История русского литературного языка (XI – первая половина XIX вв.)

Literature

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Վասիլի Կեսարացու «Շեշտոդնև» երկի ազդեցությունը հինահայ գրականության և միջնադարյան հայ մշակույթի վրա։ Նյութում վերլուծվում է Վասիլիի գաղափարախոսությունը, ստեղծագործության բովանդակությունը և դրա թարգմանությունը հայերեն՝ ընդգծելով դրա ներգործությունը կրոնական, դիդակտիկ և գրական հուշերի վրա Հայաստանում։ Աշխատությունը ներկայացնում է «Շեշտոդնև»-ի լեզվաբանական, տեսական և տեսողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն միջնադարյան հայ գրողների ու թարգմանիչների մոտ ձևավորված մեկնաբանությունները և շարադրանքները։ Նյութում ընդգրկվում են այն մշակութային և գաղափարական ազդեցությունները, որոնք նպաստել են հայ միջնադարյան գրականության զարգացմանը՝ համադրված քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաշնչյան մեկնության և գիտական-քաղաքական միտումների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հայ մշակութաբանների, կրոնաբանների և գրականագետների համար՝ ցուցադրելով միջնադարյան գրական հարստության և թարգմանական մշակույթի դերը հայ մտավորական ավանդույթի ձևավորման գործում։

Geography

Հրատարակությունը քարտեզագրական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է Արցախի տարածքի աշխարհագրական, պատմական, վարչատարածքային և մշակութային առանձնահատկությունների ներկայացմանը քարտեզների և դրանց ուղեկցող տեղեկությունների միջոցով։ Այն կարող է ընդգրկել տարածաշրջանի ֆիզիկական և քաղաքական աշխարհագրությունը, բնակավայրերը, վարչական բաժանումները, ճանապարհային և հաղորդակցության ցանցը, ջրագրական համակարգը, լեռնաշղթաներն ու առանձին բնական տարածքները, ինչպես նաև պատմական և մշակութային նշանակություն ունեցող վայրերը։ Քարտեզագրական նյութը հնարավորություն է տալիս տարածքային ամբողջականության մեջ դիտարկել տարբեր աշխարհագրական օբյեկտների փոխադարձ դիրքը և դրանց կապը տարածաշրջանի պատմական զարգացման հետ։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ պատմական քարտեզների ներկայացումը, որոնց միջոցով հնարավոր է հետևել տարածքի վարչական սահմանների, բնակավայրերի անվանումների, քաղաքական պատկանելիության և բնակեցման աշխարհագրության փոփոխություններին տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող են լինել նաև տեղանունները, որոնց քարտեզագրական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարածաշրջանի պատմական և մշակութային աշխարհագրությունը։ Բնակավայրերի, գետերի, լեռների, հնավայրերի և այլ աշխարհագրական օբյեկտների անվանումները քարտեզագրական նյութում հանդես են գալիս ոչ միայն որպես կողմնորոշման միջոց, այլև որպես պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման կարևոր տարր։ Հրատարակությունը կարող է ներառել նաև հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի, բերդերի և հնագիտական վայրերի տեղադրությունը՝ հնարավորություն տալով դրանք դիտարկել բնական և բնակեցված միջավայրի համատեքստում։ Քարտեզների և թեմատիկ նյութերի համադրումը ընթերցողին թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի բնաշխարհի, բնակավայրերի ցանցի, պատմամշակութային ժառանգության և տարածքային կազմակերպման մասին։ Աշխատության արժեքը հատկապես պայմանավորված է քարտեզագրության տեսողական հնարավորություններով․ տարածքային հարաբերությունները, որոնք միայն տեքստային նկարագրությամբ դժվար է պատկերացնել, քարտեզների միջոցով դառնում են առավել հստակ և համադրելի։ Տարբեր թեմատիկ քարտեզների օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ համեմատելու բնական պայմանները, բնակեցման տարածքները, տնտեսական գործունեության կենտրոնները, պատմական հուշարձանների տարածական բաշխվածությունը և հաղորդակցության ուղիները։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր պատմական աշխարհագրության, քարտեզագրության, տարածաշրջանագիտության, հնագիտության, ազգագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ուսումնական նպատակներով՝ դպրոցներում, բուհերում, գրադարաններում և գիտակրթական հաստատություններում՝ որպես տարածաշրջանի տարածքային կառուցվածքը պատկերավոր ներկայացնող նյութ։ Քարտեզագիրքը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, քարտեզագետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, տեղանունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Արցախի պատմական ու աշխարհագրական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Political Science

