Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Աշխատանքի կազմակերպումը, նորմավորումը և վարձատրությունը ագրարային համակարգի ձեռնարկություններում
Մարգարյան Լ.Ա.-ն գրքում մանրամասն քննարկում է այն մեթոդները և մոտեցումները, որոնք պետք է կիրառվեն գյուղատնտեսական ոլորտում աշխատողների աշխատանքային գործընթացների առավել արդյունավետ կազմակերպման և կառավարելիության համար։ Աշխատությունը բացատրում է, թե ինչպես ճիշտ կազմակերպել աշխատանքի պլանավորումը, ինչպես նաև այն, թե ինչպիսի դեր ունեն աշխատանքային ծավալների գնահատումը և արտադրական գործընթացների համապատասխան կազմակերպումը՝ կախված գյուղատնտեսական արտադրության բնույթից և ենթակառուցվածքից։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատանքի նորմավորմանը՝ սահմանելով արտադրողականության և աշխատանքի ծավալների համապատասխան չափանիշներ, որոնք կարևոր են ինչպես աշխատողի արդյունավետության, այնպես էլ աշխատանքի ժամանակի օպտիմալ բաշխման տեսանկյունից։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև աշխատողների վարձատրության տարբեր մոդելները՝ հասկանալով, թե ինչպես են դրանք ազդում գյուղատնտեսական ոլորտում աշխատողների մոտիվացիային, ինչպես նաև ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է գործնական մոտեցումներ, որոնք վերաբերում են ինչպես տնտեսական պայմաններին, այնպես էլ աշխատանքային օրենսդրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է բարելավել աշխատանքային հարաբերությունները ագրարային համակարգում՝ մեծացնելով դրա արդյունավետությունը։ Գրքում նաև հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական ոլորտի առանձնահատկություններին՝ կապված դրա սեզոնայնության, աշխատուժի կայունության և զարգացմանը։ Այն հատկապես օգտակար է այն մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության կառավարմամբ, աշխատանքի կազմակերպմամբ և աշխատուժի վարձատրությամբ։
Updated: 2026-08-22Technology
Новые строительные композиты на основе полиэфирных смол и наполнителей-горных пород Армении для восстановления и усиления зданий и сооружений
Աշխատությունը նվիրված է պոլիեսթերային խեժերի և Հայաստանի տարածքում տարածված լեռնային ապարներից ստացվող լցանյութերի հիման վրա նոր շինարարական կոմպոզիտային նյութերի մշակմանն ու դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ շենքերի և կառուցվածքների վերականգնման, վերանորոգման ու ամրացման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում տարբեր տեսակի բնական հանքային հումքի ֆիզիկամեխանիկական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց մշակման եղանակները և պոլիմերային կապակցանյութերի հետ համատեղ օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպոզիտների բաղադրության օպտիմալացմանը, խեժի և լցանյութի հարաբերակցությանը, մասնիկների չափերին ու կառուցվածքին, ինչպես նաև այդ գործոնների ազդեցությանը ստացվող նյութերի ամրության, կպչունության, խտության, ջրակայունության, մաշակայունության և երկարատև շահագործման հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են նոր նյութերի մեխանիկական բնութագրերը տարբեր բեռնվածքների պայմաններում՝ գնահատելով դրանց սեղմման, ձգման և ծռման նկատմամբ դիմադրությունը և համեմատելով ավանդական շինարարական նյութերի համապատասխան ցուցանիշների հետ։ Կարևորվում է կոմպոզիտային նյութերի և գոյություն ունեցող բետոնե, քարե կամ այլ կառուցվածքային տարրերի միջև ամուր կապի ապահովումը, քանի որ վերականգնման աշխատանքների արդյունավետությունը մեծապես կախված է նոր և հին նյութերի համատեղ աշխատանքից։ Քննության են առնվում ճաքերի և վնասված հատվածների վերականգնման, կառուցվածքային տարրերի ամրացման, պաշտպանիչ շերտերի ձևավորման և շենքերի շահագործման ժամկետի երկարացման հնարավոր տեխնոլոգիական լուծումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի տեղական հանքային հումքի օգտագործման տնտեսական և տեխնոլոգիական առավելություններին, ինչը կարող է նվազեցնել ներմուծվող նյութերից կախվածությունը և նպաստել տեղական բնական ռեսուրսների առավել արդյունավետ կիրառմանը։ Փորձարարական հետազոտությունների միջոցով որոշվում են տարբեր բաղադրություններով կոմպոզիտների հատկությունները և ընտրվում են այն տարբերակները, որոնք առավել համապատասխան են շինարարական վերականգնման ու ամրացման պահանջներին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքերի, ինժեներական կառույցների և վնասված կառուցվածքային տարրերի վերականգնման գործընթացներում՝ նպաստելով դրանց ամրության, հուսալիության և երկարակեցության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-29Philosophy
