Գործադիր ժողովի տարեկան տեղեկագիր՝ 1879–1880 թվականների համար

Գյուղատնտեսություն

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում խորհրդատվական ծառայությունների համակարգի գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և դրա զարգացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական խորհրդատվության կազմակերպական կառուցվածքը, ծառայությունների մատուցման սկզբունքները և դրանց նշանակությունը գյուղացիական տնտեսությունների ու գյուղատնտեսական կազմակերպությունների գործունեության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիությանը, նոր տեխնոլոգիաների և արտադրական մեթոդների տարածմանը, ինչպես նաև խորհրդատվական ծառայությունների ազդեցությանը կառավարչական որոշումների ընդունման վրա։ Վերլուծվում են համակարգի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, առկա կազմակերպական և տնտեսական խնդիրները, մասնագետների պատրաստվածության ու տեղեկատվական ապահովման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև պետական կառույցների, գիտակրթական հաստատությունների և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև համագործակցության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու խորհրդատվական ծառայությունների որակի, հասանելիության և գործնական արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության կառավարման, խորհրդատվական ծառայությունների և գյուղական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում բուժվող ծանր հիվանդների մոտ որովայնի ներճնշման մոնիթորինգի նշանակության, կազմակերպման և կլինիկական կիրառության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում որովայնի խոռոչում ճնշման փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերումն է և դրանց հնարավոր կապը հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու օրգանների աշխատանքի փոփոխությունների հետ։ Ներճնշման բարձրացումը կարող է ուղեկցվել որովայնային օրգանների և այլ համակարգերի ֆունկցիայի խանգարումներով, ուստի դրա վերահսկումը կարող է լրացնել ծանր հիվանդների կլինիկական գնահատումը և օգնել բուժման ընթացքի դինամիկ դիտարկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ներճնշման չափման ցուցումները, չափումների պարբերականությունը, արդյունքների գրանցման և գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր կլինիկական վիճակներում ստացված տվյալների մեկնաբանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հիվանդներին, որոնց մոտ առկա են որովայնի խոռոչի ծավալի ավելացման, հեղուկի կուտակման, ծանր բորբոքային կամ հետվիրահատական գործընթացների և այլ գործոնների հետևանքով ներճնշման բարձրացման ռիսկ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներճնշման ցուցանիշների համադրումը հիվանդի այլ կլինիկական և լաբորատոր տվյալների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հիվանդության ծանրության փոփոխությունը, հետևել բուժման արդյունավետությանը և ժամանակին նկատել վիճակի վատթարացման հնարավոր նշանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև որովայնային կոմպարտմենտի համախտանիշի զարգացման ռիսկին և դրա վաղ հայտնաբերման գործում մոնիթորինգի նշանակությանը։ Ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում ներճնշման դինամիկ վերահսկումը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական հսկողության բաղադրիչ, որը պետք է իրականացվի հիվանդի ընդհանուր կլինիկական պատկերի և բուժող թիմի կողմից սահմանված ցուցումների շրջանակում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հիվանդների խմբերում ստացված տվյալները, գնահատվել բարձր ներճնշման հաճախականությունը և դրա կապը հիվանդության ելքերի կամ օրգանային դիսֆունկցիայի տարբեր ցուցանիշների հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժման տակտիկայի կատարելագործման համար ներճնշման մոնիթորինգի հնարավոր դերի հիմնավորման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներին, վիրաբույժներին, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկության բժիշկներին, կլինիկական հետազոտողներին և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական հավաքածուն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրությանը, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտների ժամանակակից հետազոտական ուղղությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, բացահայտել համապատասխան ուսումնասիրություններ և արդյունավետ կազմակերպել գիտահետազոտական ու ուսումնական աշխատանքը։ Այն կարևոր դեր է կատարում գիտելիքների տարածման և գիտական հաղորդակցության ապահովման գործում՝ նպաստելով հումանիտար և հասարակագիտական գիտությունների զարգացմանն ու նոր գիտական արդյունքների հասանելիությանը։

Տնտեսագիտություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսության հանրային կառավարման զարգացման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով պետական կառավարման համակարգի, տնտեսական քաղաքականության և հասարակական շահերի արդյունավետ համադրման անհրաժեշտությունը։ Հանրային կառավարումը տնտեսական գործընթացների վրա պետության նպատակային ներգործության համակարգ է, որի միջոցով ձևավորվում են տնտեսական զարգացման առաջնահերթությունները, իրականացվում են պետական ծրագրերն ու քաղաքականությունները, կարգավորվում են շուկայական հարաբերությունները և ապահովվում են հանրային նշանակության ծառայությունների մատուցումը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կարող է գտնվել ՀՀ տնտեսական կառավարման համակարգի կառուցվածքը, դրա ինստիտուցիոնալ հիմքերը, պետական մարմինների գործառույթների բաշխումը և տնտեսական որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Կարևոր խնդիր է պետական կառավարման և շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Շուկայական տնտեսության պայմաններում պետությունը մի կողմից պետք է ապահովի մրցակցային և կանխատեսելի միջավայր, սեփականության ու պայմանագրային հարաբերությունների պաշտպանություն, իսկ մյուս կողմից՝ միջամտի այն ոլորտներում, որտեղ շուկան ինքնուրույն չի կարող ապահովել հասարակականորեն անհրաժեշտ արդյունք։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կարգավորման արդյունավետության, պետական միջամտության սահմանների և տնտեսական ազատության ու հանրային շահի հավասարակշռության հարցերին։ ՀՀ տնտեսության հանրային կառավարման արդիական խնդիրներից է պետական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացումը։ Տնտեսական քաղաքականության մշակման և իրականացման ընթացքում անհրաժեշտ է հիմնվել հավաստի վիճակագրական տվյալների, կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման և ծրագրերի արդյունքների չափելի ցուցանիշների վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն սահմանել նպատակներ, այլև գնահատել դրանց իրականացման աստիճանը և անհրաժեշտության դեպքում վերանայել կիրառվող գործիքները։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև պետական բյուջեի և հանրային ֆինանսների կառավարման դերը։ Բյուջետային միջոցների արդյունավետ բաշխումը, պետական ծախսերի թափանցիկությունը, ծրագրային բյուջետավորումը, հարկային եկամուտների արդյունավետ հավաքագրումը և պետական պարտքի կայուն կառավարումը տնտեսական հանրային կառավարման կարևոր բաղադրիչներ են։ Դրանց արդյունավետությունը անմիջականորեն կապված է պետության՝ հանրային ծառայություններ մատուցելու և զարգացման ծրագրեր ֆինանսավորելու կարողության հետ։ Առանձին կարևորություն ունի պետական կառավարման թվայնացումը։ Թվային պետական ծառայությունները, տվյալների փոխանակման համակարգերը, էլեկտրոնային կառավարման գործիքները և վարչական գործընթացների ավտոմատացումը կարող են կրճատել գործարքային ծախսերը, բարձրացնել ծառայությունների հասանելիությունը և նվազեցնել վարչարարական բեռը։ Միաժամանակ թվայնացումը առաջացնում է տվյալների պաշտպանության, կիբեռանվտանգության, համակարգերի համատեղելիության և թվային անհավասարության խնդիրներ, որոնք նույնպես պետք է ներառվեն հանրային կառավարման զարգացման օրակարգում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն կարող է լինել բիզնես միջավայրի պետական կարգավորումը։ Ձեռնարկատիրական գործունեության համար կանխատեսելի իրավական դաշտը, պարզ և արագ վարչական ընթացակարգերը, լիցենզավորման և թույլտվությունների համակարգերի արդյունավետությունը, մրցակցության պաշտպանությունը և կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը նպաստում են մասնավոր հատվածի զարգացմանը և ներդրումային ակտիվության բարձրացմանը։ Հետևաբար տնտեսական հանրային կառավարման արդյունավետության կարևոր չափանիշներից է նաև այն, թե որքանով է պետական համակարգը նպաստում մասնավոր տնտեսական նախաձեռնության զարգացմանը։ Մյուս կարևոր հիմնախնդիրը տարածքային և սոցիալ-տնտեսական անհամաչափությունների նվազեցումն է։ Հայաստանի տարբեր մարզերի տնտեսական ներուժի, ենթակառուցվածքների, զբաղվածության և եկամուտների տարբերությունները պահանջում են տարածքային զարգացման նպատակային քաղաքականություն։ Հանրային կառավարման համակարգը կարող է նպաստել մարզերի տնտեսական ակտիվության խթանմանը՝ ենթակառուցվածքային ներդրումների, տեղական զարգացման ծրագրերի, աշխատատեղերի ստեղծման և ձեռնարկատիրության աջակցության միջոցով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մարդկային կապիտալի և հանրային կառավարման փոխկապակցվածությանը։ Կրթության, առողջապահության, զբաղվածության և սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում պետական քաղաքականության արդյունավետությունը երկարաժամկետ տնտեսական աճի կարևոր նախապայման է։ Բարձր որակավորում ունեցող աշխատուժի ձևավորումը, աշխատաշուկայի պահանջներին կրթության համապատասխանեցումը և սոցիալական պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների զարգացումը կարող են բարձրացնել տնտեսության արտադրողականությունն ու մրցունակությունը։ Կարևոր խնդիր է պետական կառավարման հաշվետվողականության և թափանցիկության ապահովումը։ Հանրային միջոցների արդյունավետ օգտագործումը պահանջում է ոչ միայն ներքին վերահսկողություն, այլև հանրության հասանելի տեղեկատվություն, որոշումների հիմնավորվածություն և պատասխանատվության հստակ մեխանիզմներ։ Կառավարման նկատմամբ հասարակական վստահությունը մեծապես կախված է նրանից, թե որքանով են պետական մարմինները գործում կանխատեսելի, բաց և հաշվետու սկզբունքներով։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել հանրային կառավարման կատարելագործման ուղղություններ, ինչպիսիք են պետական կառավարման մարմինների գործառույթների օպտիմալացումը, վարչական ընթացակարգերի պարզեցումը, թվային կառավարման ընդլայնումը, արդյունքահեն կառավարման մեխանիզմների ներդրումը, հանրային ֆինանսների արդյունավետության բարձրացումը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը և պետական-մասնավոր համագործակցության զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ՀՀ տնտեսության հանրային կառավարումը դիտարկում է որպես տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և պետական ինստիտուտների արդյունավետության փոխկապակցված համակարգ։ Դրա զարգացման հիմնական խնդիրը միայն պետական կառավարման կառուցվածքի կատարելագործումը չէ, այլ այնպիսի կառավարման միջավայրի ձևավորումը, որտեղ պետական քաղաքականությունը հիմնված է տվյալների և երկարաժամկետ նպատակների վրա, պետական ռեսուրսներն օգտագործվում են արդյունավետ, իսկ տնտեսական զարգացման արդյունքները հասանելի են հասարակության ավելի լայն շրջանակների։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կարևորագույն մակրոտնտեսական ցուցանիշներից մեկի ձևավորման, կառուցվածքի և կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են երկրի և արտաքին աշխարհի միջև ապրանքների, ծառայությունների, եկամուտների, տրանսֆերտների և ֆինանսական միջոցների շարժի հիմնական ուղղությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց ազդեցությանը տնտեսության արտաքին հավասարակշռության և ֆինանսական կայունության վրա։ Քննվում են ընթացիկ հաշվի, կապիտալի և ֆինանսական գործառնությունների փոխկապակցվածությունը, արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման ու ներմուծման հարաբերակցությունը, ինչպես նաև արտաքին ֆինանսական հոսքերի նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտաքին անհավասարակշռությունների առաջացման պատճառներին և այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել ընթացիկ հաշվի պակասուրդի կամ այլ կառուցվածքային շեղումների ձևավորումը։ Դիտարկվում են տնտեսության ներմուծումից կախվածությունը, արտահանման մրցունակությունը, փոխարժեքային զարգացումները, ներքին պահանջարկը, ներդրումային հոսքերը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևորվում է դրամավարկային, հարկաբյուջետային, փոխարժեքային և արտաքին առևտրային քաղաքականությունների փոխազդեցությունը՝ արտաքին հավասարակշռության պահպանման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային պահուստների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են նշանակություն ունենալ արտաքին վճարումների սպասարկման և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ երկրի դիմակայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրվում են նաև օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, վարկային միջոցների, պետական ու մասնավոր արտաքին պարտավորությունների և դրամական փոխանցումների ազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի կառուցվածքային խնդիրներին և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը, քանի որ արտադրության մրցունակության, ապրանքների ու ծառայությունների արտահանման և արտաքին շուկաների հասանելիության փոփոխությունները կարող են էականորեն անդրադառնալ արտաքին հաշիվների վիճակի վրա։ Մակրոտնտեսական ցուցանիշների և դրանց միջև պատճառահետևանքային կապերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր կարգավորիչ գործիքների հնարավոր ազդեցությունները և դրանց կիրառման սահմանափակումները։ Կարևորվում է նաև արտաքին ցնցումների՝ միջազգային գների փոփոխությունների, ֆինանսական հոսքերի տատանումների և արտաքին պահանջարկի փոփոխության ազդեցության գնահատումը։ Տեսական մոտեցումների և Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու արտաքին տնտեսական հավասարակշռության կառավարման խնդիրները և դրանց լուծման համար կիրառվող տնտեսական քաղաքականության գործիքակազմը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մակրոտնտեսագիտության, միջազգային տնտեսագիտության, ֆինանսների և արտաքին տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։