Изучение генотоксических и модифицирующих свойств новых порфиринов методом ДНК-комет

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիաների ֆիզիկայում ուսումնասիրվող էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություններից մեկի տեսական նկարագրությանը, որը կարելի է դիտարկել որպես սովորական Կոմպտոնյան ցրման խաչաձև կամ ժամանականման կինեմատիկական տարբերակ։ Հետազոտության կենտրոնում ֆոտոնի և հադրոնային համակարգի փոխազդեցության այնպիսի գործընթացներն են, որոնց ընթացքում առաջանում է ժամանականման վիրտուալ ֆոտոն, որն իր հերթին կարող է փոխակերպվել լիցքավորված լեպտոնների զույգի։ Նման ռեակցիաների ուսումնասիրությունը կարևոր է հադրոնների ներքին կառուցվածքի և քվարկ-գլյուոնային դինամիկայի մասին տեղեկություններ ստանալու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գործընթացի կինեմատիկային, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման պայմաններին, ցրման ամպլիտուդների կառուցվածքին և տարբեր մեխանիզմների ներդրումներին դիտվող ֆիզիկական մեծություններում։ Քննվում են այն տեսական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է կապ հաստատել փորձարարական դիտելի մեծությունների և հադրոնի ներքին կառուցվածքը բնութագրող ընդհանրացված բաշխումների միջև։ Կարևոր նշանակություն ունի տարբեր ամպլիտուդների միջամտության ուսումնասիրությունը, քանի որ որոշ դիտելի մեծություններ կարող են զգայուն լինել փոխազդեցության առանձին բաղադրիչների նկատմամբ և այդպիսով լրացուցիչ տեղեկություն տրամադրել նյութի ենթակառուցվածքի մասին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել դիֆերենցիալ կտրվածքների, անկյունային բաշխումների, բևեռացման հետ կապված մեծությունների և դրանց կինեմատիկական կախվածությունների տեսական վերլուծություն։ Ժամանականման կինեմատիկական տիրույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ստուգելու քվանտային քրոմոդինամիկայի որոշ կանխատեսումներ և համեմատելու դրանք հարակից տարածանման գործընթացների հետ։ Նման համեմատությունները կարևոր են տեսական մոդելների հետևողականությունը գնահատելու և հադրոնային կառուցվածքի տարբեր նկարագրությունների միջև կապերը բացահայտելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև բարձր կարգի քվանտային ուղղումների նշանակությանը և այն հարցին, թե դրանք ինչպես են անդրադառնում տեսական կանխատեսումների ճշգրտության վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քվանտային էլեկտրադինամիկայի, քվանտային քրոմոդինամիկայի և տարրական մասնիկների ցրման տեսության մոտեցումները՝ ժամանականման էլեկտրամագնիսական գործընթացների միջոցով հադրոնների ներքին կառուցվածքի և ուժեղ փոխազդեցությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրման նպատակով։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բնական մենաշնորհի ոլորտների պետական կարգավորման համակարգի արդյունավետության գնահատմանը և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են այն տնտեսական ոլորտները, որոնք ունեն բնական մենաշնորհի բնույթ՝ օրինակ՝ էլեկտրաէներգիայի փոխանցման ցանցերը, ջրամատակարարման համակարգերը, գազամատակարարումը, երկաթուղային ենթակառուցվածքները և որոշ հանրային կոմունալ ծառայություններ, որոնցում բարձր սկզբնական ներդրումային ծախսերի և ենթակառուցվածքային առանձնահատկությունների պատճառով մրցակցային շուկայի ձևավորումը տնտեսապես անարդյունավետ է։ Հետազոտության հիմնական խնդիրներից է պետական կարգավորման մեխանիզմների գնահատումը՝ ներառյալ սակագնային քաղաքականությունը, կարգավորող հանձնաժողովների դերակատարությունը, ծառայությունների որակի վերահսկումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ոլորտների արդյունավետության և ներդրումային գրավչության վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են կարգավորման համակարգի խնդիրները՝ մասնավորապես տեղեկատվական ասիմետրիան, կարգավորող մարմինների անկախության սահմանափակումները, սակագների հաշվարկման մեթոդաբանության բարդությունը և ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսավորման դժվարությունները, որոնք հաճախ հանգեցնում են ծառայությունների որակի և մատչելիության միջև հակասությունների։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրության կարևորությունը՝ մասնավորապես կարգավորման մոդելների, մասնավոր-պետական համագործակցության ձևերի և կարգավորող անկախ մարմինների արդյունավետ աշխատանքի օրինակների կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, ինչը կարող է նպաստել համակարգի թափանցիկության բարձրացմանը, մրցակցային տարրերի աստիճանական ներմուծմանը և ընդհանուր տնտեսական արդյունավետության բարելավմանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենում և անգլերենում սննդամթերքի անվանումներ պարունակող դարձվածային միավորների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով դրանց իմաստային, կառուցվածքային, մշակութային և գործառական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են սննդանուն բաղադրիչներով կազմված դարձվածքների ձևավորման օրինաչափությունները, փոխաբերական նշանակությունները և դրանց կիրառությունը առօրյա խոսքում, գրականության մեջ ու հաղորդակցական տարբեր իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու լեզուներում սննդի անվանումների խորհրդանշական իմաստներին, ազգային մտածողության, ավանդույթների և մշակութային պատկերացումների արտացոլմանը դարձվածային համակարգերում։ Քննարկվում են հայերենի և անգլերենի համապատասխան դարձվածքների իմաստային ընդհանրություններն ու տարբերությունները, կառուցվածքային համարժեքության աստիճանները, ինչպես նաև բառացի և փոխաբերական նշանակությունների փոխհարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դարձվածքների թարգմանության ընթացքում առաջացող դժվարություններին, մշակութային առանձնահատկությունների փոխանցման եղանակներին և համատեքստին համապատասխան համարժեքների ընտրության սկզբունքներին։ Զուգադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև սննդի հետ կապված պատկերացումների դերը տարբեր ժողովուրդների լեզվամտածողության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, թարգմանիչների, լեզուների դասավանդողների, մշակութաբանների և համեմատական դարձվածաբանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ՍՍՀ Լենինականի սարահարթի բնակլիմայական պայմաններում միչուրինյան խնձորենու սորտերի ուսումնասիրությանը և դրանց արտադրական օգտագործման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում տարբեր սորտերի կենսաբանական, ագրոբիոլոգիական և տնտեսական առանձնահատկությունները, աճի ու զարգացման ընթացքը, պտղաբերությունը և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Վերլուծվում է լեռնային միջավայրի, ջերմաստիճանային ռեժիմի, բարձրության և հողակլիմայական այլ գործոնների ազդեցությունը ծառերի զարգացման, բերքատվության, պտուղների հասունացման ժամկետների և որակական հատկանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ցրտադիմացկունությանը, բերքատվությանը և պտուղների համային ու տնտեսական արժեքին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն լեռնային և նախալեռնային գոտիների պտղաբուծության զարգացման համար։ Դիտարկվում են առանձին սորտերի վարքագծի տարբերությունները և դրանց համապատասխանությունը տվյալ տարածքի բնական պայմաններին։ Քննարկվում են նաև այգիների համար նպատակահարմար սորտերի ընտրության, դրանց շրջանացման և արտադրական տեսականու ձևավորման հարցերը։ Կարևորվում է սորտային առանձնահատկությունների բազմակողմանի գնահատումը՝ կայուն և արդյունավետ պտղաբուծական տնտեսություն կազմակերպելու տեսանկյունից։ Աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու այն սորտերը, որոնք առավել հաջողությամբ կարող են մշակվել Հայաստանի լեռնային շրջաններում և օգտագործվել պտղաբուծության հետագա զարգացման համար։ Հետազոտությունն ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ գործնական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել պտղաբույծների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսների, այգեգործների և գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետների համար։

