Աստղաբաշխության համառոտ դասագիրք

Culture

«ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականություն» թեմայով մատենագիտական ինֆորմացիան սովորաբար ներառում է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին (հատկապես 1960–1980-ական թվականներին) ՀԽՍՀ-ում հրատարակված գիտական հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և տեղեկագրական ցուցակների համակարգված նկարագրություն, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի զարգացման գործընթացներին՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, կինո և ժողովրդական արվեստ։ Այսպիսի մատենագիտական աղբյուրները կազմվել են հիմնականում գրադարանների, գիտական ինստիտուտների և ՀՍՍՀ ԳԱ համակարգի կողմից՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների տեղեկատվական բազան, ինչպես նաև հեշտացնել հետազոտողների աշխատանքը։ Դրանց մեջ ընդգրկվել են ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն հրապարակումներ՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանի գիտական հաղորդակցության երկլեզու բնույթը։ Մատենագիտական ցուցակներում սովորաբար նշվել են հեղինակները, աշխատանքների անվանումները, հրատարակման վայրը, տարեթիվը, հրատարակչությունը և էջերի քանակը, ինչպես նաև թեմատիկ դասակարգումը՝ ըստ արվեստի ճյուղերի և մշակութային ուղղությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաև պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներին, գիտաժողովների նյութերին և արվեստագիտական ակնարկներին, որոնք ներկայացրել են ժամանակակից մշակութային գործընթացները և դրանց գիտական մեկնաբանությունը։ Այս մատենագիտական աղբյուրները կարևոր դեր են խաղացել ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության, արվեստի պատմության համակարգման և գիտական հետազոտությունների զարգացման գործում՝ ստեղծելով հիմք հետագա հայագիտական ուսումնասիրությունների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության նոր սահմանադրության բովանդակության, նշանակության և հասարակական կյանքի վրա դրա ազդեցության ներկայացմանը՝ որպես գրադարանների համար նախատեսված տեղեկատվական և մեթոդական նյութ։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է խորհրդային սահմանադրական համակարգի հիմնական դրույթներին, պետության կառուցվածքի սկզբունքներին, քաղաքացիների իրավունքներին ու պարտականություններին, ինչպես նաև սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունների իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Նյութում սահմանադրությունը դիտարկվում է որպես պետության հասարակական և պետական կառուցվածքի հիմքը սահմանող փաստաթուղթ, որի միջոցով ամրագրվում էին խորհրդային հասարակության կազմակերպման, պետական իշխանության իրականացման և քաղաքացիների մասնակցության վերաբերյալ պաշտոնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցերին, որոնք կարող էին հետաքրքրել գրադարանների աշխատակիցներին՝ սահմանադրության վերաբերյալ ցուցահանդեսների, գրականության տեսությունների, տեղեկատվական անկյունների, ընթերցողական միջոցառումների, բանավոր ներկայացումների և այլ հանրային նախաձեռնությունների կազմակերպման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես սահմանադրական դրույթների վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես գործնական օգնություն գրադարանային-մշակութային աշխատանքի պլանավորման և կազմակերպման համար։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս համակարգված կերպով ներկայացնել նոր սահմանադրության հետ կապված հիմնական գաղափարներն ու թեմաները, ընտրել համապատասխան գրականություն և կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ տարբեր տարիքային և կրթական խմբերի համար։ Միաժամանակ աշխատանքը արտացոլում է իր ստեղծման ժամանակաշրջանի խորհրդային հասարակական-քաղաքական և գաղափարական միջավայրը, ինչի շնորհիվ այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական պատկերացումների, հասարակական արժեքների և տեղեկատվական-մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրման համար։ Նյութը հատկապես օգտակար կարող է լինել գրադարանագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, պատմության և իրավագիտության ոլորտի ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր հետաքրքրված են ԽՍՀՄ ուշ խորհրդային շրջանի պետական-իրավական համակարգով և այդ համակարգի վերաբերյալ հասարակական իրազեկման կազմակերպման մեթոդներով։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական առանձնահատկությունների և փոխպատվաստում ստացած հիվանդների կյանքի որակի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են երիկամի փոխպատվաստման նշանակությունը երիկամային անբավարարության բուժման գործընթացում, վիրահատության նախապատրաստման հիմնական սկզբունքները, դոնորական օրգանի ընտրության և ստացողի առողջական վիճակի գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական միջամտության տեխնիկական կողմերին, անոթային և միզուղիների միացումների ձևավորման սկզբունքներին, ինչպես նաև վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո հնարավոր բարդությունների կանխարգելման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են փոխպատվաստված երիկամի ֆունկցիայի վերականգնման, հետվիրահատական հսկողության, օրգանի մերժման ռիսկի և իմունաճնշիչ բուժման հետ կապված հարցերը։ Դիտարկվում են հիվանդների առողջական վիճակի փոփոխությունները, ֆիզիկական ակտիվության վերականգնումը, առօրյա գործունեության հնարավորությունները և սոցիալական կյանքին վերաինտեգրման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են կյանքի որակի գնահատման բժշկական, հոգեբանական և սոցիալական չափանիշները, հիվանդների ինքնազգացողությունը, հուզական բարեկեցությունը և բուժման արդյունքներից բավարարվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կլինիկական տվյալների վերլուծության, վիրահատական արդյունքների համեմատական գնահատման, հիվանդների հարցումների և կյանքի որակի ստանդարտացված գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում փոխպատվաստումից հետո հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության, դեղորայքային բուժման շարունակականության, հնարավոր վարակային և սրտանոթային բարդությունների վերահսկման անհրաժեշտությանը։ Առանձնացվում են վիրաբուժական տեխնիկայի կատարելագործման, հետվիրահատական խնամքի կազմակերպման և բազմամասնագիտական բժշկական աջակցության նշանակությունը բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Կարևորվում է նաև փոխպատվաստումից հետո հիվանդների կյանքի որակի համեմատությունը մինչվիրահատական վիճակի կամ երիկամային փոխարինող բուժման այլ եղանակների հետ՝ հաշվի առնելով անհատական առողջական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական արդյունքների գնահատման, հնարավոր բարդությունների նվազեցման և հիվանդակենտրոն բուժօգնության կազմակերպման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոխպատվաստման կենտրոնների գործունեության, հետվիրահատական վերականգնման ծրագրերի և հիվանդների երկարաժամկետ բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Այն օգտակար է փոխպատվաստաբանների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, ուրոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Այս աշխատությունը ընթերցողին ներկայացնում է աստվածների, դյուցազունների և առասպելական կերպարների մասին պատմությունների ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով մատչելի դարձնել հին ժողովուրդների դիցաբանական ժառանգությունը։ Դիցաբանությունը ձևավորվել է որպես աշխարհի, բնության, մարդկային կյանքի և անտեսանելի ուժերի մասին պատկերացումների արտահայտություն։ Աստվածների ու հերոսների մասին պատմություններում արտացոլվում են աշխարհի ստեղծման, բնության երևույթների, ճակատագրի, սիրո, հակամարտության, քաջության և արդարության վերաբերյալ տարբեր մշակույթների պատկերացումները։ Աստվածային կերպարների ծագումը, հատկանիշները, հարաբերություններն ու արարքները հաճախ խորհրդանշում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմեր և հասարակական արժեքներ։ Դյուցազունների արկածներն ու փորձությունները ներկայացնում են դժվարությունների հաղթահարման, անձնազոհության, խելքի, ուժի և նպատակասլացության գաղափարները։ Նման ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես դիցաբանական կերպարների ու սյուժեների ճանաչման օժանդակ աղբյուր՝ օգտակար լինելով պատմությամբ, գրականությամբ, արվեստով և հին մշակույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Դիցաբանական նյութը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրական ստեղծագործությունների, գեղանկարչության, քանդակագործության և թատերարվեստի բազմաթիվ թեմաների ու խորհրդանիշների ընկալման համար։ Աշխատությունը նպաստում է հին աշխարհի մշակութային ժառանգության ճանաչմանը և դիցաբանության՝ որպես մարդկային մտածողության ու ստեղծագործական երևակայության կարևոր ոլորտի ուսումնասիրությանը։

