Հիշարժան տարեթվեր 1982: Հուվար, փետրվար, մարտ

Economics

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղություններին՝ ընդգծելով վարչական կառավարման, համայնքային զարգացման և քաղաքացիների մասնակցության խթանման կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետության գնահատման մեթոդները, որոշման ընդունման գործընթացում թափանցիկության և հաշվետվողականության ապահովման մեխանիզմները, ինչպես նաև ֆինանսական և ռեսուրսային կառավարման բարելավման ռազմավարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների համագործակցային կառուցվածքի զարգացմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային կառավարման կիրառմանը, ինչպես նաև քաղաքացիների ակտիվ ներգրավմանը քաղաքական և տնտեսական գործընթացներում՝ ապահովելու ինքնակառավարման նպատակների իրականացումը։ Ուսումնասիրությունը նաև համադրում է միջազգային փորձը և առաջարկում քաղաքական, իրավական և կառավարման լուծումներ՝ ուղղված տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և կայուն համայնքային զարգացման ապահովմանը։ Աշխատությունը կարևոր է պետական կառավարիչների, քաղաքագետների և համայնքային ղեկավարների համար՝ նպաստելով տեղական ինքնակառավարման համակարգի բարելավմանը և հանրային ծառայությունների որակի բարձրացմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների կառավարման գործառույթների և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ռեսուրսային ապահովվածության համապատասխանեցման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետ գործունեության համար անհրաժեշտ ֆինանսական, նյութական, մարդկային, տեղեկատվական և կազմակերպական ռեսուրսների առկայության ու կառավարման գործառույթների միջև փոխկապակցվածության գնահատումն է։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են համայնքների կողմից իրականացվող լիազորություններն ու պարտականությունները, դրանց ծավալը և բարդությունը, ինչպես նաև այն ռեսուրսները, որոնց միջոցով համայնքները պետք է կարողանան պատշաճ կերպով իրականացնել իրենց գործառույթները և մատուցել հանրային ծառայություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությանը, սեփական եկամուտների ձևավորմանը, պետական ֆինանսական փոխանցումներին, բյուջետային պլանավորմանն ու ծախսերի արդյունավետ կառավարմանը։ Կարևորվում է նաև տարբեր համայնքների ռեսուրսային հնարավորությունների անհամաչափության խնդիրը, քանի որ բնակչության թվաքանակի, տնտեսական ներուժի, աշխարհագրական դիրքի, ենթակառուցվածքների և սոցիալ-տնտեսական պայմանների տարբերությունները կարող են էապես ազդել տեղական կառավարման արդյունավետության վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման, համայնքային ծառայողների մասնագիտական կարողությունների, կառավարման տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների հասանելիության և կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացների հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լիազորությունների և դրանց ֆինանսական ու կազմակերպական ապահովման անհամապատասխանության բացահայտումը, որը կարող է սահմանափակել համայնքների ինքնուրույնությունը, նվազեցնել ծառայությունների որակը և խոչընդոտել համայնքային զարգացման ծրագրերի արդյունավետ իրականացմանը։ Հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու առկա համակարգային խնդիրները և մշակելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի ավելի հստակ կապ հաստատել տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վերապահված գործառույթների և դրանց իրականացման համար տրամադրվող ռեսուրսների միջև։ Կարևորվում է ռեսուրսների բաշխման արդյունավետության բարձրացումը, համայնքների ֆինանսական կարողությունների ամրապնդումը, մարդկային և կառավարչական ներուժի զարգացումը, ինչպես նաև հաշվետվողականության և արդյունավետության մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատանքը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ համայնքների ղեկավարների և աշխատակազմերի, պետական կառավարման ու տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, քաղաքականություն մշակողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով ՀՀ-ում ապակենտրոնացման գործընթացների և տեղական կառավարման ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացմանը։

