Հոգևոր խորհրդածություններ

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղային արյան շրջանառության փորձարարական խանգարման հետևանքով առաջացող ախտաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց վրա տրիֆլուզալի ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում ուղեղային իշեմիայի ժամանակ զարգացող կառուցվածքային, կենսաքիմիական և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վերլուծությունն է, որոնք պայմանավորված են ուղեղային հյուսվածքի արյունամատակարարման և թթվածնային ապահովման նվազումով։ Ուշադրություն է դարձվում նյարդային հյուսվածքի վնասման հիմնական մեխանիզմներին, բջջային նյութափոխանակության խանգարումներին, օքսիդատիվ սթրեսի դերին, անոթային համակարգի փոփոխություններին և բորբոքային գործընթացների մասնակցությանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում թրոմբոցիտների ակտիվացման և արյան մակարդման հետ կապված երևույթների նշանակությանը՝ ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումների զարգացման համատեքստում։ Տրիֆլուզալը դիտարկվում է որպես հակաթրոմբոցիտային ազդեցությամբ դեղաբանական միջոց, իսկ հետազոտության նպատակներից է փորձարարական պայմաններում գնահատել դրա հնարավոր ազդեցությունը իշեմիկ վնասման տարբեր ցուցանիշների վրա։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են չբուժված և դեղաբանական ազդեցության ենթարկված խմբերում արձանագրվող փոփոխությունները՝ պարզելու համար, թե որքանով կարող է կիրառված միջոցը փոփոխել ախտաբանական գործընթացների ընթացքը։ Քննության առարկա կարող են լինել ուղեղային հյուսվածքի ձևաբանական վիճակը, նյարդաբանական գործառույթների փոփոխությունները, արյան շրջանառության ցուցանիշները և բջջային վնասման հետ կապված կենսաքիմիական գործոնները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարբեր ցուցանիշների միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել իշեմիկ վնասման զարգացման մեխանիզմների մասին։ Փորձարարական արդյունքների գնահատումը կարող է նպաստել հակաթրոմբոցիտային դեղամիջոցների ազդեցության մեխանիզմների ավելի խոր ուսումնասիրությանը և ուղեղային իշեմիայի ժամանակ դեղաբանական շտկման հնարավորությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Աշխատությունն ունի փորձարարական և տեսական նշանակություն նյարդաբանության, ախտաֆիզիոլոգիայի և դեղաբանության համար՝ միաժամանակ հիմք ստեղծելով հետագա հետազոտությունների համար, սակայն փորձարարական արդյունքները ինքնին չեն նշանակում մարդկանց բուժման արդյունավետության կամ անվտանգության հաստատում առանց համապատասխան կլինիկական ուսումնասիրությունների։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում մտածողության զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ համատեղ խմբային գործունեության կազմակերպման և գեղարվեստական գրականության նյութերի նպատակային օգտագործման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ պատանիների ճանաչողական զարգացումը առավել արդյունավետ է ընթանում այնպիսի ուսումնական միջավայրում, որտեղ նրանք ոչ միայն յուրացնում են գրական ստեղծագործությունների բովանդակությունը, այլև ակտիվորեն քննարկում, մեկնաբանում, համեմատում և հիմնավորում սեփական տեսակետները։ Խմբային գործունեությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին համագործակցել, փոխանակել գաղափարներ, լսել միմյանց տեսակետները, համատեղ որոնել խնդիրների լուծումներ և ձևավորել սեփական դատողությունները, իսկ ժամանակակից մանկավարժական ուսումնասիրություններում համագործակցային և նախագծային աշխատանքը կապվում է նաև պատասխանատվության, որոշումների կայացման և ստեղծագործական կարողությունների զարգացման հետ։ A armenianstudies.aspu.am +1 Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պատանիների մտածողության հիմնական բաղադրիչները՝ վերլուծությունը, համադրումը, համեմատությունը, ընդհանրացումը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը, քննադատական և ստեղծագործական մտածողությունը, ինչպես նաև սեփական կարծիքը փաստարկելու կարողությունը։ Գեղարվեստական գրականությունը որպես ուսուցման նյութ հնարավորություն է տալիս այս գործընթացները զարգացնել բազմաբնույթ և բովանդակալից առաջադրանքների միջոցով՝ քննարկելով հերոսների վարքագիծը, ստեղծագործության գաղափարը, բարոյական երկընտրանքները, կերպարների հարաբերությունները, հեղինակային դիրքորոշումը և տարբեր հնարավոր մեկնաբանությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համատեղ գործունեության ճիշտ կազմակերպմանը, խմբերի ձևավորմանը, աշխատանքի նպատակների սահմանմանը, դերերի բաշխմանը և յուրաքանչյուր սովորողի ակտիվ մասնակցության ապահովմանը։ Այդպիսի աշխատանքը կարող է ներառել խմբային ընթերցանություն, ստեղծագործության հատվածների վերլուծություն, բանավեճեր, հարցադրումների մշակում, կերպարների համեմատական բնութագրում, ստեղծագործական նախագծեր, այլընտրանքային ավարտների մշակում և խմբային ներկայացումներ։ ՀՀ կրթական նյութերում ևս խմբային և նախագծային գործունեությունը դիտարկվում է որպես սովորողների վերլուծական ու ստեղծագործական մտածողության, հետազոտական հմտությունների և համագործակցության զարգացման միջոց։ A ARLIS +1 Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցչի դերի փոփոխությունը․ նա հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես գործընթացի կազմակերպիչ, ուղղորդող և քննարկումների խթանող, որը ստեղծում է այնպիսի պայմաններ, որտեղ պատանիները հնարավորություն են ստանում ինքնուրույն հարցադրումներ առաջադրել, տարբեր տեսակետներ համադրել և հիմնավորված եզրահանգումներ կատարել։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև խմբային գործունեության արդյունավետության գնահատման չափանիշներ և մեթոդներ՝ պարզելու համար, թե համատեղ ընթերցանությունն ու քննարկումը որքանով են նպաստում սովորողների մտածողության որակական փոփոխություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գրականության ուսուցիչների, մանկավարժների, հոգեբանների, մեթոդիստների և ուսանողների համար՝ նպաստելով գեղարվեստական գրականության միջոցով պատանիների ճանաչողական և ստեղծագործական ներուժի առավել արդյունավետ զարգացմանը։