Մաղաքիա Օրմանյանի սոցիալ-փիլիսոփայական հայեցակարգի քննական վերլուծություն
Աշխատությունը նվիրված է Մաղաքիա Օրմանյանի սոցիալ-փիլիսոփայական հայացքների համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց քննադատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով նրա պատկերացումները հասարակության, պետության, ազգային ինքնության, եկեղեցու և բարոյական արժեքների փոխհարաբերությունների մասին։ Հեղինակը դիտարկում է Օրմանյանի մտավոր ժառանգության ձևավորման պատմական և գաղափարական նախադրյալները, վերլուծում նրա աշխատություններում արտահայտված սոցիալական, քաղաքական և մշակութային գաղափարները՝ դրանք համադրելով ժամանակի փիլիսոփայական ու հասարակական մտքի հիմնական ուղղությունների հետ։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-եկեղեցական կառույցների դերին, հասարակական համերաշխության, կրթության, մարդու բարոյական պատասխանատվության և ազգային ինքնապահպանման խնդիրներին։ Քննական մոտեցման շնորհիվ գնահատվում են Օրմանյանի գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ հասարակական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով ինչպես դրանց ուժեղ կողմերը, այնպես էլ սահմանափակումներն ու պատմական պայմանավորվածությունները։
Updated: 2026-09-04History
Եզդիների կրոնական աշխարհընկալումը
Աշխատությունը նվիրված է եզդիների կրոնական աշխարհընկալման ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով նրանց հավատալիքների, հոգևոր պատկերացումների, ծիսական համակարգի և աշխարհը մեկնաբանելու ավանդական եղանակների հիմնական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են եզդիական կրոնական ավանդույթի ձևավորման և պահպանման գործընթացները, ինչպես նաև այն գաղափարները, որոնց միջոցով համայնքի անդամները ընկալում են Աստծուն, տիեզերքը, մարդու գոյությունը, բնությունը, բարու և չարի հարաբերակցությունը և հոգևոր աշխարհի հետ մարդու կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եզդիական կրոնական համակարգի բանավոր փոխանցման ավանդույթին, քանի որ սերունդների միջև հավատալիքների, առասպելների, հոգևոր պատմությունների և ծիսական գիտելիքների փոխանցումը կարևոր դեր է ունեցել համայնքի ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև եզդիական կրոնական պատկերացումների մեջ սրբության, մաքրության, բարեպաշտության, ճակատագրի և հոգևոր կատարելագործման գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց արտահայտությանը առօրյա վարքագծում և հասարակական հարաբերություններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ծեսերին, տոներին, ուխտագնացություններին, աղոթքի և պաշտամունքի ձևերին, որոնք ոչ միայն հոգևոր նշանակություն ունեն, այլև նպաստում են համայնքային համերաշխության և մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել եզդիական աշխարհընկալումը ոչ միայն որպես կրոնական հավատալիքների ամբողջություն, այլև որպես մշակութային ինքնության ձևավորման և պահպանման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կրոնական ավանդույթների փոխհարաբերությունները պատմական և սոցիալական փոփոխությունների հետ, ինչպես նաև ժամանակակից միջավայրի ազդեցությունը ավանդական պատկերացումների պահպանման ու վերաիմաստավորման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է եզդիական մշակույթի և հոգևոր ժառանգության ավելի խորքային ընկալման, ինչպես նաև տարածաշրջանի կրոնական ու էթնոմշակութային բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, սոցիոլոգներին և Մերձավոր Արևելքի ու Կովկասի ժողովուրդների մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է եզդիների հոգևոր աշխարհի բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով նրանց կրոնական պատկերացումների, ծիսական ավանդույթների և մշակութային ինքնության փոխկապակցվածությունը։
