Исследование факторов, влияющих на эффективность и развитие побочных эффектов метотрексата при ревматоидном артрите и серонегативных спондилоартропатиях

Culture

Հայկական վաղմիջնադարյան քանդակը (4–7-րդ դարեր)-ը արվեստաբանական և հնագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանում վաղ միջնադարում՝ 4–7-րդ դարերում ձևավորված քանդակագործական արվեստի առանձնահատկությունները, դրա գեղարվեստական լեզուն, գաղափարական բովանդակությունը և պատմական զարգացման ընթացքը, աշխատությունում վերլուծվում են եկեղեցական և աշխարհիկ քանդակների հիմնական տեսակները, ճարտարապետական հարդարանքի տարրերը, խաչքարերի նախնական ձևերը և քարե ռելիեֆների պատկերագրական համակարգը, ինչպես նաև դրանց կապը քրիստոնեության տարածման և նոր գաղափարական աշխարհընկալման ձևավորման հետ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես է վաղ քրիստոնեական արվեստը համադրել նախաքրիստոնեական պատկերային ավանդույթները նոր կրոնական խորհրդանշանների հետ՝ ստեղծելով ինքնատիպ հայկական քանդակագործական դպրոց, միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային տարբերությունները և արտաքին ազդեցությունները՝ բյուզանդական և արևելյան արվեստի հետ փոխազդեցության համատեքստում, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ վաղ միջնադարյան քանդակը եղել է ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտության ձև, այլ նաև գաղափարական հաղորդակցության միջոց, որն արտացոլել է ժամանակի կրոնական, քաղաքական և մշակութային փոփոխությունները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բայական ժամանակային համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ձևաբանական, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անցյալում կատարված և ավարտված գործողության արտահայտման լեզվական միջոցներն են, դրանց կազմության օրինաչափությունները, խոնարհման համակարգում զբաղեցրած տեղը և խոսքային տարբեր միջավայրերում կիրառության առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում համապատասխան բայական ձևերի կազմությունը, դեմքի ու թվի քերականական կարգերի արտահայտումը, հաստատական և ժխտական ձևերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր խոնարհման տիպերի բայերի ձևաբանական վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանոնավոր և անկանոն բայերի ձևերին, պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերություններին և ժամանակակից հայերենի համակարգում դրանց գործառությանը։ Ժամանակային նշանակությունը դիտարկվում է ոչ միայն ձևաբանական, այլև իմաստաբանական տեսանկյունից՝ պարզաբանելով ավարտված գործողության, իրադարձությունների հաջորդականության, պատմողականության և անցյալ ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տվյալ ժամանակաձևի հարաբերակցությունը հայերենի մյուս անցյալ ժամանակաձևերի հետ՝ բացահայտելով դրանց իմաստային սահմանները և համատեքստով պայմանավորված ընտրության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խոսքային և գրավոր նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակաձևի իրական գործառությունը հնարավորություն է տալիս տեսնելու քերականական կանոնի և կենդանի լեզվական կիրառության փոխհարաբերությունը։ Կարող են դիտարկվել նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի համապատասխան ձևերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրաբարի և ժամանակակից հայերենի ժամանակային համակարգերի պատմական կապերը։ Շարահյուսական մակարդակում ուշադրություն է դարձվում բայական ձևի հարաբերությանը նախադասության ժամանակային ցուցիչների, մակբայների և այլ բաղադրիչների հետ, որոնք հստակեցնում են գործողության ժամանակն ու ավարտվածության բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայերենի ձևաբանության, իմաստաբանության, պատմական քերականության և գործառական լեզվաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել անցյալում ավարտված գործողության արտահայտման քերականական համակարգի, դրա կառուցվածքի և լեզվական գործառությունների մասին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իրավաստեղծ գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական փոփոխությունների համատեքստում՝ ընդգծելով իրավական համակարգի ձևավորման, կատարելագործման և կայուն զարգացման գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է իրավաստեղծ գործունեության տեսական հիմքերը, դրա տեղը պետական իշխանության համակարգում և իրավական ակտերի ընդունման ընթացակարգային առանձնահատկությունները։ Գրքում դիտարկվում են սահմանադրական փոփոխությունների ազդեցությունը օրենսդրական գործընթացների վրա, իրավական նորմերի համակարգայնության և համահունչության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև իրավական տեխնիկայի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաստեղծ մարմինների՝ Ազգային ժողովի, կառավարության և այլ պետական ինստիտուտների փոխգործակցությանը, ինչպես նաև հասարակական մասնակցության և իրավական նախաձեռնության մեխանիզմներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև իրավաստեղծ գործընթացի արդյունավետության բարձրացման ուղիները՝ միջազգային փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ սահմանադրական փոփոխությունները կարևոր դեր են խաղում իրավական պետության ամրապնդման և օրենսդրական համակարգի արդիականացման գործում։ Այն օգտակար է իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և սահմանադրական իրավունքի հետազոտողների համար։