Литература

«Հեղինե կամ գաղտնիք մը ի Կոստանդնուպոլիս» վերնագրով ստեղծագործությունը, դատելով անվանումից, պատկանում է պատմողական գեղարվեստական գրականությանը և հավանաբար կառուցված է գաղտնիքի, անհայտ հանգամանքների կամ մարդկային հարաբերությունների շուրջ ծավալվող պատմության հիման վրա։ Վերնագրում հիշատակված Հեղինե անունը կարող է մատնանշել ստեղծագործության գլխավոր հերոսուհուն, իսկ Կոստանդնուպոլսի հիշատակությունը գործողությունների հավանական միջավայրն է դարձնում Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքը՝ իր բազմազգ հասարակությամբ, աշխույժ քաղաքային կյանքով և սոցիալական բազմազան հարաբերություններով։ «Գաղտնիք մը» ձևակերպումը բնորոշ է այնպիսի վիպական պատմություններին, որոնց սյուժեն զարգանում է թաքնված իրադարձությունների, չբացահայտված հանգամանքների կամ հերոսների անձնական կյանքի շուրջ։ Այդպիսի ստեղծագործություններում գաղտնիքի բացահայտումը հաճախ դառնում է պատմության առաջընթացի հիմնական շարժիչը՝ ընթերցողի հետաքրքրությունը պահպանելով հաջորդական իրադարձությունների և կերպարների փոխհարաբերությունների միջոցով։ Վեպը կարող է անդրադառնալ սիրային հարաբերություններին, ընտանեկան կապերին, հասարակական կարծիքին, պատվի ու բարոյականության պատկերացումներին կամ անհատի՝ միջավայրի սահմանափակումների հետ ունեցած բախմանը։ Սակայն այս թեմաները հնարավոր մեկնաբանություններ են՝ հիմնված վերնագրի վրա, և առանց ամբողջական բնագրի հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության իրական սյուժեն կամ գլխավոր գաղափարները։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Կոստանդնուպոլիսը հայ գրական և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Այստեղ ձևավորվում և զարգանում էր արևմտահայ գրականությունը, հրատարակվում էին վեպեր, թարգմանություններ, պարբերականներ և ընթերցանության համար նախատեսված այլ գործեր։ Քաղաքային միջավայրում ծավալվող վիպական պատմությունները հնարավորություն էին տալիս գրականության միջոցով ներկայացնելու հասարակական հարաբերությունները, տարբեր խավերի կենսակերպը և ժամանակաշրջանի բարոյական ու մշակութային հարցերը։ Ռուբեն Քյուրքչյանի տպարանում հրատարակված այս գիրքը արևմտահայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ է։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ ստեղծագործությունը նախատեսված էր որպես բազմահատոր հրատարակություն կամ շարունակություն ունեցող պատմություն, թեև հետագա հատորների գոյությունն ու հրատարակման տվյալները միայն այս գրառումից հաստատել հնարավոր չէ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արևմտահայ վեպի զարգացման, 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթի և Կոստանդնուպոլսի գրական կյանքի պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Հեղինակի, սյուժեի և ստեղծագործության գրական աղբյուրների վերաբերյալ ավելի հստակ եզրակացություններ անելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի տիտղոսաթերթը և բնագիրը։

