Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Medicine

    Новые аспекты лечения тиреоидитов De Quervein и Hashimoto с применением препаратов, влияющих на гемостаз

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Դե Կերվենի և Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտների բուժման նոր մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հեմոստազի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է վահանաձև գեղձի բորբոքային հիվանդությունների ընթացքի և արյան մակարդման ու հակամակարդման համակարգերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատության նպատակն է գնահատել, թե հեմոստազի համակարգի տարբեր օղակների վրա ազդող դեղամիջոցների կիրառումը ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ բորբոքային գործընթացի կլինիկական դրսևորումների, լաբորատոր ցուցանիշների և հիվանդության ընթացքի վրա։ Դե Կերվենի ենթասուր թիրեոիդիտը սովորաբար բնութագրվում է վահանաձև գեղձի բորբոքային ախտահարմամբ, ցավով և ժամանակավոր ֆունկցիոնալ փոփոխություններով, մինչդեռ Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտը աուտոիմուն բնույթի քրոնիկ հիվանդություն է, որի դեպքում իմունային համակարգը թիրախավորում է վահանաձև գեղձի հյուսվածքը։ Այս հիվանդությունների տարբեր ծագումնաբանությունը կարևոր է դարձնում դրանց կլինիկական ընթացքի, հորմոնային կարգավիճակի և բուժման նկատմամբ արձագանքի առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հեմոստազի հիմնական ցուցանիշները, թրոմբոցիտների ֆունկցիոնալ ակտիվությունը, մակարդման և հակամակարդման համակարգերի հավասարակշռությունը, ինչպես նաև ֆիբրինոլիզի գործընթացները։ Նման տվյալների համադրումը կարող է օգնել պարզելու, թե արդյոք վահանաձև գեղձի բորբոքային և աուտոիմուն գործընթացներն ուղեկցվում են հեմոստազի համակարգի որոշակի փոփոխություններով և ինչպիսի կլինիկական նշանակություն կարող են ունենալ այդ փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեմոստազի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների բուժական ազդեցության գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել բուժումից առաջ և հետո հիվանդների կլինիկական վիճակի, հորմոնային ցուցանիշների, բորբոքային մարկերների և հեմոստազի պարամետրերի փոփոխությունները։ Այդպիսի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գնահատել բուժման արդյունավետությունը, այլև ուսումնասիրել հնարավոր կապերը դեղաբանական ազդեցության և հիվանդության տարբեր ախտաբանական մեխանիզմների միջև։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև հիվանդների խմբերի համեմատական վերլուծությունը՝ ըստ հիվանդության տեսակի, ընթացքի ծանրության, հիվանդության փուլերի և ուղեկցող վիճակների։ Նման մոտեցումը կարող է բացահայտել այն ենթախմբերը, որոնց դեպքում հեմոստազի փոփոխություններն առավել արտահայտված են կամ բուժական միջամտության նկատմամբ արձագանքն ունի առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել թիրեոիդիտների պաթոգենեզի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը՝ ցույց տալով, որ վահանաձև գեղձի բորբոքային հիվանդությունների ընթացքը հնարավոր է դիտարկել ոչ միայն հորմոնային և իմունաբանական, այլև հեմոստազի համակարգի հետ փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Միաժամանակ նման տվյալները կարող են հիմք հանդիսանալ հետագա կլինիկական հետազոտությունների համար՝ պարզելու ուսումնասիրվող դեղամիջոցների արդյունավետության և անվտանգության իրական սահմանները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էնդոկրինոլոգներին, կլինիկական դեղագետներին, թերապևտներին, լաբորատոր բժշկության մասնագետներին և վահանաձև գեղձի հիվանդությունների պաթոգենեզով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փորձում է ընդլայնել Դե Կերվենի և Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտների բուժման վերաբերյալ մոտեցումները՝ ուշադրություն դարձնելով հեմոստազի և բորբոքային գործընթացների փոխկապակցվածությանը և գնահատելով հեմոստազի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների հնարավոր տեղը այդ հիվանդությունների համալիր բուժման մեջ։

    Updated: 2026-09-15
    Новые аспекты лечения тиреоидитов De Quervein и Hashimoto с применением препаратов, влияющих на гемостаз
    Online

