Հին Հայաստանի նկարագրությունը

Literature

Հրատարակությունը ներկայացնում է Թովմաս անունով հերոսի և նրա բնակավայրի շուրջ ձևավորված պատմողական ստեղծագործություն։ Վերնագրի հիման վրա այն կարելի է դասել գեղարվեստական արձակի շարքին, իսկ եղբոր կերպարի և տնակի պատկերումը կարող է առնչվել ընտանեկան միջավայրի, մարդկային հարաբերությունների և առօրյա կյանքի թեմաներին։ XIX դարի հայերեն գրականության մեջ նմանատիպ փոքրածավալ հրատարակությունները հաճախ նպաստել են ընթերցանության տարածմանը և գեղարվեստական պատումի միջոցով բարոյական ու հասարակական պատկերացումների փոխանցմանը։ Դրանք կարող էին նախատեսված լինել նաև երիտասարդ ընթերցողների համար՝ ներկայացնելով պարզ, մատչելի լեզվով շարադրված պատմություններ և մարդկային վարքագծի օրինակներ։ Ստեղծագործության կոնկրետ սյուժեն և սկզբնաղբյուրը միայն մատենագիտական տվյալներով հստակեցնել հնարավոր չէ, ուստի այն առավել նպատակահարմար է դիտարկել որպես XIX դարի հայերեն պատմողական գրականության նմուշ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Թիֆլիսի հայ տպագրական միջավայրի, հայ ընթերցողական մշակույթի և ժամանակաշրջանի գեղարվեստական ու դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրության համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բիսմութբորատային և տելուրմոլիբդատային համակարգերի հիման վրա ցածր հալման ջերմաստիճան ունեցող զոդման ապակիների մշակման, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և տեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների գնահատման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են օքսիդային ապակիների առաջացման տեսական հիմքերը, ապակեգոյացնող համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բաղադրության և հատկությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ցածրջերմաստիճանային ապակենման նյութերի ստացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիսմութի, բորի, տելուրի և մոլիբդենի օքսիդների ազդեցությանը ապակիների կառուցվածքի, հալման և փափկման ջերմաստիճանների, ջերմային կայունության ու բյուրեղացման նկատմամբ հակվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բաղադրությունների սինթեզման պայմանները, հումքային բաղադրիչների հարաբերակցությունների ընտրությունը, հալույթի ձևավորման առանձնահատկությունները և ստացված նյութերի տեխնոլոգիական բնութագրերը։ Անդրադարձ է կատարվում ապակիների ջերմային ընդարձակման գործակիցներին, մածուցիկությանը, քիմիական կայունությանը, մակերևութային փոխազդեցություններին և տարբեր նյութերի հետ հերմետիկ միացություններ առաջացնելու հնարավորություններին։ Կարևորվում են զոդման ապակիների և միացվող նյութերի ջերմաֆիզիկական հատկությունների համապատասխանեցումը, միացման ընթացքում առաջացող լարումների նվազեցումը և ստացված միացությունների մեխանիկական ամրության ու հուսալիության ապահովումը։ Դիտարկվում են նաև ապակիների կառուցվածքի և ֆազային կազմի հետազոտման մեթոդները, ջերմային վերլուծության, ռենտգենաֆազային հետազոտության և այլ ֆիզիկաքիմիական չափումների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր բաղադրությունների փորձարարական ցուցանիշները՝ առավել նպատակահարմար ապակեգոյացնող համակարգերի և մշակման տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հատուկ նշանակության ապակենման նյութերի ստեղծման, էլեկտրոնային և էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների հերմետիկացման, ինչպես նաև ցածրջերմաստիճանային միացման տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագետների, ապակու տեխնոլոգիայի մասնագետների, քիմիկոսների, ֆիզիկաքիմիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է կայուն տնտեսական աճի ձևավորման և ապահովման վրա ազդող հիմնական գործոնների տնտեսամաթեմատիկական վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում տնտեսական աճի երկարաժամկետ կայունության գնահատումն է, դրա վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնների բացահայտումը և դրանց ազդեցության քանակական գնահատման համար համապատասխան մաթեմատիկական ու տնտեսաչափական մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունը կայուն տնտեսական աճը դիտարկում է ոչ միայն որպես ՀՆԱ-ի բարձր տեմպերի ապահովում, այլև որպես երկարաժամկետ գործընթաց, որը պետք է բնութագրվի համեմատաբար ցածր տատանողականությամբ, արտադրողականության աճով և տնտեսական ցնցումների նկատմամբ դիմադրողականությամբ։ Ուսումնասիրվում են կապիտալի կուտակման, աշխատուժի, մարդկային կապիտալի, ներդրումների, տեխնոլոգիական առաջընթացի, արտադրողականության, արտաքին առևտրի, ֆինանսական համակարգի և մակրոտնտեսական քաղաքականության ազդեցությունները տնտեսական աճի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե տնտեսական աճի որ գործոններն են ապահովում երկարաժամկետ և ինքնաբավ զարգացում, իսկ որոնք կարող են ունենալ ժամանակավոր կամ արտաքին պայմաններից կախված ազդեցություն։ ՀՀ տնտեսության փոքր և բաց լինելու հանգամանքը կարևոր տեղ է զբաղեցնում վերլուծության մեջ, քանի որ նման տնտեսություններում արտաքին պահանջարկը, ներդրումային հոսքերը, դրամական փոխանցումները և միջազգային տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները կարող են էապես ազդել աճի դինամիկայի վրա։ Հետազոտության տնտեսամաթեմատիկական բնույթը ենթադրում է տնտեսական ցուցանիշների միջև կապերի մոդելավորում, գործոնների ազդեցության քանակական գնահատում, ժամանակային շարքերի և վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, ինչպես նաև հնարավոր զարգացման սցենարների կառուցում։ Այսպիսի մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ոչ միայն նկարագրել տնտեսական աճի առկա միտումները, այլև բացահայտել դրանց պատճառահետևանքային կապերը և գնահատել տարբեր տնտեսական քաղաքականությունների հնարավոր արդյունքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև տնտեսական աճի կառուցվածքային ուսումնասիրությունը՝ տարբեր ոլորտների ներդրման գնահատմամբ։ ՀՀ-ի վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիների աճի զգալի մասը կապված է եղել արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ զգայուն ոլորտների հետ, ինչն ընդգծում է աճի ներքին և երկարաժամկետ հիմքերի ամրապնդման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև ընդհանուր գործոնային արտադրողականության, ֆիզիկական և մարդկային կապիտալի դերը մեկ շնչի հաշվով արտադրանքի երկարաժամկետ աճի ապահովման գործում։ Նման վերլուծությունները կարևոր են Հայաստանի ապագա տնտեսական ներուժի գնահատման համար, հատկապես ժողովրդագրական փոփոխությունների, աշխատուժի առաջարկի և արտադրողականության զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, ներդրումային առաջնահերթությունների սահմանման, արտադրողականության բարձրացման, մարդկային կապիտալի զարգացման և արտաքին ցնցումների նկատմամբ տնտեսության դիմադրողականության ամրապնդման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մակրոտնտեսագետներին, տնտեսաչափական և մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետներին, պետական տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Agriculture

