Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Իսպանական արձակի հիմնական գծերը

    Իսպանական արձակն իր հարուստ պատմության ընթացքում անցել է մի քանի գլխավոր փուլերով, որոնք արտացոլում են հասարակության, քաղաքականության և մշակութային զարգացման փոփոխությունները։ Միջնադարում առաջացել են ավանդական պատմվածքներ, գեղարվեստական վիպերգություններ և եկեղեցական թեմաներով գրական ստեղծագործություններ, որտեղ գերիշխում էին բարոյականության, հերոսության և կրոնական արժեքների թեմաները։ 16–17-րդ դարերում ոսկե դարաշրջանը (Siglo de Oro) բերեց իսպանական գրականության զարթոնքը, երբ առաջացան հայտնի վեպեր, պիեսներ և պատմվածքներ՝ հասուն գեղարվեստական ձևով, որտեղ խորքային կերպարները և սոցիալական քննադատությունը սկսեցին կարևոր դեր խաղալ։ 18–19-րդ դարերում արձակը զարգացավ դեպի ռեալիզմ և նատուրալիզմ՝ ավելի շատ ուշադրություն դարձնելով հասարակական խնդիրներին, միջին խավի կյանքի մանրամասներին և մարդկային հոգեբանությանը, ինչպես վկայում են Բենիտո Պերես Գալդոսի և Մարիա Ասունսիոնի ստեղծագործությունները։ 20-րդ դարում իսպանական արձակը նորանոր ձևեր է ընդունել, ներառելով մոդեռնիզմի և հետմոդեռնիզմի տարրեր, խորհրդանշական ու հոգեբանական մոտեցումներ, ինչպես նաև փորձարարական լեզու ու կառուցվածք՝ արտացոլելով անհատի ներքին աշխարհը, ժամանակակից հասարակության մարտահրավերները և մշակութային ինքնությունը, որի լավագույն օրինակներն են Խուան Ռամոն Խիմենեսի, Միգել դե Ունամունոյի և Կարլոս Ֆուենտեսի ստեղծագործությունները։ Այս կերպ, իսպանական արձակը կարելի է դիտարկել որպես հարուստ, բազմաշերտ մշակույթ, որի հիմնական փուլերը արտացոլում են միջնադարյան ավանդույթները, ոսկե դարաշրջանի վարպետությունը, ռեալիստական մոտեցումները և 20-րդ դարի ժամանակակից փորձարարությունը, ինչը թույլ է տալիս հասկանալ իսպանական հասարակության, հոգեբանության և մշակութային արժեքների փոփոխությունը գրականության լեզվով։

    Updated: 2026-10-23
    Իսպանական արձակի հիմնական գծերը
    Online

    Linguistics

    Ֆրանսերեն-հայերեն-թուրքերեն բառարան

    Ֆրանսերեն-հայերեն-թուրքերեն բառարանը բազմալեզու բառարանագրական աշխատություն է, որը նախատեսված է երեք լեզուների միջև բառային համապատասխանություններ գտնելու, բառապաշարի յուրացման և լեզվական հաղորդակցությունը խթանելու համար։ Այն ընդգրկում է ֆրանսերեն բառեր և դրանց հայերեն ու թուրքերեն համարժեքները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով համեմատելու տարբեր լեզուների բառային կազմը, հասկանալու բառերի իմաստային հարաբերությունները և ընդլայնելու լեզվական գիտելիքները։ Աշխատությունն արժեքավոր նշանակություն ունի ինչպես ֆրանսերեն սովորողների, այնպես էլ հայերեն և թուրքերեն լեզուներով հաղորդակցվողների համար՝ ծառայելով որպես թարգմանության, ինքնուսուցման և բառապաշարի հարստացման գործնական միջոց։ Երեք լեզուների համադրությունը հատկապես կարևոր է տարբեր լեզվական միջավայրերում ապրող մարդկանց միջև հաղորդակցության և մշակութային կապերի ամրապնդման տեսանկյունից։ Բառարանը նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բառարանագրության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է հայերենը եվրոպական և արևելյան լեզուների հետ համադրելու, լեզվական գիտելիքները համակարգելու և տարածելու ավանդույթը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, թարգմանիչներին, պատմաբաններին և հետազոտողներին՝ որպես հայերեն, ֆրանսերեն ու թուրքերեն բառապաշարի պատմական համադրման և բազմալեզու բառարանագրության զարգացման ուսումնասիրության նյութ։

    Updated: 2026-11-16
    Ֆրանսերեն-հայերեն-թուրքերեն բառարան
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1989, Январь, №1-2)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1989, Январь, №1-2)
    Online

    History

    Կրթության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում 1945-1965 թթ.