    Political Science

    Էթիկական նորմերը պետական կառավարման համակարգում, առաջատար եվրոպական երկրների փորձի կիրառման հեռանկարները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է պետական կառավարման համակարգում էթիկական սկզբունքների և վարքագծային չափանիշների նշանակության, դրանց ինստիտուցիոնալ ամրապնդման մեխանիզմների և եվրոպական փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի պայմաններում համապատասխան մոտեցումների կիրառելիությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ծառայության այնպիսի հիմնարար արժեքներ են, ինչպիսիք են օրինականությունը, անաչառությունը, պատասխանատվությունը, թափանցիկությունը, բարեվարքությունը, մասնագիտական պարտաճանաչությունը և հանրային շահի առաջնահերթությունը։ Քննվում է պետական ծառայողի մասնագիտական վարքագծի և կառավարման մարմինների նկատմամբ հասարակական վստահության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև էթիկական չափանիշների դերը վարչական որոշումների ընդունման և պետական կառույցների հաշվետվողականության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շահերի բախման կանխարգելման, պաշտոնեական դիրքի պատշաճ օգտագործման, նվերների և այլ հնարավոր ազդեցությունների կարգավորման, ծառայողական տեղեկատվության հետ պատասխանատու աշխատանքի և քաղաքացիների նկատմամբ հավասար ու անաչառ վերաբերմունքի սկզբունքներին։ Համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են եվրոպական տարբեր պետություններում ձևավորված հանրային ծառայության էթիկայի համակարգերը՝ վարքագծի կանոնների, բարեվարքության մեխանիզմների, վերահսկողության, խորհրդատվության և պատասխանատվության ինստիտուտների ընդհանուր առանձնահատկությունների բացահայտմամբ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե օտարերկրյա փորձի որ տարրերն են պայմանավորված տվյալ երկրների իրավական և վարչական ավանդույթներով, և որոնք կարող են համապատասխանեցվել Հայաստանի պետական կառավարման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում է նաև միայն իրավական սահմանափակումներով չբավարարվելու անհրաժեշտությունը՝ ընդգծելով կազմակերպական մշակույթի, մասնագիտական կրթության, էթիկական իրազեկվածության և ղեկավարների վարքագծային օրինակի նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր կառավարման մոդելներ և բարեվարքության ապահովման մեխանիզմներ՝ գնահատելով դրանց հնարավոր առավելություններն ու կիրառման սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային կառավարման, վարչական էթիկայի, համեմատական կառավարման և ինստիտուցիոնալ զարգացման մոտեցումները՝ պետական ծառայության բարեվարքության ամրապնդման և միջազգային փորձի տեղայնացման հնարավորությունները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Էթիկական նորմերը պետական կառավարման համակարգում, առաջատար եվրոպական երկրների փորձի կիրառման հեռանկարները ՀՀ-ում
    Online

    Literature

    16-րդ դարի օսմանյան պոեզիայի զարգացման առանձնահատկությունները Բաքիի դիվանում

    Այս ուսումնասիրությունը անդրադառնում է 16-րդ դարի օսմանյան պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Բաքիի ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա դիվանի գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Նյութում վերլուծվում է այն մշակութային և պատմական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել է օսմանյան դասական պոեզիայի բարձրագույն փուլը՝ ընդգծելով պալատական հովանավորչության, պարսկական գրական ավանդույթի ազդեցության և լեզվական կատարելագործման դերը։ Բաքիի դիվանը դիտարկվում է որպես այդ շրջանի գեղագիտական իդեալների արտահայտություն, որտեղ հստակ երևում է ձևի կատարելության, չափական համակարգի խստության և պատկերավորման նրբության համադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քասիդայի և գազելի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև սիրային, փիլիսոփայական և պանեգիրիկ թեմաների մշակմանը, որոնք բնորոշ էին օսմանյան պոեզիայի բարձր դասական փուլին։ Միաժամանակ ընդգծվում է Բաքիի լեզվական վարպետությունը, որի միջոցով նա կարողացել է ստեղծել հավասարակշռված և արտահայտիչ բանաստեղծական աշխարհ՝ միավորելով ավանդական ձևերը և անհատական գեղարվեստական ձայնը, ինչը նրան դարձրել է իր դարի ամենանշանավոր պոետներից մեկը։

    Updated: 2026-08-31
    16-րդ դարի օսմանյան պոեզիայի զարգացման առանձնահատկությունները Բաքիի դիվանում
    Online

    Literature

    Սալվադոր Դալի

    Սալվադոր Դալին համաշխարհային կերպարվեստի ամենահայտնի և ինքնատիպ նկարիչներից մեկն է, որը համարվում է սյուրռեալիզմի ուղղության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից։ Նա ծնվել է Իսպանիայում և վաղ տարիքից ցուցաբերել է արտասովոր հետաքրքրություն նկարչության և երևակայական պատկերների նկատմամբ։ Դալին ստեղծել է արվեստի յուրահատուկ աշխարհ, որտեղ իրականությունն ու երազը միախառնվում են՝ ստեղծելով անսովոր, երբեմն նույնիսկ անհասկանալի պատկերներ, որոնք նպատակ ունեն բացահայտելու մարդու ենթագիտակցությունը։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ պատկերում են ժամանակի, հիշողության, երազների և մարդկային հոգեբանության խորքային շերտերը, իսկ ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը՝ «Հիշողության կայունությունը», դարձել է ժամանակի հարաբերականության և իրականության փխրունության խորհրդանիշ։ Դալին ոչ միայն նկարիչ էր, այլև քանդակագործ, գրող և կինոյի հետ համագործակցող արվեստագետ, ով մշտապես ձգտում էր խախտել ավանդական արվեստի սահմանները և ստեղծել նոր արտահայտչաձևեր։ Նրա էքսցենտրիկ վարքագիծը և արտահայտիչ կերպարը նույնպես դարձել են իր արվեստի մաս, ինչը նրան առանձնացրել է 20-րդ դարի մյուս արվեստագետներից։ Դալիի ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից արվեստի զարգացման վրա՝ ներշնչելով բազմաթիվ արվեստագետների և ձևավորելով սյուրռեալիստական մտածողության նոր ընկալումներ։ Նրա արվեստը մինչ օրս համարվում է մարդկային երևակայության սահմանները ընդլայնելու և ենթագիտակցության աշխարհը բացահայտելու բացառիկ օրինակ։

