Հիսուս Քրիստոսի կերպարը XX դարի հայ կերպարվեստում (1900-1920-ական թվականներ)

Law

Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված իրավագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և ներկայացնում է սահմանադրական արդարադատության համակարգի տեսական ու գործնական հիմքերը։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը, դրա նպատակները և պետության իրավական համակարգում ունեցած դերը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի լիազորությունները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, ինչպես նաև անհատների և պետական մարմինների կողմից դիմումների ներկայացման կարգը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության կապին սահմանադրական վերահսկողության հետ և իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդմանը։ Գրքում ներկայացված են տեսական մոտեցումներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության կիրառումը տարբեր իրավական համակարգերում։ Այն կարևոր աղբյուր է իրավաբանության ուսանողների և սահմանադրական իրավունքի ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ կոմպոզիտորական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի երաժշտական ժառանգության ոճական առանձնահատկությունների, ստեղծագործական մտածողության և արտահայտչամիջոցների համակարգի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում կոմպոզիտորի անհատական երաժշտական լեզվի ձևավորումն է՝ դիտարկված 20-րդ դարի հայկական և համաշխարհային երաժշտական մշակույթի զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մեղեդային մտածողությանը, հարմոնիկ լեզվին, ռիթմական կառուցվածքներին, տեմբրային լուծումներին, երաժշտական ձևի կազմակերպման սկզբունքներին և նվագախմբային մտածողությանը։ Քննվում է ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների փոխհարաբերությունը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են հայկական ժողովրդական ու մասնագիտական երաժշտությանը բնորոշ ինտոնացիոն տարրերը վերաիմաստավորվում անհատական հեղինակային ոճում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ժանրերի ստեղծագործությունների համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոճական կայուն հատկանիշները և ստեղծագործական տարբեր փուլերում դրանց փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են սիմֆոնիկ մտածողության առանձնահատկությունները, թեմատիկ նյութի զարգացման սկզբունքները, երաժշտական հակադրությունների կառուցումը և դրամատուրգիական ամբողջականության ձևավորման միջոցները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նվագախմբային գունային մտածողությանը, գործիքային խմբերի փոխհարաբերությանը և տեմբրի՝ որպես երաժշտական կերպարի ստեղծման ինքնուրույն գործոնի կիրառմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է նաև ավանդույթի և նորարարության հարաբերակցությունը՝ բացահայտելով դասական ձևերի, ժամանակակից հարմոնիկ միջոցների և ազգային երաժշտական մտածողության համադրությունը։ Կոմպոզիտորի ստեղծագործական անհատականությունը ներկայացվում է նաև իր ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի և հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման ընդհանուր գործընթացների հետ փոխկապակցված։ Կարևորվում է երաժշտական նյութի կառուցվածքային և ինտոնացիոն վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր ստեղծագործություններում հայտնաբերել կրկնվող ոճական սկզբունքներ և դրանց բազմազան դրսևորումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երաժշտագիտության, ոճաբանության, երաժշտական ձևի և կոմպոզիցիոն տեխնիկայի վերլուծության մոտեցումները՝ նպաստելով Ղազարոս Սարյանի ստեղծագործական ժառանգության և հայկական պրոֆեսիոնալ երաժշտության զարգացման մեջ նրա արվեստի նշանակության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։

