Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1990, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր հրատարակությունների մատենագիտական տեղեկատվությունը՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու գիտական, կրթական և մշակութային ոլորտների մասնագետների համար։ Այն ներառում է տարբեր ժամանակահատվածներում լույս տեսած գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրապարակումների համակարգված ցանկեր՝ դասակարգված ըստ թեմաների և գիտաճյուղերի։ Նյութը նպաստում է մշակույթի, արվեստի, գրականագիտության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և հարակից ոլորտների վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնմանն ու մատչելիությանը՝ ապահովելով գիտական հետազոտությունների և գրադարանային աշխատանքի համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նաև մատենագիտական ուսումնասիրությունների, տեղեկատվական սպասարկման և ազգային մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրականության հաշվառման ու համակարգման գործընթացներում։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-02
Technology
Оптимальный выбор расположения опор в задачах изгиба и колебаний упругих пластинок
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է առաձգական թիթեղների ճկման և տատանումների խնդիրներում հենարանների տեղադրման օպտիմալ տարբերակների որոշմանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրն է, թե ինչպես ընտրել հենարանների դիրքերը այնպես, որ թիթեղի մեխանիկական վարքը համապատասխանի առաջադրված պահանջներին, իսկ կառուցվածքի ամրությունը, կայունությունը և տատանողական բնութագրերը լինեն հնարավորինս բարենպաստ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են առաձգական թիթեղների ճկման գործընթացները՝ հաշվի առնելով դրանց երկրաչափական և մեխանիկական հատկությունները, արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը և հենարանային պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հենարանների դիրքի փոփոխությունը կարող է էապես ազդել թիթեղում առաջացող լարումների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի բաշխման վրա։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը թիթեղների տատանումների ուսումնասիրությունն է, որի շրջանակում դիտարկվում են սեփական հաճախականությունները, տատանման ձևերը և դրանց կախվածությունը հենարանների դասավորությունից։ Հենարանների օպտիմալ տեղադրումը դիտարկվում է որպես մաթեմատիկական օպտիմալացման խնդիր, որի լուծման համար անհրաժեշտ է համադրել մեխանիկայի տեսական մոդելները և հաշվարկային մեթոդները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր հենարանային սխեմաների ազդեցությունը կառուցվածքի աշխատանքի վրա և բացահայտելու այնպիսի դասավորություններ, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել առավելագույն դեֆորմացիաները կամ լարումները, բարելավել տատանողական բնութագրերը և բարձրացնել կառուցվածքի աշխատանքի արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր երկրաչափական ձևերի և հենարանային պայմանների թիթեղներ, ինչպես նաև բեռնվածության տարբեր տեսակներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ստացված մեթոդները կիրառել ավելի լայն դասի ինժեներական խնդիրների նկատմամբ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հենարանների ճիշտ ընտրությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ մեքենաշինության, շինարարության, ավիացիայի և այլ ինժեներական ոլորտներում օգտագործվող թիթեղային կառուցվածքների նախագծման ժամանակ։ Այն կարող է օգտակար լինել մեխանիկայի, առաձգականության տեսության, կառուցվածքների հաշվարկի և օպտիմալ նախագծման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է առաձգական թիթեղների ճկման և տատանումների տեսական ուսումնասիրությունը օպտիմալացման խնդիրների հետ՝ նպատակ ունենալով մշակել և հիմնավորել հենարանների առավել արդյունավետ տեղադրման մոտեցումներ։
Updated: 2026-09-16
Political Science
ԵԱՀԿ-Հայաստան-Ադրբեջան
ԵԱՀԿ-ն՝ Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը, միջազգային կառույց է, որը զբաղվում է անվտանգության, մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության և հակամարտությունների կարգավորման հարցերով Եվրոպայում, Կենտրոնական Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Հայաստան–Ադրբեջան հարաբերությունների համատեքստում ԵԱՀԿ-ն հատկապես հայտնի է իր դերակատարությամբ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում։ Այդ նպատակով ստեղծվել էր ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, որը համանախագահությամբ առաջնորդվում էր ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի կողմից և նպատակ ուներ խաղաղ բանակցությունների միջոցով գտնել հակամարտության լուծում։ Խմբի հիմնական աշխատանքը եղել է կողմերի միջև երկխոսության խթանումը, առաջարկությունների ներկայացումը և խաղաղ կարգավորման տարբերակների մշակումը։ Հայաստան–Ադրբեջան հակամարտությունը սկսվել է դեռ խորհրդային շրջանի վերջին տարիներին և վերաճել զինված բախումների, որոնք հատկապես սրվել են 1990-ականներին, 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմում և 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմում։ Այս գործընթացներում ԵԱՀԿ-ն փորձել է հանդես գալ որպես միջնորդական հարթակ, սակայն հակամարտության վերջնական կարգավորումը չի իրականացվել նրա շրջանակներում։ 2020 թվականի պատերազմից հետո տարածաշրջանային իրավիճակը զգալիորեն փոխվել է, և Մինսկի խմբի գործունեությունը փաստացի նվազել է։ Չնայած դրան, ԵԱՀԿ-ն շարունակում է ընդգծել խաղաղության, սահմանների հստակեցման, ուժի չկիրառման և դիվանագիտական բանակցությունների կարևորությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման համար։ Կազմակերպությունը նաև ուշադրություն է դարձնում մարդու իրավունքների, փախստականների խնդիրների և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերին։
