«ՀՀ Սահմանադրական իրավունքի և միջազգային իրավունքի հարաբերակցության հիմնահարցերը մարդու և քաղաքացու անձնական իրավունքների ապահովման ոլորտում»

Mathematics

Դիսկրետ մաթեմատիկան մաթեմատիկայի բաժին է, որը ուսումնասիրում է վերջավոր կամ հաշվելի բազմությունների, առանձին (դիսկրետ) օբյեկտների և դրանց միջև հարաբերությունների հատկությունները։ Ի տարբերություն անալիզի, որտեղ ուսումնասիրվում են անընդհատ մեծություններ, դիսկրետ մաթեմատիկան կենտրոնանում է այնպիսի կառուցվածքների վրա, որոնք չեն փոխվում անընդհատ ձևով, այլ ներկայացված են առանձին տարրերով։ Այն կարևոր դեր ունի համակարգչային գիտությունների, ալգորիթմների, ծրագրավորման, կոդավորման տեսության և արհեստական բանականության ոլորտներում։ Դիսկրետ մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններն են բազմությունների տեսությունը, կոմբինատորիկան, գրաֆների տեսությունը, տրամաբանությունը և թվերի տեսության որոշ բաժիններ։ Բազմությունների տեսությունը ուսումնասիրում է տարրերի խմբերը և դրանց միջև գործողությունները, օրինակ՝ միավորում, հատում և տարբերություն։ Կոմբինատորիկան զբաղվում է տարբեր դասավորությունների, ընտրությունների և հաշվարկների խնդիրներով, ինչպիսիք են տեղադրությունները և համակցությունները։ Գրաֆների տեսությունը ուսումնասիրում է գագաթներից և կողերից կազմված կառուցվածքներ, որոնք լայնորեն կիրառվում են ցանցերի, ճանապարհների, սոցիալական կապերի և համակարգչային համակարգերի մոդելավորման մեջ։ Տրամաբանությունը դիսկրետ մաթեմատիկայի կարևոր բաղադրիչ է, որը ուսումնասիրում է դատողությունների ճշմարտացիությունը և տրամաբանական կապերը, և հիմք է հանդիսանում ծրագրավորման լեզուների և ալգորիթմների կառուցման համար։ Դիսկրետ մաթեմատիկան նաև օգտագործվում է կոդավորման և գաղտնագրման համակարգերում, որտեղ կարևոր է տվյալների անվտանգ փոխանցումը։ Այսպիսով, դիսկրետ մաթեմատիկան ժամանակակից գիտության և տեխնոլոգիաների հիմքային բաժիններից է, որը ապահովում է համակարգչային և տեղեկատվական համակարգերի տեսական հիմքերը։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է տեղական ինքնակառավարման համակարգում առաջացող սոցիալական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց պատճառների բացահայտմանը և հնարավոր լուծումների վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում համայնքի և բնակչության միջև փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով տեղական իշխանությունները կարող են արձագանքել բնակիչների սոցիալական կարիքներին և նպաստել համայնքի կենսապայմանների բարելավմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական ծառայությունների կազմակերպումը, բնակչության տարբեր խմբերի կարիքների գնահատումը, սոցիալական պաշտպանության հասանելիությունը, զբաղվածության և աղքատության խնդիրները, սոցիալական անհավասարությունները, ինչպես նաև համայնքային մակարդակում սոցիալական աջակցության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորություններին, ֆինանսական և նյութական ռեսուրսներին, դրանց համագործակցությանը պետական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և համայնքային այլ կառույցների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային զարգացման ծրագրերի մշակմանը, բնակչության մասնակցությանը որոշումների կայացման գործընթացում և տեղական իշխանությունների հաշվետվողականությանը, քանի որ սոցիալական խնդիրների արդյունավետ լուծումը մեծապես կախված է բնակիչների իրական կարիքների բացահայտումից և նրանց ներգրավվածությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալապես խոցելի խմբերի՝ տարեցների, երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների և այլ խմբերի խնդիրներին ու նրանց համար համայնքային մակարդակում համապատասխան աջակցության մեխանիզմների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղական ինքնակառավարումը դիտարկել ոչ միայն որպես վարչական կառավարման համակարգ, այլև որպես բնակչության սոցիալական բարեկեցության, համայնքային համերաշխության և կյանքի որակի բարելավման կարևոր գործիք։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պետական և համայնքային կառավարման մասնագետներին, սոցիալական ոլորտի աշխատակիցներին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, համայնքային իշխանությունների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության և համայնքների սոցիալական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Sociology

