղորդակցական հմտությունները, ինչպես նաև կոմպենսատորական ռազմավարությունները, որոնք օգնում են ուսանողներին հաղթահարել լեզվական դժվարությունները խոսքային և գրավոր հաղորդակցության ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներին, վարժությունների համակարգերին և լեզվական վերլուծության կիրառական ձևերին, որոնք նպաստում են կոնվերսիայի ակտիվ յուրացմանը։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է կրթական գործընթացի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները, ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի դերը լեզվական կարողությունների զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսերենի դասախոսների, մեթոդիստների և լեզվաբանական կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով արդյունավետ մոտեցումներ լեզվական կոմպետենցիաների ձևավորման համար։

History

Գիրքը ներկայացնում է 1844 թվականի օրացուցային հաշվարկը՝ հատուկ ընդգծելով այդ տարվա նահանջ լինելը և համադրելով տերունական ու հայոց թվականության համակարգերը։ Այն առնչվում է ժամանակի հաշվարկման ավանդույթներին, տարվա կառուցվածքին, ամիսների և օրերի դասավորությանը, ինչպես նաև հայկական տոմարի կիրառությանը 19-րդ դարում։ Նահանջ տարվա առանձնահատկությունը կարևոր է օրացուցային համակարգերի ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես են տարբեր ժամանակագրական ավանդույթներում ճշգրտվել տարվա տևողությունն ու օրերի հաշվարկը։ Այսպիսի օրացույցները գործնական նշանակություն են ունեցել առօրյա կյանքում՝ օգնելով կազմակերպել ժամանակը, հետևել տոներին և կողմնորոշվել տարվա ընթացքում։ Միաժամանակ դրանք արտացոլում են հայ համայնքի մշակութային ու կրոնական ժամանակի ընկալումը և տարբեր թվականությունների զուգահեռ կիրառությունը։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել հայոց տոմարագիտության, պատմական ժամանակագրության և 19-րդ դարի հայ գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով դիտարկելու ժամանակի հաշվարկման ավանդույթներն ու դրանց գործնական կիրառությունը։

Literature

Ստեղծագործությունը միջնադարյան հայ հոգևոր և պատմական գրականության ողբերգական-հիշատակային ժանրին պատկանող երկ է, որի կենտրոնում Սյունյաց եպիսկոպոս Տեր Ստեփանոսի անձն է, նրա մահվան կամ կորստի կապակցությամբ առաջացած վիշտը և այդ իրադարձության հոգևոր ու հասարակական նշանակությունը։ Երկը ներկայացնում է հայ միջնադարյան եկեղեցական կյանքի կարևոր դեմքերից մեկի հիշատակը՝ այնպիսի գրական ձևով, որտեղ անձնական կսկիծը միահյուսվում է եկեղեցական հաստատության, ազգային հոգևոր ժառանգության և հասարակական կյանքի նկատմամբ մտահոգության հետ։ Ստեղծագործության վերնագրում հիշատակված Էջմիածնի սուրբ աթոռը հանդես է գալիս որպես հայոց եկեղեցական միասնության, հոգևոր կենտրոնացման և ազգային ինքնության խորհրդանիշ, իսկ դրա նկատմամբ ուղղված ողբն ու հառաչանքը արտահայտում են ոչ միայն առանձին հոգևորականի կորստի ցավը, այլև եկեղեցական կյանքի համար այդպիսի իրադարձության ունեցած նշանակությունը։ Տեր Ստեփանոս Սյունեցու հիշատակումը և նրա տոհմական ծագման՝ Տարսայիճ իշխանի որդի լինելու հանգամանքի ընդգծումը ստեղծագործությանը հաղորդում են նաև պատմական ու տոհմաբանական արժեք։ Այս տեղեկությունը ցույց է տալիս, որ երկի հերոսը ներկայացվում է ոչ միայն իր հոգևոր պաշտոնով, այլև իր հասարակական և իշխանական ծագման համատեքստում, ինչը բնորոշ է միջնադարյան հայ գրականության այն ավանդույթին, որտեղ հոգևոր և աշխարհիկ հեղինակությունները հաճախ փոխկապակցված էին։ Ստեղծագործության ստեղծման հանգամանքների մեջ առանձնահատուկ է Վարդապետ Խաչատուր Կեչառեցու խնդրանքով գրված լինելու հիշատակությունը, որը բացահայտում է երկի պատվիրատուական բնույթը և այն միջավայրը, որտեղ գրական խոսքը ծառայում էր հիշատակի պահպանմանը, հոգևոր մխիթարությանը և պատմական իրադարձությունների արժևորմանը։ Ողբի ժանրին բնորոշ հուզական արտահայտչամիջոցները՝ վշտի, կորստի, հառաչանքի, ցավի և անցողիկության պատկերները, ստեղծագործության հիմնական գաղափարական հենքն են։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են մարդկային կյանքի ժամանակավորության, մահվան անխուսափելիության, արժանավոր անձանց կորստի և նրանց թողած հոգևոր ժառանգության պահպանման գաղափարները։ Երկում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հիշատակի բարոյական նշանակությունը. մահացած անձի արժանիքների հիշատակումը դիտարկվում է որպես նրա հոգևոր ներկայությունը պահպանելու, հաջորդ սերունդներին նրա օրինակը փոխանցելու և համայնքի պատմական հիշողությունն ամրապնդելու միջոց։ Գրական առումով ստեղծագործությունը կապված է հայ միջնադարյան ողբերգական պոեզիայի և եկեղեցական ներբողագրության ավանդույթների հետ։ Այդ ժանրերին բնորոշ են բարձրաշունչ խոսքը, հուզական դիմումները, աստվածաշնչյան պատկերացումների կիրառությունը, խորհրդանշական արտահայտությունները և մահվան ու հավերժության թեմաների համադրումը։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից է անձնական վշտի ընդլայնումը մինչև համազգային և եկեղեցական նշանակություն ունեցող կսկիծ, որի շնորհիվ առանձին մարդու հիշատակը դառնում է պատմական ու հոգևոր ժառանգության մաս։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայ միջնադարյան եկեղեցական պաշտոնների, Սյունյաց հոգևոր կենտրոնի, Էջմիածնի մայր աթոռի հեղինակության և հոգևորականության ու իշխանական տների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Պատմամշակութային տեսանկյունից երկը կարևոր է հայոց եկեղեցական պատմության, միջնադարյան հիշատակային գրականության և պատմական հիշողության պահպանման ավանդույթների տեսանկյունից։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին հայ հեղինակները գրական ստեղծագործությունը ծառայեցնում ոչ միայն գեղարվեստական ինքնարտահայտմանը, այլև պատմական դեմքերի հիշատակը հավերժացնելուն, հոգևոր արժեքների փոխանցմանը և համայնքային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը։ Հատկապես ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ միջնադարյան իրադարձության և անձի հիշատակին նվիրված այս երկը շարունակել է շրջանառվել հայ տպագիր մշակույթի մեջ՝ հնարավորություն տալով հետագա սերունդներին ծանոթանալու հին գրական ժառանգությանն ու եկեղեցական պատմության կարևոր դրվագներին։ Այն արժեքավոր է հայ միջնադարյան գրականության, ողբերգական պոեզիայի, եկեղեցական պատմության, Սյունյաց հոգևոր կյանքի, հայ իշխանական տների պատմության և Էջմիածնի հոգևոր կենտրոնի պատմամշակութային դերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Economics

