Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների պատմությունը

    Ստեղծագործությունը միջնադարյան պատմողական գրականության ավանդույթներին պատկանող երկ է, որի կենտրոնում կայսերական ընտանիքի, իշխանության, մարդկային հարաբերությունների և իմաստության թեմաներն են։ Պատմության վերնագրում հիշատակված կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների կերպարները ստեղծում են արքունական միջավայր, որտեղ անձնական ճակատագրերը, ընտանեկան կապերը, իշխանական դիրքն ու բարոյական ընտրությունները միահյուսվում են։ Յոթ իմաստունների ներկայությունը կարևոր տեղ է հատկացնում խոհեմությանը, բանականությանը, փորձառությանը և խոսքի ուժին՝ ընդգծելով, որ մարդու արժանիքը չի սահմանափակվում միայն նրա ծագմամբ կամ հասարակական դիրքով։ Նմանատիպ պատմողական երկերին բնորոշ են փորձությունների, խորհրդի, դատողության, մարդկային վարքի գնահատման և բարոյական եզրահանգումների թեմաները, որոնց միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու, հապճեպ որոշումներից խուսափելու և իմաստուն խոսքի արժեքը ճանաչելու գաղափարները։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր գրական կառուցվածքով, քանի որ արքունական պատմության և իմաստունների հետ կապված պատմությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու միջնադարյան պատմողական մտածողության առանձնահատկությունները, որտեղ զվարճալի կամ հետաքրքրաշարժ դեպքերը հաճախ զուգակցվում են խրատական նպատակների հետ։ Այն արժեքավոր նյութ է հայերեն հին գրականության, թարգմանական և պատմողական արձակի, միջնադարյան բարոյախոսական պատկերացումների ու ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ պահպանելով իր նշանակությունը որպես անցյալի գրական ճաշակի, աշխարհայացքի և իմաստության մասին պատկերացումների արտահայտություն։

    Updated: 2026-11-14
    Կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների պատմությունը
    Online

    History

    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Ապրիլ)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, նշանակալի պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական և հասարակական կարևոր հոբելյանների համակարգված ժողովածու։ Նյութերը դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ ծանոթանալ տարբեր օրերին վերաբերող պատմական փաստերին, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներին, ինչպես նաև ազգային և միջազգային նշանակության իրադարձություններին։ Հրատարակությունը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպմանը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատու ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և պատմությամբ հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել հոբելյանական միջոցառումների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և կրթական ծրագրերի նախապատրաստման ընթացքում՝ ապահովելով հակիրճ, համակարգված և գործնականում կիրառելի տեղեկատվություն։

    Updated: 2026-11-02
    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Ապրիլ)
    Online

    Literature

    Արաքսիա

    «Արաքսիա» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է հայ գեղարվեստական գրականության ժառանգությանը։ Վերնագիրը, որը կնոջ անձնանուն է, ստեղծագործության կենտրոնական կերպարի կամ պատումի առանցքային դեմքի անունն է։ Անձնանվան միջոցով վերնագրված գեղարվեստական երկերը հաճախ հնարավորություն են տալիս ներկայացնելու անհատի կյանքը, բնավորությունը, ապրումները և շրջապատի հետ ունեցած հարաբերությունները՝ անձնական պատմությունը կապելով ավելի լայն հասարակական ու բարոյական հարցերի հետ։ Այսպիսի ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ կնոջ կերպարի, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական բարքերի և անհատական ինքնության գեղարվեստական արտացոլման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Կոստանդնուպոլսի հայ գրական ու հրատարակչական միջավայրի, հայերեն վիպական արձակի ձևավորման և ընթերցողական մշակույթի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի գրական ժառանգության նմուշ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ հեղինակների ստեղծագործական հետաքրքրությունները, գեղարվեստական պատումի ձևերը և գրական երկերի տարածման պատմությունը։

    Updated: 2026-10-31
    Արաքսիա
    Online

    History

    Դարապատում կամ Աշխարհագրական և ընդհանուր պատմություն, երկրորդ հատոր

    Աշխատությունը համաշխարհային պատմությանն առնչվող պատմագիտական երկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել մարդկության անցյալի, տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների ձևավորման, պատմական իրադարձությունների և հասարակական զարգացման ընդհանուր պատկերը։ Այն պատմությունը դիտարկում է որպես ժամանակների, ժողովուրդների, պետությունների և մշակույթների հաջորդական ընթացք՝ հնարավորություն տալով հասկանալու տարբեր դարաշրջանների փոխկապակցվածությունն ու պատմական փոփոխությունների նշանակությունը։ Երկրորդ հատորը շարունակում է ընդհանուր պատմության շարադրանքը՝ ընդլայնելով ընթերցողի պատկերացումները համաշխարհային անցյալի վերաբերյալ և նպաստելով պատմական գիտելիքների համակարգված յուրացմանը։ Նման աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեն պատմական հիշողության պահպանման, պատմական մտածողության զարգացման և տարբեր ժողովուրդների անցյալի ճանաչման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել համաշխարհային պատմությամբ զբաղվողներին, պատմագիտական գրականության ընթերցողներին, ինչպես նաև նրանց, ովքեր ցանկանում են ընդլայնել իրենց գիտելիքները մարդկության քաղաքակրթական զարգացման, պատմական ժառանգության և տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի մասին։

    Updated: 2026-11-13
    Դարապատում կամ Աշխարհագրական և ընդհանուր պատմություն, երկրորդ հատոր
    Online