Chemistry

Работа посвящена синтезу и исследованию свойств бензо[h]хиназолинов, содержащих спироциклический фрагмент, и направлена на разработку эффективных подходов к получению новых структурно сложных азотсодержащих гетероциклических соединений. В центре исследования находятся методы формирования хиназолинового каркаса, его сочетания со спироциклической системой и установление закономерностей, определяющих строение и свойства получаемых соединений. Особое внимание уделяется синтетическим превращениям исходных органических соединений, выбору реагентов и условий реакций, влияющих на направление циклизации, выход целевых продуктов и их структурную однородность. Спироциклический фрагмент представляет особый интерес, поскольку его включение в молекулярную структуру существенно изменяет пространственную организацию соединения и может влиять на физические, химические и биологические характеристики получаемых веществ. В работе исследуются особенности образования конденсированной бензо[h]хиназолиновой системы, содержащей атомы азота, и рассматриваются возможные механизмы протекания соответствующих реакций циклообразования. Существенное значение имеет подтверждение строения синтезированных соединений с помощью современных физико-химических методов анализа, позволяющих определить молекулярную структуру, состав и чистоту продуктов. Могут исследоваться спектроскопические характеристики, температурные параметры и другие физические свойства полученных веществ, а также их устойчивость и реакционная способность в различных условиях. Сравнение производных с различными заместителями позволяет выявлять взаимосвязь между строением молекулы и её свойствами и определять влияние электронных и пространственных факторов на ход синтеза. Работа может включать разработку универсальной или оптимизированной синтетической схемы, позволяющей получать серию структурно родственных соединений с различными характеристиками. Такой подход имеет значение для расширения химического пространства азотсодержащих гетероциклов и создания новых соединений, пригодных для дальнейших превращений. Бензо[h]хиназолиновая система представляет интерес также с точки зрения поиска веществ с потенциально ценными биологическими и фармакологическими свойствами, поскольку многие конденсированные азотсодержащие гетероциклы используются в качестве основы для разработки функционально активных органических соединений. При этом исследование прежде всего сосредоточено на синтетических закономерностях и физико-химической характеристике получаемых структур. Полученные результаты могут расширить представления о реакционной способности соответствующих исходных соединений, механизмах гетероциклизации и возможностях конструирования спироциклических гетероциклических систем. Работа представляет интерес для специалистов в области органической и медицинской химии, химии гетероциклических соединений, синтетической химии и молекулярного дизайна, а также для исследователей и студентов химических специальностей.

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ավտոճանապարհային կամուրջների թռիչքային կառուցվածքների զանգվածի նվազեցման, կրող համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և շինարարական գործընթացների կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հակադարձ կախովի համակարգերի կառուցվածքային հնարավորությունների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում կամրջային կառուցվածքի այնպիսի ինժեներական լուծումների մշակումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս նյութերի առավել նպատակային օգտագործմամբ ապահովել անհրաժեշտ ամրություն, կոշտություն, կայունություն և շահագործման հուսալիություն։ Քննվում են թռիչքային կառուցվածքի հիմնական կրող տարրերի աշխատանքային առանձնահատկությունները, արտաքին բեռնվածքներից առաջացող ուժային գործոնների բաշխումը և հակադարձ կախովի համակարգի մասնակցությունը ընդհանուր կրող սխեմայի աշխատանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցվածքի սեփական քաշի նվազեցման և նյութատարության սահմանափակման հնարավորություններին՝ պահպանելով ավտոճանապարհային կամուրջների համար անհրաժեշտ մեխանիկական և շահագործական հատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր կառուցվածքային սխեմաների համեմատական առանձնահատկությունները, կրող տարրերի երկրաչափական պարամետրերը, հենարանային պայմանները և դրանց ազդեցությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հաշվարկային մոդելավորումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել կառուցվածքի վարքագիծը մշտական և ժամանակավոր բեռնվածքների ազդեցության ներքո, ուսումնասիրել տեղաշարժերը, ճկվածքները և ներքին ուժերի բաշխումը։ Առանձին ուղղություն է կառուցման տեխնոլոգիայի մշակումը՝ հաշվի առնելով տարրերի պատրաստման, տեղափոխման, հավաքման և մոնտաժման հաջորդականության ազդեցությունը վերջնական կառուցվածքի աշխատանքի վրա։ Հակադարձ կախովի համակարգերի կիրառումը դիտարկվում է նաև շինարարության տարբեր փուլերում կրող տարրերի աշխատանքի կազմակերպման և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նյութերի ընտրության, հանգույցների կառուցվածքային լուծումների, տարրերի միացման և համակարգի տարածական կայունության խնդիրներին։ Կարևորվում են նաև տեխնիկական սպասարկման, երկարակեցության և տնտեսական արդյունավետության հարցերը, քանի որ թեթևացված լուծման առավելությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն սկզբնական նյութածախսով, այլև կառուցման ու հետագա շահագործման ամբողջ ժամանակահատվածի պայմաններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կամրջաշինության, շինարարական մեխանիկայի, կառուցվածքների հաշվարկի և շինարարական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել տեխնիկապես հիմնավորված և նյութախնայող կամրջային համակարգեր։

