Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Ինչպես կազմակերպել ընթերցողների կոնֆերենցիաները մասսայական գրադարաններում

    Մեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մասսայական գրադարաններում ընթերցողական կոնֆերանսների նախապատրաստման և անցկացման կազմակերպական սկզբունքներին։ Քննության են առնվում միջոցառման թեմայի և քննարկվող գրականության ընտրության, մասնակիցների ներգրավման, նախապատրաստական աշխատանքների պլանավորման և քննարկման ընթացքի կազմակերպման հիմնական հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի դերին՝ որպես ընթերցողների հետ աշխատանքի համակարգողի, քննարկումների ուղղորդողի և գրականության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորող մասնագետի։ Ներկայացվում են ընթերցողների ակտիվ մասնակցությունը խթանելու, կարծիքների փոխանակումը կազմակերպելու, ստեղծագործությունների բովանդակային ու գաղափարական քննարկումն արդյունավետ դարձնելու մեթոդական մոտեցումներ։ Քննարկվում են նաև տարբեր տարիքային և հետաքրքրությունների խմբերի համար համապատասխան թեմաների ընտրության, միջոցառումների տեղեկատվական ապահովման և արդյունքների ամփոփման հարցերը։ Աշխատանքը նպաստում է գրադարանային զանգվածային միջոցառումների կազմակերպման մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը և ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային գործի ուսանողների և ընթերցանության խթանմամբ ու մշակութային միջոցառումների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-06
    Ինչպես կազմակերպել ընթերցողների կոնֆերենցիաները մասսայական գրադարաններում
    Online

    Political Science

    Գործադիր իշխանությունը քաղաքական համակարգում. Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծություն

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական համակարգում գործադիր իշխանության տեղի, դերի և գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Այն 2012 թվականին հրատարակված թեկնածուական ատենախոսություն է, որի հեղինակը Ց. Ա. Հակոբյանն է, իսկ աշխատանքը ներկայացվել է ՀՀ ՊՆ Դ. Կանայանի անվան ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտում։ Ատենախոսությունը կազմված է 24 էջից և վերաբերում է քաղաքական գիտությունների ոլորտին։ Հետազոտության հիմնական նպատակը երկու հետխորհրդային պետությունների քաղաքական համակարգերում գործադիր իշխանության ձևավորման, կազմակերպման, լիազորությունների և քաղաքական դերակատարության առանձնահատկությունների բացահայտումն ու համադրումն է։ Աշխատության շրջանակում գործադիր իշխանությունը դիտարկվում է իշխանությունների տարանջատման համակարգում՝ օրենսդիր և դատական իշխանությունների հետ փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև զսպումների և հակակշիռների մեխանիզմների համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է կառավարման ձևերի և դրանց փոփոխության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական զարգացումները հետխորհրդային շրջանում անցել են տարբեր փուլերով՝ նախագահական, կիսանախագահական և խորհրդարանական կառավարման տարրերի տարբեր համակցություններով։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նախագահի, վարչապետի և կառավարության միջև լիազորությունների բաշխման առանձնահատկությունները, կառավարության ձևավորման ընթացակարգերը, նրա քաղաքական պատասխանատվությունը խորհրդարանի առջև և գործադիր իշխանության հարաբերությունները քաղաքական կուսակցությունների ու խորհրդարանական մեծամասնության հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե նույն պատմական և տարածաշրջանային միջավայրում գտնվող երկու պետություններն ինչպես են լուծել իշխանության կենտրոնացման, քաղաքական պատասխանատվության, պետական կառավարման արդյունավետության և ժողովրդավարական վերահսկողության խնդիրները։ Հայաստանի դեպքում ուշադրություն է դարձվում գործադիր իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, նախագահի և կառավարության հարաբերություններին, ինչպես նաև քաղաքական համակարգի փոխակերպման ընթացքում առաջացած հակասություններին։ Վրաստանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հետխորհրդային քաղաքական վերափոխումների մեկ այլ մոդել, որտեղ սահմանադրական փոփոխությունները և քաղաքական ճգնաժամերը էապես ազդել են նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի միջև լիազորությունների հարաբերակցության վրա։ Համեմատական քաղաքական ուսումնասիրություններում հենց գործադիր իշխանության իրական ծավալի և սահմանադրորեն ամրագրված լիազորությունների հարաբերակցությունն է կարևոր ցուցիչներից մեկը, քանի որ նույն կառավարման ձևը տարբեր երկրներում կարող է հանգեցնել իշխանության տարբեր բաշխման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքական կուսակցությունների և գործադիր իշխանության փոխհարաբերություններին։ Խորհրդարանական համակարգում կառավարության կայունությունը մեծապես կախված է խորհրդարանական մեծամասնությունից, իսկ վարչապետի քաղաքական դիրքը պայմանավորված է կուսակցական համակարգի կառուցվածքով և խորհրդարանի աջակցությամբ։ Այդ պատճառով գործադիր իշխանության արդյունավետության գնահատումը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն սահմանադրական նորմերը, այլև կուսակցական մրցակցության, քաղաքական մշակույթի և ինստիտուտների գործնական գործունեության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև գործադիր իշխանության նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողության ուսումնասիրությունը։ Կառավարության հաշվետվողականությունը, անվստահության մեխանիզմը, խորհրդարանական հարցումները և այլ վերահսկողական գործիքներ դիտարկվում են որպես իշխանության կենտրոնացման սահմանափակման և քաղաքական պատասխանատվության ապահովման միջոցներ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է այն խնդիրը, թե գործադիր իշխանության չափազանց մեծ կենտրոնացումը որքանով կարող է թուլացնել իշխանությունների միջև հավասարակշռությունը և սահմանափակել քաղաքական բազմակարծությունը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն գործադիր իշխանությունը ներկայացնում է ոչ թե մեկուսացված պետական կառույց, այլ քաղաքական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որի գործունեությունը պայմանավորված է սահմանադրական կարգավորմամբ, կուսակցական համակարգով, քաղաքական մշակույթով և հասարակական-քաղաքական զարգացումներով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի և Վրաստանի պետական կառավարման համակարգերի, սահմանադրական զարգացման, քաղաքական ինստիտուտների և հետխորհրդային քաղաքական տրանսֆորմացիաների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի կառուցվածքային և գործառութային առանձնահատկություններ ունի գործադիր իշխանությունը Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական համակարգերում, ինչպես են բաշխվում իշխանական լիազորությունները տարբեր ինստիտուտների միջև և ինչ ազդեցություն են ունենում կառավարման ձևը, կուսակցական համակարգը և սահմանադրական մեխանիզմները քաղաքական համակարգի կայունության ու արդյունավետության վրա։

