ՀՀ բանկային համակարգում ֆինանսական նորաստեղծությունների ներդրման ուղիները և արդյունավետությունը

Pedagogy

Աշխատությունը ուսումնասիրում է սեռական դաստիարակության գաղափարների ձևավորումն ու զարգացումը արևմտահայ կրթական միջավայրում՝ 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի 50–60-ական թվականները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում մանկավարժները, հասարակական գործիչները և կրթական հաստատությունները մեկնաբանել սեռական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունն ու դերը երեխայի և պատանու համակողմանի զարգացման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում են այդ թեմայի շուրջ ձևավորված մանկավարժական հայեցակարգերը, բարոյադաստիարակչական մոտեցումները, ընտանեկան և դպրոցական դաստիարակության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հասարակական, մշակութային և կրոնական գործոնների ազդեցությունը կրթական քաղաքականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ մանկավարժական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչների գաղափարներին, դասագրքերին, կրթական ծրագրերին և ժամանակի մամուլում արտահայտված տեսակետներին՝ բացահայտելով դրանց ներդրումը երեխաների և երիտասարդների առողջ, պատասխանատու և բարոյական դաստիարակության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կրթական համակարգի փոփոխություններին, հասարակական արժեքների վերափոխմանը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը մանկավարժական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով սեռական դաստիարակության հիմնահարցը որպես կրթության պատմության կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժության, կրթության պատմության, հայագիտության, սոցիոլոգիայի և պատմության ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև կրթական գործընթացների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Գիրքը ներկայացնում է, թե ինչպես են Ֆրանսիա և Մեծ Բրիտանիա զարգացել համաշխարհային պատերազմներից հետո, ինչպես են ձևավորվել նրանց ժամանակակից քաղաքական համակարգերը և ինչ դեր են ունեցել միջազգային հարաբերություններում։ Հիմնական բովանդակությունը․ 20-րդ դարի քաղաքական զարգացումներ Երկու երկրների մասնակցությունը Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին և դրանց հետևանքները։ Պետական կառավարման համակարգեր Ֆրանսիայի հանրապետական համակարգը և Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանական միապետությունը։ Տնտեսական և սոցիալական փոփոխություններ Արդյունաբերության զարգացում, սոցիալական բարեփոխումներ և կենսամակարդակի աճ։ Եվրոպական ինտեգրացիա Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի դերակատարումը եվրոպական համագործակցության գործընթացներում։ Միջազգային հարաբերություններ Դերը ՆԱՏՕ-ում, գլոբալ քաղաքականության մեջ և գաղութային համակարգի անկումը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է գազային վառելիքով աշխատող ավտոմոբիլային շարժիչների տեխնիկական ռեսուրսի օգտագործման և պահպանման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը լեռնային շահագործման առանձնահատուկ պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում շարժիչի աշխատանքային գործընթացների, հուսալիության, մաշվածության և ծառայության տևողության վրա բարձրության, ճանապարհային ռելիեֆի, արտաքին միջավայրի և փոփոխական բեռնվածությունների ազդեցության գնահատումն է։ Լեռնային ճանապարհներին ավտոմոբիլի շահագործումը բնութագրվում է երկարատև վերելքներով և վայրէջքներով, շարժման արագության հաճախակի փոփոխություններով և շարժիչի բեռնվածության տատանումներով, որոնք կարող են էականորեն տարբերել դրա աշխատանքային ռեժիմները հարթավայրային պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծովի մակարդակից բարձրության մեծացման հետևանքով մթնոլորտային ճնշման և օդի խտության փոփոխությանը, քանի որ այդ գործոնները կապված են շարժիչի գլանների լիցքավորման, այրման գործընթացի և հզորության ցուցանիշների հետ։ Քննվում է գազային վառելիքի կիրառման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունը շարժիչի աշխատանքային ռեժիմների հետ՝ հաշվի առնելով վառելիքաօդային խառնուրդի ձևավորումը, ջերմային բեռնվածությունը և տարբեր հանգույցների աշխատանքային պայմանները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է շարժիչի հիմնական դետալների տեխնիկական վիճակի և մաշվածության փոփոխությունների գնահատումը շահագործման ընթացքում՝ շարժիչի իրական ռեսուրսը սահմանափակող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են նաև տեխնիկական սպասարկման պարբերականության, ախտորոշման և շահագործման պայմանների միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Կարևորվում է այնպիսի ցուցանիշների համակարգի ձևավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել շարժիչի մնացորդային ռեսուրսը և ժամանակին բացահայտել տեխնիկական վիճակի վատթարացման միտումները։ Լեռնային պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջերմային ռեժիմի վերահսկումը, քանի որ երկարատև բարձր բեռնվածությունը կարող է ազդեցություն ունենալ շարժիչի առանձին համակարգերի և հանգույցների աշխատանքի վրա։ Միաժամանակ հաճախակի փոփոխվող ճանապարհային պայմանները պահանջում են շարժիչի ռեժիմների համալիր գնահատում՝ հաշվի առնելով ոչ միայն անցած ճանապարհը, այլև աշխատանքի ծանրաբեռնվածության բնույթը։ Աշխատությունում կարող են համադրվել շահագործական դիտարկումների, տեխնիկական ախտորոշման և հաշվարկային գնահատումների արդյունքները՝ շարժիչի հուսալիության ու երկարակեցության վերաբերյալ օրինաչափություններ բացահայտելու համար։ Հետազոտությունը գործնական նշանակություն ունի ավտոմոբիլային տրանսպորտի տեխնիկական շահագործման համար՝ նպաստելով գազային վառելիքով աշխատող տրանսպորտային միջոցների շարժիչների ռեսուրսի առավել արդյունավետ օգտագործման, տեխնիկական վիճակի վերահսկման և սպասարկման համակարգերի կատարելագործման գիտական հիմքերի ձևավորմանը հատկապես բարդ լեռնային ճանապարհային պայմաններում։

Medicine

Այս աշխատությունը վերաբերում է խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների բրուցելոզի համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանում, ինչպես նաև հիվանդության կանխարգելման և պայքարի միջոցառումների կատարելագործման ուղիներին՝ անասնաբուժական և հանրային առողջապահության համատեքստում։ Բրուցելոզը քրոնիկ ընթացքով բակտերիալ զոոնոզ հիվանդություն է, որը պայմանավորված է Brucella ցեղի միկրոօրգանիզմներով և փոխանցվում է կենդանիներից մարդուն հիմնականում անմիջական շփման, վարակված արտադրանքի կամ կենդանական ծագման չմշակված մթերքների միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության տարածման աղբյուրները՝ խոշոր եղջերավոր, մանր եղջերավոր կենդանիների և երբեմն նաև այլ գյուղատնտեսական կենդանիների պոպուլյացիաներում, ինչպես նաև վարակի պահպանման բնական օջախների ձևավորման առանձնահատկությունները տարբեր տարածաշրջաններում։ Հայաստանում բրուցելոզի համաճարակաբանական իրավիճակը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ անասնապահական տնտեսությունների կառավարման մակարդակով, կենդանիների տեղաշարժով, անասնաբուժական վերահսկողության արդյունավետությամբ և բնակչության իրազեկվածությամբ։ Հիվանդության կանխարգելման համակարգում կարևոր դեր ունեն պարբերական ախտորոշիչ հետազոտությունները, վակցինացիոն ծրագրերը, հիվանդ կենդանիների ժամանակին մեկուսացումն ու վերացումը, ինչպես նաև անասնաբուժասանիտարական կանոնների խիստ պահպանումը։ Բացի այդ, կարևոր է ինտեգրված մոտեցումը՝ «Մեկ առողջություն» սկզբունքի կիրառմամբ, որը համադրում է անասնաբուժական և բժշկական ծառայությունների համագործակցությունը՝ մարդկանց շրջանում հիվանդության տարածումը կանխելու նպատակով։ Կատարելագործման հիմնական ուղղությունները ներառում են վերահսկողության համակարգերի թվայնացում, լաբորատոր ախտորոշման արդիականացում, ռիսկային գոտիների քարտեզագրում և կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության բարձրացում։ Այսպիսով, բրուցելոզի դեմ պայքարի համակարգի կատարելագործումը Հայաստանում պահանջում է համալիր, գիտականորեն հիմնավորված և կազմակերպված մոտեցում՝ ուղղված ինչպես