Այս արտահայտությունը վերաբերում է ժամանակի ընկալման երկակի շարժմանը, որտեղ անցյալի վերանայումը դառնում է ապագայի ձևավորման հիմք։ Այն ընդգծում է այն գաղափարը, որ հասարակությունները, անհատները կամ մշակույթները զարգանում են ոչ միայն նոր փորձառությունների և նորարարությունների միջոցով, այլ նաև անցյալի հիշողությունների, պատմական փորձի և կուտակված իմաստների քննության միջոցով։ «Հետ նայելը» այստեղ նշանակում է պատմական գիտակցության ձևավորում՝ սխալների, ձեռքբերումների և կորուստների վերլուծություն, մինչդեռ «առաջ շարժվելը» արտահայտում է այդ գիտելիքի հիման վրա նոր ռազմավարությունների, արժեքների և նպատակների ձևավորում։ Այս մոտեցումը հաճախ կիրառվում է կրթության, քաղաքականության, մշակութային վերակառուցման և սոցիալական զարգացման ոլորտներում՝ որպես մեթոդ, որը թույլ է տալիս համադրել հիշողությունը և նորարարությունը՝ կանխելով անցյալի սխալների կրկնությունը և միաժամանակ խթանելով առաջընթացը։ Միաժամանակ այն ունի նաև փիլիսոփայական խորություն, քանի որ հարցադրում է ժամանակի գծային ընկալումը և առաջարկում է այն դիտարկել որպես փոխկապակցված գործընթաց, որտեղ անցյալն ու ապագան փոխադարձաբար պայմանավորում են ներկայի իմաստավորումը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Մարտունի–Եղեգնաձոր լեռնային գոտու տարածական զարգացման հեռանկարների համալիր ուսումնասիրությանը՝ տարածքի բնական պայմանների, բնակչության, տնտեսության, ենթակառուցվածքների և տարածքային կազմակերպման փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում լեռնային գոտու զարգացման առկա ներուժի և սահմանափակումների գնահատումն է, ինչպես նաև այնպիսի տարածական զարգացման ուղղությունների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը և բնակավայրերի կայուն զարգացմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ռելիեֆի, կլիմայի, ջրային ու հողային ռեսուրսների, լանդշաֆտների և բնական վտանգների ազդեցությունը տարածքի տնտեսական յուրացման և բնակեցման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակավայրերի տարածական կառուցվածքին, բնակչության տեղաբաշխմանը, միգրացիոն գործընթացներին, ճանապարհային և ինժեներական ենթակառուցվածքների վիճակին ու հասանելիությանը։ Մարտունի–Եղեգնաձոր ուղղության տարածքը կարող է դիտարկվել որպես տարբեր բնական և տնտեսական գոտիներ կապող տարածքային համակարգ, որի զարգացման համար կարևոր նշանակություն ունեն տրանսպորտային կապերի բարելավումը, բնակավայրերի փոխկապակցվածության ամրապնդումը և տնտեսական գործունեության տարածական հավասարակշռված կազմակերպումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել գյուղատնտեսության, անասնապահության, վերամշակող արտադրության, զբոսաշրջության և ռեկրեացիայի զարգացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր ենթատարածքի բնական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև լեռնային համայնքների տնտեսական դիվերսիֆիկացումը, քանի որ մեկ կամ սահմանափակ թվով տնտեսական գործունեություններից կախվածությունը կարող է մեծացնել տարածքների սոցիալ-տնտեսական խոցելիությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև զբոսաշրջային և ռեկրեացիոն ներուժի օգտագործմանը՝ պատմամշակութային ժառանգության, բնության, լեռնային լանդշաֆտների և տեղական ավանդական մշակույթի հիման վրա նոր զբոսաշրջային երթուղիների ու ծառայությունների ձևավորման միջոցով։ Միաժամանակ տարածքային զարգացման հեռանկարների գնահատման ժամանակ կարևոր է պահպանել բնական և մշակութային ժառանգությունը, կանխել լանդշաֆտների գերբեռնվածությունը և ապահովել տնտեսական գործունեության ու բնապահպանական պահանջների հավասարակշռությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տարածքային պլանավորման և քարտեզագրական մեթոդների կիրառումը՝ զարգացման տարբեր գոտիների առանձնացման, տարածքային ներուժի գնահատման և հնարավոր զարգացման սցենարների մշակման համար։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել համայնքային և մարզային զարգացման ծրագրերի, ենթակառուցվածքային նախագծերի, զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարությունների և լեռնային տարածքների կայուն կառավարման քաղաքականության մշակման ժամանակ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, տարածքային պլանավորման մասնագետներին, տնտեսագետներին, բնապահպաններին, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Մարտունի–Եղեգնաձոր լեռնային գոտու ապագա զարգացումը դիտարկում է որպես բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տնտեսական բազմազանեցման, բնակավայրերի փոխկապակցվածության, ենթակառուցվածքների բարելավման և բնապահպանական հավասարակշռության պահպանման համակցված գործընթաց։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է ֆրանսիացի նշանավոր գրող և դրամատուրգ Ժան Ժընեի ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նրա դրամատուրգիայի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև որոշել այն տեղն ու նշանակությունը, որ ունեցել է նրա ստեղծագործությունը ժամանակակից ֆրանսիական թատրոնի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել Ժընեի պիեսներում արտահայտված սոցիալական, բարոյական, հոգեբանական և փիլիսոփայական խնդիրները, մասնավորապես՝ ինքնության, օտարման, իշխանության, բռնության, հանցագործության, ազատության և հասարակական նորմերի խախտման թեմաները։ Նրա դրամատուրգիական աշխարհը հաճախ կառուցվում է իրականության և բեմական պատրանքի փոխհարաբերության, դերերի