Updated: 2026-09-23Economics
Պետական գույքի մասնավորեցման կատարելագործման հիմնական ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական գույքի մասնավորեցման գործընթացի կատարելագործման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով մասնավորեցումը որպես շուկայական տնտեսության ձևավորման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման կարևոր գործիք։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են պետական գույքի մասնավորեցման նպատակները, սկզբունքները և իրականացման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների, մրցակցության զարգացման և ներդրումային միջավայրի բարելավման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնավորեցման գործընթացում առաջացող իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական խնդիրներին, ներառյալ գույքի գնահատման ճշգրտությունը, թափանցիկության ապահովումը, ներդրողների շահագրգռվածության բարձրացումը և հանրային շահերի պաշտպանությունը։ Քննարկվում են նաև միջազգային փորձը և դրա կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում, ինչպես նաև պետական ակտիվների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված բարեփոխումների հնարավորությունները։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ պետական գույքի մասնավորեցման գործընթացի կատարելագործումը պահանջում է համալիր և հավասարակշռված մոտեցում, որը կնպաստի տնտեսական աճին, մասնավոր հատվածի զարգացմանը և պետական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը:
Updated: 2026-09-15Biology
Դեղաբույսերը հին և միջնադարյան Հայաստանում ըստ մատենագրական և ազգագրական նյութերի
Աշխատությունը նվիրված է հին և միջնադարյան Հայաստանում դեղաբույսերի կիրառության, տարածվածության և բուժական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ մատենագրական և ազգագրական աղբյուրների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հայկական պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուժիչ բույսերը, դրանց անվանումները, նկարագրությունները, բուժական հատկությունները և կիրառման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գիտելիքներին ու փորձառությանը, որոնք ձևավորվել են ժողովրդական բժշկության շրջանակում և փոխանցվել սերնդեսերունդ՝ արտացոլվելով ավանդույթներում, սովորույթներում և ազգագրական նյութերում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հիվանդությունների և առողջական խնդիրների դեպքում բույսերի կիրառման եղանակները, բուսական պատրաստուկների պատրաստման սկզբունքները, դրանց օգտագործման ձևերը և հնարավոր համադրությունները։ Մատենագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հին և միջնադարյան բժշկական պատկերացումները, ինչպես նաև բացահայտելու բուսաբուժության տեղը ժամանակի բժշկական գիտելիքների համակարգում։ Ազգագրական նյութերի ներգրավումը լրացնում է գրավոր աղբյուրները՝ ներկայացնելով ժողովրդական բժշկության գործնական ավանդույթները և տարբեր բնակավայրերում պահպանված բուսաբուժական գիտելիքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև բույսերի հին անվանումների և ժամանակակից բուսաբանական անվանումների համադրությունը, որը կարող է նպաստել պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուսատեսակների նույնականացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել դեղաբույսերի օգտագործումը ոչ միայն բժշկական, այլև մշակութային և տնտեսական տեսանկյունից՝ բացահայտելով մարդու և բնության փոխհարաբերությունների պատմական ձևերը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել հայկական ավանդական բժշկության պատմության, ժողովրդական գիտելիքների և բուսաբուժության զարգացման ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև նպաստել հայկական մատենագրության մեջ պահպանված բժշկական տեղեկությունների համակարգմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել բժշկության պատմաբաններին, ազգագրագետներին, բուսաբաններին, դեղագետներին, հայագետներին, պատմաբաններին, ժողովրդական բժշկության ուսումնասիրողներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-22