    Culture

    ԶՐՈՒՅՑՆԵՐ ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՄԱՍԻՆ(Հարցազրույցների ժողովածու)-Հասմիկ Հմայակյան

    Այս աշխատությունը հարցազրույցների ձևաչափով ներկայացնում է հայ մշակույթի տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների մտքերն ու դիտարկումները՝ անդրադառնալով գրականությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կերպարվեստին և մշակութային քաղաքականությանը։ Գրքում ընդգծվում են մշակութային ժառանգության պահպանման, ժամանակակից արվեստի զարգացման և ազգային ինքնության արտահայտման խնդիրները՝ տարբեր մասնագետների անձնական փորձի և մասնագիտական հայացքների միջոցով։ Հեղինակը համադրում է տարբեր զրույցներ՝ ստեղծելով բազմաձայն պատկեր հայ մշակութային կյանքի մասին, որտեղ բացահայտվում են ինչպես ստեղծագործական գործընթացների առանձնահատկությունները, այնպես էլ մշակույթի հասարակական դերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի մոտիկից ծանոթանալ մշակութային գործիչների մտածողությանը և հասկանալ ժամանակակից հայկական մշակութային միջավայրի զարգացման միտումները։

    Updated: 2026-10-23
    ԶՐՈՒՅՑՆԵՐ ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՄԱՍԻՆ(Հարցազրույցների ժողովածու)-Հասմիկ Հմայակյան
    Online

    Mathematics

    Сверхфокусировка поверхностных плазмон-поляритонов в металлических и полупроводниковых конических структурах

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մետաղական և կիսահաղորդչային կոնաձև կառուցվածքներում մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների գերսուր կենտրոնացման՝ գերբարձր ֆոկուսավորման երևույթի տեսական և հնարավոր կիրառական ուսումնասիրությանը։ Մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնները էլեկտրամագնիսական ալիքների և նյութի ազատ էլեկտրոնների համատեղ տատանումներից առաջացող մակերևութային ալիքներ են, որոնք կարող են տարածվել, օրինակ, մետաղ-դիէլեկտրիկ սահմանագծի երկայնքով և ապահովել լույսի էներգիայի խիստ տեղայնացում։ Աշխատանքի կենտրոնական խնդիրն է պարզել, թե ինչպես կարելի է կոնաձև երկրաչափության և նյութի էլեկտրամագնիսական հատկությունների օգտագործմամբ այդ ալիքների էներգիան կենտրոնացնել չափազանց փոքր տարածական տիրույթում։ Կոնաձև կառուցվածքները առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն պատճառով, որ դրանց լայնական չափերը աստիճանաբար փոքրանում են, ինչի հետևանքով պլազմոնային ալիքի տարածման պայմանները փոխվում են կառուցվածքի երկայնքով և կարող են հանգեցնել էլեկտրամագնիսական դաշտի ուժեղացման ու էներգիայի կենտրոնացման։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր դեր ունեն պլազմոնների դիսպերսիոն հատկությունները, էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածական բաշխումը, նյութի դիէլեկտրական բնութագրերը, ալիքի երկարությունը, կոնաձև կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերը և կորուստների ազդեցությունը։ Մետաղական և կիսահաղորդչային միջավայրերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե նյութի էլեկտրոնային կառուցվածքն ու օպտիկական հատկություններն ինչպես են ազդում մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների տարածման և կենտրոնացման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների որոշմանը, որոնց դեպքում հնարավոր է հասնել դաշտի առավելագույն տեղայնացման՝ միաժամանակ հաշվի առնելով նյութում կլանումը և էներգիայի կորուստները։ Աշխատանքի տեսական մոտեցումները կարող են հիմնվել Մաքսվելի հավասարումների, սահմանային պայմանների, պլազմոնային դիսպերսիայի և կոնաձև համակարգերում էլեկտրամագնիսական դաշտերի մաթեմատիկական նկարագրության վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նանոմաշտաբային օպտիկայի և նանոֆոտոնիկայի համար, քանի որ ուժեղ տեղայնացված էլեկտրամագնիսական դաշտերը կարող են օգտագործվել նյութի հետ լույսի փոխազդեցությունը մեծացնելու, սպեկտրոսկոպիկ ազդանշանների ուժեղացման, նանոմաշտաբային սենսորների, օպտիկական փոխազդեցությունների և բարձր զգայունությամբ չափումների մշակման մեջ։ Գերսուր ֆոկուսավորման գաղափարը հատկապես կարևոր է այնպիսի համակարգերի համար, որտեղ անհրաժեշտ է կառավարել լույսի էներգիան նանոմետրական մասշտաբներում՝ հաղթահարելով սովորական օպտիկական ֆոկուսավորման սահմանափակումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պլազմոնիկայով, նանոֆոտոնիկայով, օպտիկայով, նյութագիտությամբ և կիրառական էլեկտրադինամիկայով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ուսումնասիրում է կոնաձև մետաղական և կիսահաղորդչային համակարգերի միջոցով մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների տարածական ուժեղ տեղայնացման հնարավորությունները՝ միավորելով ֆունդամենտալ էլեկտրադինամիկան և նանոֆոտոնիկայի կիրառական խնդիրները։

    Updated: 2026-09-13
    Сверхфокусировка поверхностных плазмон-поляритонов в металлических и полупроводниковых конических структурах