Այս տնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է աշխատանքի տարածաշրջանային բաժանման հիմնախնդիրներին Եվրասիական տնտեսական միության համագործակցության շրջանակներում՝ ընդգծելով անդամ երկրների միջև արտադրական մասնագիտացման և տնտեսական փոխկապվածության ձևավորման գործընթացները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարածաշրջանային ինտեգրման տեսական հիմքերը, համեմատական առավելությունների կիրառումը և արտադրական շղթաների բաշխման առանձնահատկությունները՝ հետխորհրդային տնտեսական տարածքում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է աշխատանքի բաժանման արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, ներառյալ ինստիտուցիոնալ միջավայրը, տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքները, տեխնոլոգիական զարգացվածության մակարդակը և անդամ երկրների տնտեսական կառուցվածքի տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համագործակցության խորացման հնարավորություններին և խոչընդոտներին՝ կապված տնտեսական ասիմետրիայի, շուկաների սահմանափակումների և մրցակցային քաղաքականության տարբերությունների հետ։ Աշխատությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության և տարածաշրջանային ինտեգրման մոտեցումներ՝ առաջարկելով աշխատանքի արդյունավետ բաժանման խորացման ռազմավարական ուղղություններ։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական քաղաքականության մշակողների և տարածաշրջանային ինտեգրման հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է նանոսենսորներում տեղի ունեցող ֆիզիկական երևույթների մոդելավորմանն ու դրանց տեսական ուսումնասիրությանը։ Գրքում դիտարկվում են նանոմասշտաբային համակարգերի աշխատանքի հիմքում ընկած ֆիզիկական գործընթացները, դրանց մաթեմատիկական նկարագրության սկզբունքները և համակարգչային մոդելավորման միջոցով տարբեր երևույթների հետազոտման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնք պայմանավորում են նանոսենսորների զգայունությունը, ընտրողականությունը, արձագանքի բնույթը և չափման ճշգրտությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել նանոկառուցվածքների էլեկտրական, մեխանիկական, ջերմային, օպտիկական և այլ ֆիզիկական հատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դրանց արձագանքի մեխանիզմները։ Մոդելավորման կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նանոսենսորների վարքագիծը տարբեր պայմաններում, բացահայտել պարամետրերի միջև փոխկապակցվածությունները և կանխատեսել համակարգի արձագանքը՝ առանց յուրաքանչյուր գործընթացի անմիջական փորձարարական իրականացման։ Աշխատությունը կարևոր է նանոֆիզիկայի, նանոէլեկտրոնիկայի, սենսորային տեխնոլոգիաների և կիրառական ֆիզիկայի տեսանկյունից, քանի որ համադրում է տեսական մոտեցումները և հաշվարկային մեթոդները՝ նանոմասշտաբային սարքերի աշխատանքի ավելի խոր ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, ինժեներներին, նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ որպես նանոսենսորների ֆիզիկական գործընթացների ուսումնասիրության և մոդելավորման մեթոդների վերաբերյալ տեղեկատվական աղբյուր։