Այս գիրքը նվիրված է 19-20-րդ դարերում Երուսաղեմում հայկական տպագրության պատմության, զարգացման փուլերի և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում է Սրբոց Հակոբյանց վանքի տպարանի գործունեությունը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայկական գրահրատարակչության պահպանման և զարգացման գործում, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այնտեղ տպագրված գրքերի, պարբերականների և այլ հրատարակությունների առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են Երուսաղեմի հայկական համայնքի դերը հայ գրքի տարածման, հոգևոր և գիտամշակութային կյանքի պահպանման գործում, ինչպես նաև տպագրական ավանդույթների կապը սփյուռքահայ մշակույթի հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հայկական տպագրության միջազգային կենտրոններից մեկի պատմական նշանակության մասին և ուսումնասիրել գրքի միջոցով ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, մատենագետների, պատմաբանների, գրականագետների, մշակույթի ուսումնասիրողների, ուսանողների և հայկական տպագրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Այս աշխատանքը վերաբերում է բարդացած տասներկումատնյա աղիքի խոցերի վիրաբուժական բուժման ընթացքում օրգանիզմի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների խորքային ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հեպատոպանկրեատոդուոդենալ գոտու օրգանների վիճակին և լիպիդների պերօքսիդացման գործընթացներին։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է լյարդի, ենթաստամոքսային գեղձի և տասներկումատնյա աղիքի փոխկապակցված աշխատանքի վրա, որոնք միասին ձևավորում են մարսողական և կենսաքիմիական կարևոր համակարգ, որի խախտումները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ հիվանդության ընթացքի և վիրաբուժական միջամտության արդյունքների վրա։ Նյութում վերլուծվում է օքսիդատիվ սթրեսի դերը՝ որպես բջջային վնասման և բորբոքային գործընթացների ակտիվացման հիմնական մեխանիզմներից մեկը, ինչպես նաև դրա փոփոխությունները վիրահատական բուժման տարբեր փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդների պերօքսիդացման ցուցանիշների դինամիկային, որոնք դիտարկվում են որպես հյուսվածքային վնասման և վերականգնման ընթացքի կենսաքիմիական մարկերներ։ Աշխատանքը նաև ուսումնասիրում է, թե ինչպես են վիրաբուժական միջամտությունները ազդում նշված համակարգերի ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա՝ գնահատելով ինչպես նախավիրահատական, այնպես էլ հետվիրահատական փուլերում օրգանիզմի ադապտացիոն կարողությունները։ Ստացված տվյալները օգտագործվում են հիվանդների վիճակի ավելի ճշգրիտ կանխատեսման, բուժման արդյունավետության գնահատման և բարդությունների կանխարգելման ռազմավարությունների մշակման համար՝ ընդգծելով վիրաբուժության և կենսաքիմիայի փոխկապակցվածությունը կլինիկական պրակտիկայում։