Литература

«Պարույր Սևակ. բանաստեղծության գիտությունը» աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ մեծ բանաստեղծ Պարույր Սևակի ստեղծագործության ուսումնասիրմանը։ Այն ընդգրկում է նրա բանաստեղծության թեմատիկ ու ֆորմալ առանձնահատկությունների վերլուծությունը, պատկերում է նրա ստեղծագործական ուղին, ոճային առանձնահատկությունները և հայ գրականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Գիրքը կամ ուսումնասիրությունը նախատեսված է գրականագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և գրականության սիրահարների համար՝ ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Սևակի բանաստեղծության կառուցվածքը, լեզուն և աշխարհայացքը։

Политология

Այս աշխատանքը նվիրված է քաղաքական ընդդիմության մոդելների տեսա-մեթոդաբանական վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, որտեղ ընդդիմության դերը դիտարկվում է որպես քաղաքական համակարգի հավասարակշռության և ժողովրդավարական գործընթացների կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ընդդիմության ձևավորման և գործունեության հիմնական տեսական մոտեցումները, ներառյալ ինստիտուցիոնալ, պլյուրալիստական և կոնֆլիկտաբանական մոդելները, որոնք բացատրում են ընդդիմության վարքագիծը, նպատակները և ազդեցության մեխանիզմները քաղաքական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ քաղաքական իրականությանը՝ վերլուծելով ընդդիմադիր ուժերի կազմակերպական կառուցվածքը, քաղաքական ռազմավարությունները, հանրային ներգրավվածության ձևերը և իշխանության հետ փոխազդեցության դինամիկան։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ընդդիմության արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները, որոնք ներառում են որակական և քանակական վերլուծության գործիքներ՝ քաղաքական ազդեցության, հանրային աջակցության և ինստիտուցիոնալ ներգրավվածության չափման համար։ Միաժամանակ ներկայացվում են այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են ընդդիմության ինստիտուցիոնալ զարգացումը՝ ներառյալ քաղաքական բևեռացումը, ընտրական համակարգի առանձնահատկությունները և կուսակցական համակարգի թույլ ինստիտուցիոնալացումը։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ արդյունավետ ընդդիմությունը կարևոր նախապայման է քաղաքական բազմակարծության, ժողովրդավարական վերահսկողության և պետական կառավարման որակի բարձրացման համար։

История

Այս տեղեկագիրը ներկայացնում է գործադիր ժողովի գործունեության տարեկան ամփոփումը՝ ընդգրկելով 1879–1880 թվականների ընթացքում իրականացված աշխատանքներն ու կազմակերպական գործընթացները։ Նման հաշվետվությունները կարևոր նշանակություն ունեին հասարակական և ազգային կառույցների գործունեության թափանցիկության, հաշվետվողականության և շարունակականության ապահովման համար։ Դրանց միջոցով արձանագրվում էին ժողովի աշխատանքային ուղղությունները, վարչական պարտականությունների կատարումը, ընդունված որոշումները և ընդհանուր գործունեության արդյունքները։ Տարեկան տեղեկագիրը նաև հնարավորություն էր տալիս անդամներին ու շահագրգիռ անձանց տեղեկանալու կառույցի ընթացիկ խնդիրներին, կազմակերպչական աշխատանքներին և հետագա գործունեության համար նախատեսված քայլերին։ 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքում գործադիր մարմինների նման հաշվետվությունները նպաստում էին կառավարման մշակույթի ձևավորմանը, համատեղ պատասխանատվության ամրապնդմանը և հասարակական գործերի կանոնակարգմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կազմակերպությունների վարչական գործունեության, ազգային կառավարման մեխանիզմների և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի կազմակերպական կյանքի ուսումնասիրության համար։