    1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։

    Updated: 2026-10-23
    Կրթության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում 1945-1965 թթ.
    Online

    History

    Հայաստանի վրացերեն արձանագրությունները

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում պահպանված վրացերեն արձանագրությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանք որպես պատմական, լեզվական, մշակութային և հոգևոր կյանքի կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու Հայաստանի և Վրաստանի միջև դարերի ընթացքում ձևավորված պատմական կապերը, մշակութային փոխազդեցությունները, քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանում վրացական լեզվի և գրի ներկայության դրսևորումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի պատմական հուշարձանների, եկեղեցական կառույցների, խաչքարերի, շինարարական արձանագրությունների և այլ վիմագիր նյութերի ուսումնասիրության համար։ Նման արձանագրությունները հաճախ պարունակում են տեղեկություններ իրենց ստեղծման ժամանակաշրջանի, հիշատակվող անձանց, հոգևորականների, իշխանական տների, նվիրատվությունների, շինարարական աշխատանքների և հասարակական կյանքի տարբեր իրադարձությունների մասին՝ լրացնելով պատմագրական աղբյուրներում առկա տեղեկությունները։ Գիրքը նպաստում է Հայաստանի պատմական միջավայրում վրացերեն գրավոր ժառանգության տարածման, կիրառության և առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև արձանագրությունների լեզվական ու գրային ձևերի ուսումնասիրությանը։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում հայագիտության, վրացագիտության, վիմագրության, պատմական լեզվաբանության և միջնադարյան մշակույթի հետազոտողներին՝ հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր ժողովուրդների թողած գրավոր վկայությունները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի բազմաշերտ պատմության մասին։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև Հայաստանի մշակութային ժառանգության պահպանման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ արձանագրությունները ոչ միայն պատմական հիշողության կրողներ են, այլև տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված միջմշակութային կապերի ու փոխազդեցությունների նյութական վկայություններ։

    Updated: 2026-11-16
    Հայաստանի վրացերեն արձանագրությունները
    Online

    Other Subjects

    Управление почвенными водными ресурсами водосборного бассейна p. Карун провинции Хузестан Ирана

    Այս աշխատությունը նվիրված է Իրանի Խուզեստան նահանգում գտնվող Քարուն գետի ջրհավաք ավազանի հողային ջրային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ օգտագործման ու պահպանության մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեսուրսների և հողային համակարգերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այն գործոնների գնահատումը, որոնք ազդում են ավազանի ջրային հաշվեկշռի, հողի խոնավության, ստորերկրյա և հողային ջրերի վիճակի ու գյուղատնտեսական արտադրության կայունության վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ջրհավաք ավազանի բնական և մարդածին առանձնահատկությունները, տեղումների և գոլորշիացման ռեժիմները, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխկապակցվածությունը, հողերի ջրային հատկությունները և ջրօգտագործման տարբեր ուղղությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության համար ջրի պահանջարկի գնահատմանը, ոռոգման արդյունավետության բարձրացմանը և սահմանափակ ջրային պաշարների ռացիոնալ բաշխմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես չոր և կիսաչոր կլիմայական պայմաններում, որտեղ ջրային ռեսուրսների նկատմամբ մեծ պահանջարկը կարող է հանգեցնել ջրային պաշարների գերշահագործման, հողերի դեգրադացիայի և էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ջրային հաշվեկշռի գնահատման, ջրի պահանջարկի կանխատեսման և տարբեր կառավարման սցենարների համեմատության մեթոդներ։ Հնարավոր է նաև կիրառել մոդելավորման և տարածական վերլուծության գործիքներ՝ տարբեր հողատեսքերի, ջրային պայմանների և ջրօգտագործման ռեժիմների ազդեցությունը գնահատելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրի արդյունավետ օգտագործման և հողի խոնավության պահպանման միջոցառումների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ոռոգման ռեժիմների օպտիմալացումը, ջրի կորուստների նվազեցումը և ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ավազանի ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պլանավորմանը, գյուղատնտեսական ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և հողերի արտադրողականության պահպանմանը։ Միաժամանակ առաջարկվող մոտեցումները կարող են կարևոր լինել ջրային էկոհամակարգերի պահպանության և ջրային ռեսուրսների նկատմամբ աճող պահանջարկի պայմաններում բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հիդրոլոգների, հողագետների, բնապահպանների, ջրային տնտեսության մասնագետների, գյուղատնտեսական ինժեներների, ռեսուրսների կառավարման ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-09
    Управление почвенными водными ресурсами водосборного бассейна p. Карун провинции Хузестан Ирана