Informatics

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է օդերևութաբանական տվյալների մշակման և մթնոլորտային գործընթացների հաշվարկային մոդելավորման հիման վրա կանխատեսումների ավտոմատացված համակարգի ստեղծման խնդիրներին։ Քննության են առնվում մթնոլորտի վիճակը բնութագրող տվյալների հավաքագրման, նախնական մշակման, պահպանման և հաշվարկային մոդելներում կիրառման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային մեթոդների, մաթեմատիկական մոդելների և հաշվողական ալգորիթմների ընտրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու օդերևութաբանական պարամետրերի ժամանակային և տարածական փոփոխությունները։ Վերլուծվում են հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացման, տվյալների պարբերական թարմացման, արդյունքների մշակման և կանխատեսումների ներկայացման տեխնոլոգիական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև համակարգի ծրագրային կառուցվածքի, հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և ստացված արդյունքների ստուգման ու գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու օդերևութաբանական կանխատեսումների իրականացման համար անհրաժեշտ ծրագրային և հաշվարկային միջոցների արդյունավետ համակցումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օդերևութաբանության, հաշվողական մաթեմատիկայի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքում Բագրատունիների արքայատոհմի դերի ու նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տոհմի ծագման, իշխանական դիրքերի ամրապնդման, քաղաքական ազդեցության ընդլայնման և պետական կառավարման համակարգում ունեցած դերակատարության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական իշխանության կազմակերպմանը, նախարարական տների հետ հարաբերություններին, ներքին քաղաքական գործընթացներին և արտաքին ուժերի հետ փոխհարաբերություններին։ Վերլուծվում են պետականության զարգացման, վարչական կառավարման, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները տվյալ պատմական ժամանակաշրջանում։ Քննարկվում են նաև մշակութային ու եկեղեցական կյանքի զարգացումները, քաղաքների և առևտրատնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև արքայատոհմի գործունեության ազդեցությունը միջնադարյան հայկական պետականության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի քաղաքական կառուցվածքի և Հայաստանի պատմական զարգացման հիմնական միտումների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, պատմական աշխարհագրության և հայկական պետականության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում ընձառյուծի՝ Panthera pardus (L., 1758), պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի և դրա պահպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է թեկնածուական ատենախոսության հեղինակային ամփոփագիրը, որը պատրաստվել է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար և հրատարակվել է Երևանում 2011 թվականին։ Ուսումնասիրության առանցքում հազվագյուտ և խոցելի խոշոր գիշատչի տարածքային բաշխման, բնակության տարածքների, պոպուլյացիայի վիճակի և պահպանության համար անհրաժեշտ միջոցառումների գիտական գնահատումն է։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ խոշոր գիշատիչների պահպանությունը պահանջում է ոչ միայն առանձնյակների թվաքանակի գնահատում, այլև նրանց տարածական տեղաբաշխման, կենսամիջավայրերի օգտագործման և միմյանց միջև տարածքային հարաբերությունների ուսումնասիրություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի վրա ազդող բնական և մարդածին գործոններին, բնակության համար պիտանի տարածքների առանձնահատկություններին և այն պայմաններին, որոնք կարող են սահմանափակել տեսակի տարածումը։ Ուսումնասիրության նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել պոպուլյացիայի կենսունակությունը և բացահայտել պահպանության առաջնահերթ տարածքները։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչ է նաև Հայաստանի լեռնային լանդշաֆտներում ընձառյուծի բնակության պայմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ տեսակի պահպանությունը անմիջականորեն կապված է համապատասխան կենսամիջավայրերի պահպանման, որսատեսակների առկայության և մարդածին ճնշման նվազեցման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեսակի տարածական մեկուսացման և պոպուլյացիայի մասնատման խնդիրներին, որոնք փոքր թվաքանակ ունեցող կենդանիների դեպքում կարող են բացասաբար ազդել գենետիկական բազմազանության, վերարտադրության և երկարաժամկետ գոյատևման վրա։ Պահպանության տեսանկյունից կարևոր են որսագողության կանխարգելումը, կենսամիջավայրերի պաշտպանությունը, կերային բազայի պահպանումը, մշտադիտարկման համակարգերի զարգացումը և մարդու ու վայրի կենդանու հնարավոր հակասությունների նվազեցումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է պոպուլյացիոն էկոլոգիայի և բնության պահպանության խնդիրները՝ հնարավորություն տալով տարածական կառուցվածքի վերաբերյալ տվյալները կիրառել պահպանական ռազմավարությունների մշակման համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի կենսաբազմազանության պահպանության, հազվագյուտ կենդանատեսակների մոնիթորինգի, բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման և ընձառյուծի երկարաժամկետ պահպանության ծրագրերի մշակման համար։ Աղբյուրագիտական տվյալների համաձայն՝ ամբողջական ատենախոսությունը կազմել է 173 էջ, իսկ դրա 24-էջանոց ամփոփագիրը գրանցված է որպես կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված աշխատանք։