Religion

Այս գերմանալեզու աշխատությունը անդրադառնում է կրոնական հակամարտությունների բարդ բնույթին՝ ցույց տալով, որ տարբեր կրոնական համայնքների միջև առճակատումները հաճախ չեն կարող բացատրվել միայն հավատքի կամ դավանաբանական տարաձայնությունների միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ կրոնական հակամարտությունների ձևավորման և զարգացման վրա կարող են միաժամանակ ազդել քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և պատմական բազմաթիվ գործոններ։ Նյութը փորձում է ավելի խորքային դիտարկել այն գործընթացները, որոնց ընթացքում կրոնական տարբերությունները վերածվում են հասարակական լարվածության, հակադրության կամ բռնի բախումների։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նաև պատմական իրադարձությունների, իշխանության և քաղաքական շահերի, հասարակական խմբերի հարաբերությունների ու ինքնության ձևավորման փոխազդեցությանը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել կրոնական հակամարտությունները չափազանց պարզեցված կերպով ներկայացնելուց և դրանք դիտարկել որպես բազմաշերտ սոցիալական ու պատմական երևույթներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կրոնագիտությամբ, պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ, սոցիոլոգիայով և միջազգային հարաբերություններով զբաղվող ընթերցողներին, ինչպես նաև նրանց, ովքեր ցանկանում են ավելի լավ հասկանալ տարբեր կրոնական համայնքների միջև հակասությունների առաջացման պատճառներն ու դրանց զարգացման մեխանիզմները։

Culture

Ձեռնարկը նվիրված է քաղաքավարության հիմնական սկզբունքների ներկայացմանը և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու հասարակական միջավայրում ընդունված պատշաճ վարքի, հաղորդակցության ու փոխհարաբերությունների կանոններին։ Այն անդրադառնում է մարդկանց միջև հարգալից վերաբերմունքի, բարեկիրթ խոսքի, զուսպ պահվածքի և փոխադարձ ուշադրության կարևորությանը՝ ընդգծելով, որ քաղաքավարությունը ոչ միայն արտաքին վարվելակերպ է, այլև մարդու բարոյական նկարագրի ու դաստիարակության արտահայտություն։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար դիտարկվում են ողջույնի և հրաժեշտի ձևերը, ծանոթությունների ու այցելությունների ժամանակ ընդունված սովորույթները, հյուրասիրության կանոնները, զրույց վարելու մշակույթը, մեծերի և փոքրերի նկատմամբ վերաբերմունքը, ինչպես նաև հասարակական հավաքույթներում ու առօրյա շփումներում պատշաճ պահվածքը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում խոսքի մեղմությանը, դիմացինին չընդհատելուն, անհարկի վեճերից խուսափելուն, սեփական կարծիքը հարգալից արտահայտելուն և ուրիշների արժանապատվությունը պահպանելուն։ Ձեռնարկի գործնական ուղղվածությունը թույլ է տալիս քաղաքավարության սկզբունքները կիրառել ընտանիքում, կրթական միջավայրում և հասարակական կյանքում։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական ու բարոյական պատկերացումները, երբ անհատի դաստիարակությունը դիտվում էր որպես հասարակական առաջընթացի և մշակութային զարգացման կարևոր պայման։ Գիրքը արժեքավոր է հայ հասարակական մտքի, վարքականոնների պատմության և բարոյական դաստիարակության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։