Geography

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ավտոտրանսպորտային միջոցների արտանետումների ազդեցության գնահատմանը քաղաքային օդային միջավայրի որակի վրա՝ կենտրոնանալով աղտոտիչների ձևավորման աղբյուրների, տարածման մեխանիզմների և կուտակման առանձնահատկությունների վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիմնական աղտոտիչները՝ ազոտի օքսիդները, ածխածնի մոնօքսիդը, մանր մասնիկները և այլ վնասակար միացություններ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մթնոլորտային օդի որակի և քաղաքային էկոհամակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային հոսքերի ինտենսիվության, ճանապարհային ցանցի կառուցվածքի, եղանակային պայմանների և քաղաքաշինական առանձնահատկությունների դերին աղտոտման մակարդակի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև օդի որակի մոնիթորինգի մեթոդները, մոդելավորման մոտեցումները և արտանետումների նվազեցման հնարավոր ռազմավարությունները՝ ներառյալ հասարակական տրանսպորտի զարգացումը, կանաչ տրանսպորտային լուծումները և կարգավորող քաղաքականությունները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայ և օս ժողովուրդների միջև պատմականորեն ձևավորված լեզվական ու մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական, պատմամշակութային, ազգագրական և բանահյուսական նյութերի համադրմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած շփումների արտացոլումն է լեզվի բառապաշարում, տեղանուններում, անձնանուններում, ժողովրդական բանահյուսության մեջ, ավանդույթներում և մշակութային պատկերացումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխառյալ բառերի բացահայտմանը, դրանց ծագման, իմաստային փոփոխությունների և հնչյունական հարմարեցման քննությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ժողովուրդների միջև կապերի առանձին պատմական շերտեր։ Լեզվական նյութը դիտարկվում է պատմական միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ հաշվի առնելով Հարավային և Հյուսիսային Կովկասում բնակչության տեղաշարժերը, առևտրական ու տնտեսական հարաբերությունները և հարևան ժողովուրդների միջև մշակութային հաղորդակցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օսերենի՝ իրանական լեզվախմբին պատկանելու հանգամանքը, որի շնորհիվ հայերենի և օսերենի համեմատությունը կարող է արժեքավոր նյութ տրամադրել նաև հայերենի իրանական լեզվական առնչությունների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ տարբերակվում են անմիջական շփումների հետևանքով առաջացած երևույթները և այն ընդհանրությունները, որոնք կարող էին ձևավորվել միջնորդ լեզուների կամ ավելի լայն տարածաշրջանային փոխազդեցությունների պայմաններում։ Բանահյուսական նյութի ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է համեմատել առասպելական պատկերացումները, հերոսական պատումները, ավանդությունները, սովորույթներն ու ծիսական մշակույթի որոշ տարրեր՝ բացահայտելով ինչպես նմանությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային ինքնատիպությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են քննվել նաև պատմական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները, որոնք վերաբերում են հայերի և օսերի փոխադարձ կապերին ու միմյանց վերաբերյալ պատկերացումներին։ Համեմատական և պատմալեզվաբանական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերը դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ պատմական ու մշակութային լայն համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է Կովկասի ժողովուրդների փոխհարաբերությունների բազմաշերտ բնույթի բացահայտմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երկարատև պատմական շփումները հետքեր թողել լեզվական համակարգերում, ժողովրդական մշակույթում և հավաքական մշակութային հիշողության մեջ։

History

Գիրքը նվիրված է Ղարաբաղի կամավորական շարժման վաղ շրջանի պատմությանը և այն անձանց ու խմբերին, որոնք մասնակցել են տարածաշրջանում ռուսական իշխանության հաստատման ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ռազմական գործընթացներին։ Հեղինակը հիմնվելով արխիվային փաստաթղթերի, հուշագրությունների, պաշտոնական գրագրությունների և պատմական աղբյուրների վրա՝ ներկայացնում է XVIII դարի վերջի և XIX դարի սկզբի իրադարձությունները, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում խոշոր աշխարհաքաղաքական փոփոխություններ։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են տեղական բնակչության, հատկապես հայերի ներգրավվածությունը ռազմական գործողություններին, նրանց համագործակցության ձևերը ռուսական բանակի հետ, ինչպես նաև այն շարժառիթներն ու պայմանները, որոնք նպաստեցին կամավորական ջոկատների ձևավորմանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական իրավիճակը, տարբեր ուժերի շահերի բախումները, տեղական առաջնորդների գործունեությունը և ռուսական վարչակարգի հաստատման հետևանքները Ղարաբաղի հասարակական ու քաղաքական կյանքի համար։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանի պատմության, ռուս-կովկասյան հարաբերությունների և ազգային-ազատագրական շարժումների ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ ընթերցողին առաջարկելով փաստագրական հարուստ նյութ և պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի մեկնաբանություն։