Linguistics

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զեղչման երևույթի կառուցվածքաիմաստային և գործառական-հաղորդակցական առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը անգլերենում և հայերենում։ Քննության են առնվում խոսքում լեզվական միավորների բացթողման ձևերը, դրանց կառուցվածքային կազմակերպումը, իմաստային ամբողջականության պահպանման պայմանները և հաղորդակցական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առօրյա-խոսակցական և հրապարակախոսական ոճերում զեղչված կառույցների կիրառման օրինաչափություններին, դրանց միջոցով խոսքի սեղմության, բնականության և արտահայտչականության ապահովմանը։ Վերլուծվում են երկու լեզուներում հանդիպող համապատասխան կառույցների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հաշվի առնելով համատեքստի, հաղորդակցական իրավիճակի և խոսողի նպատակադրության դերը։ Քննարկվում են նաև զեղչման գործաբանական նշանակությունը, բաց թողնված բաղադրիչների վերականգնման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը ասույթի տեղեկատվական կառուցվածքի վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու զեղչման՝ որպես շարահյուսական և հաղորդակցական երևույթի գործառության մասին տարբեր ոճերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համեմատական լեզվաբանության, շարահյուսության, ոճագիտության և հաղորդակցական լեզվաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի և նախալեռնային գոտու պայմաններում ոռոգելի գյուղատնտեսական հողերի տարածքային կազմակերպման և հողաշինարարական մեթոդների կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների կազմակերպման և ոռոգման համակարգերի հետ դրանց փոխկապակցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնական և գյուղատնտեսական պայմաններին՝ ռելիեֆին, հողային ծածկույթին, ջրային ռեսուրսների հասանելիությանը, կլիմայական առանձնահատկություններին և մշակաբույսերի տարածքային տեղաբաշխմանը։ Վերլուծվում են ոռոգելի հողատարածքների չափերը, ձևը և տեղադիրքը, դաշտերի ու հողամասերի սահմանների կազմակերպումը, ճանապարհային և ոռոգման ենթակառուցվածքների տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական աշխատանքների արդյունավետության վրա։ Քննության են առնվում ջրային ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և ոռոգման ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները՝ հողաշինարարական կազմակերպումը համապատասխանեցնելով տարածքի բնական պայմաններին և գյուղատնտեսական արտադրության պահանջներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հողերի բերրիության պահպանման, էրոզիայի, աղակալման, գերխոնավացման և հողերի որակի վատթարացման այլ գործընթացների կանխարգելման խնդիրներին։ Նախալեռնային տարածքների դեպքում հատկապես կարևորվում են ռելիեֆի առանձնահատկությունների հաշվառումը, լանջային տարածքների նպատակահարմար օգտագործումը և հողապաշտպան միջոցառումների ներառումը տարածքային կազմակերպման համակարգում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հողագիտական, գեոդեզիական, քարտեզագրական և տարածական վերլուծության մեթոդներ՝ հողատարածքների վիճակը գնահատելու և դրանց կազմակերպման առավել արդյունավետ տարբերակներ մշակելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գյուղացիական տնտեսությունների հողամասերի մասնատվածության, հողօգտագործման կառուցվածքի և գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների հասանելիության խնդիրներին։ Հողաշինարարական բարելավված լուծումների կիրառումը կարող է նպաստել ոռոգման համակարգերի առավել արդյունավետ շահագործմանը, գյուղատնտեսական տեխնիկայի օգտագործման պայմանների բարելավմանը, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և հողային ու ջրային ռեսուրսների պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի և հարակից նախալեռնային տարածքների գյուղատնտեսական հողերի կայուն կառավարման, ոռոգելի երկրագործության արդյունավետության բարձրացման և հողային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության համար։