Գյուղատնտեսական վարկերը ֆինանսական միջոցներ են, որոնք տրամադրվում են գյուղատնտեսությամբ զբաղվող ֆերմերներին, գյուղացիական տնտեսություններին կամ ագրոբիզնեսներին՝ արտադրական գործընթացները կազմակերպելու, ընդլայնելու կամ արդիականացնելու նպատակով։ Դրանք կարող են օգտագործվել տարբեր նպատակներով՝ սերմացուի, պարարտանյութերի, կենդանիների, տեխնիկայի ձեռքբերման, ջերմոցների կառուցման, ոռոգման համակարգերի ներդրման կամ բերքահավաքի ֆինանսավորման համար։ Գյուղատնտեսական վարկերը սովորաբար ունեն արտոնյալ պայմաններ՝ համեմատած սովորական սպառողական վարկերի հետ, քանի որ գյուղատնտեսությունը հաճախ կախված է սեզոնայնությունից, կլիմայական պայմաններից և բարձր ռիսկերից։ Այդ պատճառով պետությունները կամ միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները հաճախ իրականացնում են աջակցման ծրագրեր՝ ցածր տոկոսադրույքներով կամ սուբսիդավորվող վարկերով՝ գյուղատնտեսության զարգացումը խթանելու համար։ Այս վարկերը կարևոր դեր ունեն գյուղական տնտեսությունների կայունացման, արտադրողականության բարձրացման, սննդի ապահովության և գյուղական բնակչության տնտեսական բարեկեցության բարելավման գործում։

Informatics

Комбинаторика աշխատությունը դիսկրետ մաթեմատիկայի կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է վերջավոր բազմությունների տարրերի հաշվարկման, դասավորության և ընտրության մեթոդները, այն ներկայացնում է կոմբինատորիկայի հիմնական սկզբունքները՝ գումարման և բազմապատկման կանոններ, պերմուտացիաներ, համակցություններ և տեղադրություններ, ինչպես նաև ընդգրկում է Պասկալի եռանկյունու, բինոմիալ թեորեմի և ինկլյուզիա-էքսկլյուզիայի սկզբունքի կիրառությունները, գիրքը բացատրում է կոմբինատոր խնդիրների լուծման տրամաբանությունը և դրանց կապը հավանականությունների տեսության ու գրաֆների տեսության հետ, միաժամանակ ներկայացնելով բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք զարգացնում են տրամաբանական և ալգորիթմական մտածողություն, ինչը այն դարձնում է կարևոր հիմք ինֆորմատիկայի, մաթեմատիկայի և ալգորիթմների ուսումնասիրության համար։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է ջերմատան պայմաններում պոմիդորի աճեցման կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները՝ սկսած սերմերի ընտրությունից և սածիլների աճեցումից մինչև հիմնական դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, բույսերի ձևավորում, խնամք և բերքահավաք։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են ջերմաստիճանային, լուսային և խոնավության ռեժիմների կարգավորման կարևորությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բույսի աճի, ծաղկման և պտղակալման վրա՝ ընդգծելով բարձր և որակյալ բերք ստանալու պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սնուցման և պարարտացման համակարգերին՝ հանքային և օրգանական պարարտանյութերի ճիշտ կիրառմամբ, կաթիլային ոռոգման տեխնոլոգիաներին և սննդային լուծույթների կառավարմանը, որոնք կարևոր դեր ունեն ինտենսիվ արտադրության մեջ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի ինտեգրված միջոցառումներին՝ կենսաբանական, ագրոտեխնիկական և քիմիական մեթոդների համադրմամբ՝ նվազեցնելով կորուստները և ապահովելով էկոլոգիապես ավելի անվտանգ արտադրություն։ Ներկայացված են նաև բույսերի ձևավորման, էտման և կապման տեխնիկաները, որոնք նպաստում են բերքի որակի բարձրացմանը և ջերմատան արդյունավետ օգտագործմանը։ Այս ձեռնարկը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, ջերմատնային տնտեսությունների աշխատողների և բանջարաբույծների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները պոմիդորի ժամանակակից ջերմատնային մշակության ոլորտում։