Updated: 2026-10-23
Other Subjects
Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ամբողջական ցուցակը
«Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ամբողջական ցուցակը» մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի նպատակն էր համակարգված ձևով ներկայացնել գրավաճառանոցում առկա կամ վաճառքի համար առաջարկվող հայերեն գրքերը։ «Լիակատար ցուցակ» ձևակերպումը ենթադրում է, որ հրատարակությունը նախատեսված էր հնարավորինս ամբողջական պատկերացում տալու գրավաճառանոցի գրքային տեսականու մասին՝ ընթերցողներին և գրքերով հետաքրքրվող անձանց հնարավորություն տալով տեղեկանալու տարբեր հրատարակությունների գոյության և հասանելիության մասին։ Նման ցուցակները կարող էին ընդգրկել կրոնական, պատմական, գեղարվեստական, լեզվաբանական, կրթական, գիտական և այլ բնագավառների աշխատություններ, ինչպես նաև հեղինակների անուններ ու գրքերի տարբերակման համար անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություններ։ Սակայն կոնկրետ բաժինների, գրքերի տեսակների և նկարագրությունների կազմի մասին հնարավոր չէ վստահորեն դատել միայն վերնագրից։ Հրատարակությունը կարող էր ծառայել որպես գործնական ուղեցույց ուսուցիչների, աշակերտների, հոգևորականների, գրողների, հետազոտողների և հայերեն գրականություն ձեռք բերել ցանկացող ընթերցողների համար՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրքերի որոնումն ու ընտրությունը։ Միաժամանակ, նման գրացուցակները կարևոր պատմական աղբյուրներ են, քանի որ պատկերացում են տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի գրքի առևտրի, հայերեն հրատարակությունների տարածման և ընթերցողական հետաքրքրությունների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել 19-րդ դարի Թիֆլիսի գրավաճառության, հայ գրատպության զարգացման և հայալեզու տպագիր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Չնայած վերնագրում օգտագործված «լիակատար» բնորոշմանը՝ առանց գրքի բովանդակությունն ուսումնասիրելու հնարավոր չէ պարզել՝ ցուցակն իրականում որքանով էր ընդգրկուն, ինչ սկզբունքով էին դասավորված գրքերը և արդյոք ներառված էին միայն վաճառքում եղած հրատարակությունները, թե նաև գրավաճառանոցի ընդհանուր մատենագիտական տեսականին։
Updated: 2026-10-24
Mathematics
Ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիո և օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրություն
Գիրքը նվիրված է ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիո և օպտիկական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ֆիզիկական բնույթը, ճառագայթման մեխանիզմները և աստղաֆիզիկական նշանակությունը։ Այն ներկայացնում է ակտիվ գալակտիկաների կառուցվածքի, կենտրոնական գերզանգվածային սև խոռոչների, նյութի կուտակման գործընթացների և բարձր էներգիայի երևույթների վերաբերյալ տեսական ու դիտարկողական մոտեցումները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիոճառագայթման և օպտիկական սպեկտրային բնութագրերը, դրանց փոփոխականությունը, արտանետման առանձնահատկությունները և տարբեր դիտարկումներից ստացված տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռադիո և օպտիկական տիրույթներում ստացվող տեղեկատվության համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այդ տիեզերական օբյեկտների կառուցվածքի և էվոլյուցիայի մասին։ Գիրքը ներառում է ժամանակակից աստղագիտական հետազոտությունների մեթոդներ և արժեքավոր նյութ է աստղաֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և տիեզերական երևույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-17
History
Նոր տարուց մինչև վերջին զանգ․ տոնական պրակտիկաներ, հիշողություն և վերակազմում
Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական հասարակության մեջ տարածված տոնական պրակտիկաների, դրանց ձևավորման, պահպանման և փոփոխության գործընթացների հետազոտությանը։ Այն դիտարկում է տոները որպես հասարակական և մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչներ, որոնց միջոցով արտահայտվում, փոխանցվում և վերաիմաստավորվում են անհատական ու հավաքական հիշողությունը, սոցիալական կապերը և համայնքային ինքնությունը։ Նոր տարվա տոնակատարություններից մինչև դպրոցական կյանքի խորհրդանշական ավարտն ազդարարող վերջին զանգի արարողությունը՝ ուշադրության կենտրոնում են տարբեր սերունդների առօրյայում ամրագրված տոնական ձևերը, դրանց ծիսական գործողությունները, խորհրդանիշներն ու հասարակական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարևորում է ավանդույթի և արդիականության փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվում տոնական վարքագծերը, կազմակերպման ձևերը և դրանց տրվող իմաստները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության վերակազմման գործընթացին, երբ նախկին փորձառությունները նոր սոցիալական պայմաններում ստանում են նոր մեկնաբանություններ և արտահայտություններ։ Գիրքը կարևոր նյութ է ժամանակակից հայ հասարակության մշակութային կյանքի, տոնական սովորույթների և սոցիալական փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, մարդաբաններին, մշակութաբաններին, սոցիոլոգներին և ժողովրդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-02