փոխակերպման և կերպարների ինքնության անորոշության վրա, ինչի շնորհիվ թատերական գործողությունը ձեռք է բերում խորհրդանշական և երբեմն ծիսական բնույթ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի լեզվական և կառուցվածքային նորարարություններին, երկխոսությունների առանձնահատկություններին, կերպարների համակարգին, բեմական տարածության կազմակերպմանը և թատերականության ընդգծված դերին։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Ժընեի ստեղծագործության դիտարկումը XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի հիմնական միտումների ֆոնին, երբ թատրոնը վերաիմաստավորում էր ավանդական սյուժեն, կերպարը, երկխոսությունը և բեմական գործողությունը։ Այս համատեքստում նրա գործերը կարող են ուսումնասիրվել այլ ժամանակակից դրամատուրգների ստեղծագործությունների հետ համադրությամբ՝ բացահայտելու ընդհանուր գեղագիտական միտումներն ու անհատական տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև աբսուրդի թատրոնի, ավանգարդային դրամատուրգիայի և հետպատերազմյան ֆրանսիական թատերական մշակույթի հետ նրա ստեղծագործության ունեցած առնչություններին՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ նրա գեղարվեստական մեթոդը չի սահմանափակվում որևէ մեկ գրական ուղղության շրջանակներով։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև բեմական մարմնավորման խնդիրը, քանի որ նրա պիեսներում թատերական գործողությունը հաճախ կառուցվում է դիմակների, դերախաղի, կրկնօրինակման և իրականության պայմանականացման միջոցով։ Աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, թե ինչպես է դրամատուրգը թատրոնը վերածում հասարակական և անհատական ինքնության քննության տարածքի՝ կասկածի տակ դնելով ընդունված բարոյական ու սոցիալական սահմանումները։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպաստում է XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի զարգացման առանձնահատկությունների և Ժընեի ստեղծագործական ժառանգության ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թատերագետներին, ֆրանսիական գրականության և մշակույթի մասնագետներին, համեմատական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև ֆրանսիական ժամանակակից դրամատուրգիայի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական հաղորդակցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց արտացոլմանը Հայաստանի զանգվածային լրատվամիջոցներում։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական գործիչների, պետական կառույցների, կուսակցությունների, հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքացիների միջև հաղորդակցության գործընթացն է, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով քաղաքական տեղեկատվությունը ձևավորվում, փոխանցվում, մեկնաբանվում և ներկայացվում է մեդիա դաշտում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի ԶԼՄ-ների դերը քաղաքական օրակարգի ձևավորման, հանրային կարծիքի վրա ազդեցության և քաղաքական գործընթացների լուսաբանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական հաղորդագրությունների բովանդակությանը, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, տեղեկատվության ընտրության և մատուցման սկզբունքներին, վերնագրերի ու մեկնաբանությունների ազդեցությանը, ինչպես նաև քաղաքական իրադարձությունների ներկայացման տարբեր ձևերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ԶԼՄ-ների և քաղաքական դերակատարների փոխհարաբերություններին՝ դիտարկելով, թե ինչպես են քաղաքական ուժերը փորձում մեդիա միջավայրի միջոցով ձևավորել իրենց հանրային կերպարը, տարածել իրենց տեսակետները և ազդել հասարակական տրամադրությունների վրա։ Կարևոր ուղղություն է քաղաքական տեղեկատվության բազմակողմանիության, օբյեկտիվության, հավասարակշռվածության և ընտրողական ներկայացման խնդիրների վերլուծությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև քաղաքական խոսույթի առանձնահատկությունները, քարոզչական և մանիպուլյատիվ մեխանիզմները, տեղեկատվական հակադրությունները, քաղաքական թեմաների շրջանակումը և մեդիայի ազդեցությունը քաղաքացիների քաղաքական ընկալումների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի մեդիա միջավայրի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով երկրի քաղաքական համակարգի, հասարակական հարաբերությունների և տեղեկատվական դաշտի փոփոխությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի դեր է կատարում մեդիան քաղաքական հաղորդակցման գործընթացում, ինչպես են քաղաքական իրադարձություններն ու գաղափարները վերափոխվում մեդիա բովանդակության և ինչ ազդեցություն կարող է ունենալ այդ գործընթացը հանրային կարծիքի ու քաղաքական մասնակցության վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, լրագրողներին, մեդիա մասնագետներին, հաղորդակցության հետազոտողներին, սոցիոլոգներին, ուսանողներին և Հայաստանի քաղաքական ու տեղեկատվական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։