    Updated: 2026-09-19
    Գործադիր իշխանությունը քաղաքական համակարգում. Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծություն
    Online

    Linguistics

    Անգլերենի ‘s-ով և o𝘧-ով կառույցների իմաստաբանական վերլուծություն (հայերենի և իսպաներենի զուգադրությամբ)

    Գիրքը նվիրված է անգլերենում ’s-ով և of-ով կազմվող կառույցների իմաստաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրական վերլուծության միջոցով դրանք դիտարկելով հայերենի և իսպաներենի համապատասխան լեզվական երևույթների հետ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պատկանելության, հարաբերության, ծագման, ամբողջի և մասի, բնութագրման և այլ իմաստային հարաբերությունների արտահայտման եղանակները տարբեր լեզուներում։ Հեղինակը վերլուծում է անգլերենում գոյականների կապակցման այս երկու հիմնական ձևերի գործառույթները, դրանց ընտրության պայմանները և իմաստային տարբերությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են նույն հարաբերությունները տարբեր լեզուներում արտահայտվում տարբեր քերականական միջոցներով։ Գրքում ներկայացվում են անգլերենի, հայերենի և իսպաներենի կառուցվածքային ու իմաստային առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են լեզվական նմանություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը թարգմանության և օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցերին, թե ինչպես է լեզվական համակարգը ձևավորում իրականության մասին պատկերացումների արտահայտումը և ինչ դեր ունեն քերականական կառույցները իմաստի փոխանցման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական լեզվաբանական մոտեցումները և գործնական վերլուծությունները՝ նպաստելով տարբեր լեզուների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզուների համեմատական քերականությամբ և իմաստաբանությամբ։

    Updated: 2026-08-28
    Անգլերենի ‘s-ով և o𝘧-ով կառույցների իմաստաբանական վերլուծություն (հայերենի և իսպաներենի զուգադրությամբ)
    Online