Other Subjects

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողներին ուղղորդել տիեզերական տեխնիկայի, տիեզերագնացության և Երկրի շուրջ ուղեծրային շարժում իրականացնող տեխնիկական սարքերի վերաբերյալ համապատասխան գիտական ու գիտահանրամատչելի գրականության ընտրության հարցում։ Այն համակարգված ձևով կարող է ներկայացնել գրքեր, գրքույկներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տեղեկատվական նյութեր, որոնց միջոցով հնարավոր է ընդհանուր պատկերացում կազմել տիեզերական հետազոտությունների զարգացման, ուղեծրային տեխնիկայի ստեղծման և դրա գիտական նշանակության մասին։ Ընտրված գրականությունը կարող է ընդգրկել տիեզերական թռիչքների ֆիզիկական հիմունքները, երկնային մարմինների շարժման ընդհանուր օրինաչափությունները, ուղեծրերի առանձնահատկությունները, հրթիռային տեխնիկայի պատմությունը, տիեզերական սարքերի կառուցվածքի ընդհանուր սկզբունքները և դրանց միջոցով իրականացվող գիտական դիտարկումները։ Առանձին բաժիններում կարող են ներկայացվել նյութեր տիեզերքից Երկրի ուսումնասիրության, մթնոլորտային և օդերևութաբանական դիտարկումների, կապի, աշխարհագրական հետազոտությունների և գիտական տվյալների հավաքագրման վերաբերյալ։ Հանձնարարական բնույթը ենթադրում է ոչ միայն մատենագիտական տվյալների թվարկում, այլև ընթերցանության համար առավել օգտակար աղբյուրների թեմատիկ ընտրություն և դրանց տրամաբանական դասակարգում՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին աստիճանաբար ծանոթանալ ոլորտի հիմնական հարցերին։ Նման ցանկը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանի գիտատեխնիկական գրականության տեղեկատվական տարածքը ուսումնասիրելու համար, երբ տիեզերագնացության զարգացումը հասարակական և գիտական մեծ հետաքրքրություն էր առաջացնում։ Այն կարող է օգտակար լինել դպրոցականներին, ուսանողներին, գրադարանների ընթերցողներին, բնագիտական և տեխնիկական թեմաներով հետաքրքրվող անձանց, ինչպես նաև գրադարանավարներին՝ թեմատիկ ցուցահանդեսներ, ընթերցանության ծրագրեր և տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկում կազմակերպելիս։ Մատենագիտական նյութերի ամբողջությունը միաժամանակ կարող է ծառայել որպես տվյալ ժամանակաշրջանում տիեզերական հետազոտությունների վերաբերյալ հրատարակված գրականության տարածման և հանրայնացման պատմությունը ուսումնասիրելու աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը միավորում է գիտահանրամատչելի տեղեկատվության տարածման և հանձնարարական մատենագիտության գործառույթները՝ ընթերցողին օգնելով կողմնորոշվել տիեզերական հետազոտություններին վերաբերող գրականության շրջանակում։

Linguistics

Лингвистическая категория вежливости: семантика и прагматика աշխատությունը լեզվաբանության և հաղորդակցական պրագմատիկայի ոլորտի գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է քաղաքավարության լեզվական կատեգորիայի իմաստաբանական և գործառութային վերլուծությանը, այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում ձևավորվում քաղաքավարության արտահայտման միջոցները՝ քերականական ձևերի, բառապաշարի ընտրության, դիմելաձևերի և խոսքային ռազմավարությունների միջոցով, գիրքը բացատրում է քաղաքավարության դերը հաղորդակցության մեջ՝ որպես սոցիալական հարաբերությունների կարգավորման, հիերարխիայի արտահայտման և միջանձնային կոնֆլիկտների մեղմման գործիք, միաժամանակ անդրադառնում է պրագմատիկայի տեսություններին, խոսքային ակտերի և ենթատեքստի ազդեցությանը հաղորդակցության վրա, ինչպես նաև համեմատական վերլուծություն է ներկայացնում տարբեր լեզուների քաղաքավարության համակարգերի միջև, ընդգծելով մշակութային գործոնների ազդեցությունը լեզվական վարքի ձևավորման վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանների, հաղորդակցության մասնագետների և սոցիալ-լեզվաբանական հետազոտողների համար։