կենդանիների առողջության, այնպես էլ հանրային առողջության պաշտպանությանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է տիպիզացված ֆունկցիոնալ ծրագրերի իրականացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ անդրադառնալով ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզուներում կիրառվող տիպային համակարգերի դերին և դրանց արդյունավետ իրագործման մեթոդներին։ Գրքում քննարկվում են տվյալների տիպերի սահմանման, ստուգման և կառավարման սկզբունքները, ֆունկցիաների ձևական նկարագրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնք ապահովում են ծրագրերի ճշտությունն ու հուսալիությունը մշակման և կատարման փուլերում։ Հեղինակը վերլուծում է տիպային վերահսկման, տիպերի արտածման, ծրագրերի օպտիմալացման և ֆունկցիոնալ արտահայտությունների հաշվարկման մեթոդները՝ ներկայացնելով դրանց կիրառությունը ծրագրային համակարգերի կառուցման գործընթացում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ֆունկցիոնալ ծրագրավորման մաթեմատիկական հիմքերին, ալգորիթմական լուծումների կառուցմանը և ծրագրերի ձևական վերլուծության խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ծրագրավորման լեզուների տեսության, կոմպիլյատորների նախագծման և բարձր հուսալիությամբ ծրագրային ապահովման մշակման ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է ինֆորմատիկայի, ծրագրային ճարտարագիտության և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ֆունկցիոնալ ծրագրավորման ժամանակակից մոտեցումների և տիպային համակարգերի ուսումնասիրությամբ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական վերահսկողության իրավական հիմքերի, վերահսկողական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ֆինանսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման նկատմամբ իրականացվող վերահսկողության իրավական կազմակերպումն է, ինչպես նաև այդ ոլորտում պետական մարմինների լիազորությունների, պատասխանատվության և փոխգործակցության հարցերը։ Քննվում է ֆինանսական վերահսկողության տեղը պետական կառավարման համակարգում՝ որպես ֆինանսական կարգապահության, պետական միջոցների նպատակային օգտագործման և հաշվետվողականության ապահովման գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վերահսկողության տարբեր ձևերի ու մեթոդների իրավական բնութագրմանը, դրանց կիրառման հիմքերին և վերահսկողական ընթացակարգերի կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, պետական և համայնքային միջոցների, ֆինանսական պարտավորությունների և հանրային ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ վերահսկողության ընդհանուր իրավական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և իրավասությունների սահմանազատման խնդիրը՝ հաշվի առնելով վերահսկողական գործառույթների հնարավոր փոխհատումները և արդյունավետ միջգերատեսչական համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են վերահսկողության արդյունքների իրավական նշանակությունը, հայտնաբերված խախտումների արձանագրման, պատասխանատվության և համապատասխան միջոցների կիրառման ընդհանուր հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներքին և արտաքին ֆինանսական վերահսկողության փոխհարաբերությանը, աուդիտի նշանակությանը և վերահսկողական գործունեության անկախության, օբյեկտիվության ու թափանցիկության սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել իրավական կարգավորման բացերը, նորմերի հնարավոր անհամապատասխանությունները և վերահսկողական մեխանիզմների գործնական կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Կատարելագործման ուղղությունները կապվում են իրավասությունների առավել հստակ սահմանման, ընթացակարգերի միասնականացման, տեղեկատվական փոխգործակցության զարգացման և վերահսկողության արդյունքների արդյունավետ կիրառման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆինանսական իրավունքի, վարչական իրավունքի, հանրային ֆինանսների և պետական կառավարման մոտեցումները՝ ֆինանսական վերահսկողության իրավական համակարգի կառուցվածքն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները վերլուծելու նպատակով։