    History

    Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ճարտարապետությունը

    Աշխատանքը նվիրված է Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ճարտարապետական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց ձևավորման պատմական, սոցիալական, պաշտպանական և մշակութային պայմանները։ Ուսումնասիրվում են մելիքական ապարանքների կառուցվածքային և հորինվածքային լուծումները, տարածական կազմակերպումը, շինարարական նյութերը, ճարտարապետական ձևերը և տեղանքի բնական պայմանների հետ դրանց փոխհարաբերությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարանքների՝ որպես բնակելի, վարչական և ներկայացուցչական կառույցների բազմագործառութային նշանակությանը, ինչպես նաև դրանց պաշտպանական հատկանիշներին, որոնք պայմանավորված էին տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ռազմական իրադրությամբ։ Քննարկվում են շենքերի հատակագծային կառուցվածքը, ներքին և արտաքին տարածքների փոխկապակցվածությունը, բակերի, սրահների, բնակելի և օժանդակ հատվածների կազմակերպումը, ինչպես նաև ամրաշինական տարրերի և բնակելի ճարտարապետության համադրությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել Արցախի և Սյունիքի տարբեր շրջաններում ձևավորված ճարտարապետական ավանդույթների ընդհանրություններն ու տարբերությունները և հասկանալ դրանց տեղը հայկական միջնադարյան ու նոր շրջանի ճարտարապետական մշակույթի զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում է նաև ապարանքների կապը շրջակա պատմական միջավայրի, ամրոցների, եկեղեցական համալիրների և բնակավայրերի հետ, քանի որ դրանք հաճախ կազմում էին ավելի լայն ճարտարապետական և պաշտպանական համակարգերի բաղկացուցիչ մասը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև առանձին մելիքական ապարանքների պահպանված հետքերին, դրանց ներկայիս վիճակին և պատմաճարտարապետական արժեքին՝ ընդգծելով ուսումնասիրության նշանակությունը հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության և գիտական փաստագրման տեսանկյունից։ Նյութը արժեքավոր է ճարտարապետության, պատմության, հնագիտության և մշակութաբանության ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Արցախի և Սյունիքի պատմական ճարտարապետությամբ և հայկական իշխանական տների նյութական մշակույթով։ Այն օգնում է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել մելիքական ապարանքների ճարտարապետական կերպարի, դրանց գործառույթների և պատմական միջավայրում ունեցած դերի մասին։

    Updated: 2026-09-11
    Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ճարտարապետությունը
    Online

    Finance

    ՀՀ հարկային քաղաքականության կատարելագործման ուղիները ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության հարկային քաղաքականության կատարելագործման ուղիներին ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում՝ այն դիտարկելով որպես պետական ֆինանսների կայունության, տնտեսական ակտիվության պահպանման և բյուջետային եկամուտների ապահովման առանցքային գործիք։ Նյութում վերլուծվում են ճգնաժամային իրավիճակներում հարկային համակարգի հիմնական խնդիրները՝ հարկային բազայի կրճատում, ձեռնարկությունների վճարունակության նվազում, ստվերային տնտեսության ընդլայնման ռիսկ և հարկային եկամուտների անկայունություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության հակաճգնաժամային գործիքներին՝ հարկային արտոնություններ և հետաձգումներ, հարկային բեռի օպտիմալացում, վարչարարության պարզեցում և էլեկտրոնային հարկային համակարգերի զարգացում։ Քննարկվում են նաև կառուցվածքային բարեփոխումները՝ հարկային համակարգի արդարության բարձրացում, ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկողության մեխանիզմներ և հարկային կարգապահության խթանում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ճգնաժամային պայմաններում արդյունավետ հարկային քաղաքականությունը պահանջում է հավասարակշռություն պետական եկամուտների ապահովման և տնտեսական ակտիվության խթանման միջև՝ միաժամանակ ապահովելով բիզնես միջավայրի կայունություն և երկարաժամկետ տնտեսական վերականգնում Հայաստանի Հանրապետությունում։

    Updated: 2026-09-20
    ՀՀ հարկային քաղաքականության կատարելագործման ուղիները ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում
    Online

    Other Subjects

    Տավարի կովկասյան գորշ ցեղի տնտեսա-կենսաբանական հատկանիշները և սելեկցիոն նոր չափանիշների մշակումն ու օգտագործումը ցեղի կատարելագործման համար Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս թեման վերաբերում է տավարի կովկասյան գորշ ցեղի տնտեսա-կենսաբանական հատկանիշների ուսումնասիրությանը և դրա հիման վրա սելեկցիոն նոր չափանիշների մշակման ու կիրառման խնդիրներին՝ ուղղված ցեղի արտադրողականության և հարմարվողականության բարելավմանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Կովկասյան գորշ ցեղը համարվում է տարածաշրջանին լավ հարմարեցված տեղական կենդանատեսակ, որը առանձնանում է բարձր դիմացկունությամբ, համեմատաբար խնայող կերօգտագործմամբ և տարբեր կլիմայական գոտիներին հարմարվելու ունակությամբ՝ ներառյալ լեռնային և ենթալեռնային պայմանները։ Տնտեսա-կենսաբանական տեսանկյունից ցեղը բնութագրվում է միջին կաթնատվությամբ, բավարար մսատվությամբ և բարձր վերարտադրողական ունակությամբ, ինչը այն դարձնում է կարևոր ռեսուրս փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների համար։ Միևնույն ժամանակ, արտադրողական ցուցանիշները որոշ դեպքերում զիջում են բարձր մասնագիտացված կաթնամսային ցեղերին, ինչը պայմանավորում է սելեկցիոն աշխատանքի անհրաժեշտությունը՝ ուղղված գենետիկական ներուժի առավել լիարժեք բացահայտմանը։

    Updated: 2026-09-10
    Տավարի կովկասյան գորշ ցեղի տնտեսա-կենսաբանական հատկանիշները և սելեկցիոն նոր չափանիշների մշակումն ու օգտագործումը ցեղի կատարելագործման համար Հայաստանի Հանրապետությունում