    Updated: 2026-09-08
    Սալվադոր Դալի
    Online

    Culture

    Հայկական ՍՍՌ գրադարանների աշխատանքի փորձից: (Հոդվածների ժողովածու) (1958)

    Հրատարակությունը հոդվածների ժողովածու է, որը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՌ գրադարանների գործունեության գործնական փորձը և գրադարանային աշխատանքի տարբեր ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Այն լույս է տեսել 1958 թվականին Երևանում՝ Հայկական ՍՍՌ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական ռեսպուբլիկական գրադարանի գրադարանագիտական-մեթոդական բաժնի կողմից և ունի 36 էջ ծավալ։ Ժողովածուի հիմնական արժեքը գործնական փորձի ընդհանրացումն է․ նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման, ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, գրականության տարածման և մշակութային-կրթական գործունեության մասին։ Հոդվածներում ներկայացվող փորձը կարող է անդրադառնալ տարբեր տիպի գրադարանների աշխատանքին, դրանց առջև դրված խնդիրներին, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերին, գրքի նկատմամբ հետաքրքրության խթանմանը և բնակչության շրջանում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի մեթոդական փորձի փոխանցումը, քանի որ նման ժողովածուները նախատեսված էին գրադարանների աշխատակիցներին գործնական աշխատանքում ուղղորդելու և տարբեր գրադարաններում կիրառվող արդյունավետ եղանակները տարածելու համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքը, մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպումը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային հաստատությունների դերը։ Հետագա մատենագիտական ցանկերում հրատարակությունը նույնպես դասակարգվել է որպես գրադարանների աշխատանքի փորձը լուսաբանող գրականություն, ինչը լրացուցիչ ընդգծում է դրա մասնագիտական և մեթոդական նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային գործի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, մշակույթի պատմաբաններին, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-12
    Հայկական ՍՍՌ գրադարանների աշխատանքի փորձից: (Հոդվածների ժողովածու) (1958)
    Online

    Literature

    Էդգար Ալլան Պոյի ստեղծագործությունը Շարլ Բոդլերի ընկալմամբ

    Էդգար Ալլան Պոյի ստեղծագործությունը Շառլ Բոդլերի ընկալմամբ առանձնահատուկ երևույթ է XIX դարի եվրոպական գրականության մեջ, քանի որ Բոդլերը ոչ միայն բարձր գնահատեց ամերիկացի գրողի ստեղծագործական աշխարհը, այլև դարձավ նրա ամենաակնառու թարգմանիչն ու մեկնաբանողը Ֆրանսիայում՝ ձևավորելով Պոյի կերպարի ընկալումը եվրոպական ընթերցողի համար։ Բոդլերի համար Պոն բացառիկ հոգեբանական խորությամբ, մռայլ էսթետիկայով և մարդկային հոգու մութ կողմերի բացահայտմամբ օժտված հեղինակ էր, որի ստեղծագործություններում նա տեսնում էր ոչ թե պարզապես գոթական սարսափ, այլ մտավոր և հոգեբանական ճշգրտությամբ կառուցված արվեստ, որտեղ սարսափը, մելանխոլիան և գեղեցկությունը միավորվում են միասնական գեղագիտական համակարգում։ Բոդլերը հատկապես կարևորում էր Պոյի ստեղծագործությունների ինտելեկտուալ բնույթը՝ համարելով, որ նա գիտակցաբար կառուցում է իր պատմությունները՝ հիմնվելով տրամաբանության, հոգեբանական վերլուծության և ներքին լարվածության վրա, ինչը հակադրվում էր այն ժամանակվա շատ գրողների պատահական կամ զգացմունքային գրողական ոճին։ Նրա ընկալմամբ Պոն ոչ միայն գրող էր, այլև «կորսված հանճարի» խորհրդանիշ, որի կյանքն ու ճակատագիրը արտացոլում էին մարդկային գոյության ողբերգական կողմերը, ներքին մենությունը և օտարացումը հասարակությունից։ Բոդլերը նաև կարևոր դեր խաղաց Պոյի եվրոպական ճանաչման մեջ՝ թարգմանելով նրա պատմվածքներն ու էսսեները ֆրանսերեն, ինչի շնորհիվ Պոն դարձավ սիմվոլիզմի և դեկադանսի ուղղությունների վրա մեծ ազդեցություն թողած հեղինակ, իսկ Բոդլերի ընկալմամբ նրա արվեստը վերածվեց ժամանակակից գեղագիտական մտածողության կարևոր աղբյուրի, որտեղ գեղեցկությունը հաճախ ծնվում է ցավից, մահվանից և հոգեբանական ճգնաժամից։

    Updated: 2026-09-20
    Էդգար Ալլան Պոյի ստեղծագործությունը Շարլ Բոդլերի ընկալմամբ