Chemistry

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է 2-նուկլեոֆուգետիլ-, 4-բրոմ-3-քլոր-2-բուտենիլ-ֆոսֆոնիումի աղերի և դիֆենիլվինիլֆոսֆինօքսիդի ռեակցիաներին բինուկլեոֆիլների հետ, ինչպես նաև դրանց դեհիդրավորման գործընթացներին՝ կենտրոնանալով օրգանական ու ֆոսֆորային համալիքների ռեակցիոն հատկությունների և մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է ռեակցիայի քայլերի հերթականությունը, միջնաժամանակային ֆոսֆոնիումային ու ֆոսֆինօքսիդային համալիքների առաջացումը, ռեակցիայի արագությունը և պայմանների ազդեցությունը արդյունքի քանակականության և որակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նուկլեոֆիլների բնույթին, փոխազդեցության կոնֆիգուրացիային և դեհիդրավորման մեխանիզմների առանձնահատկություններին, ինչն ապահովում է ռեակցիաների կանխատեսելիությունը և նպատակային ուղղվածությունը սինթեզային օրգանական քիմիայում։ Ուսումնասիրությունը ներառում է փորձարարական տվյալների վերլուծություն, մեխանիստական մոտեցումներ և ռեակցիայի արդյունավետության օպտիմալացման առաջարկություններ, ինչը կարևոր է ֆոսֆորային համալիքների քիմիայի, սինթեզային օրգանական քիմիայի և կիրառական նյութերի մշակման ոլորտներում հետազոտողների համար։

Agriculture

Տնտեսագիտական և ագրարային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում նորամուծական գործընթացների ձևավորման, զարգացման և կառավարման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նոր տեխնոլոգիաների, արտադրական մեթոդների և կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրման հնարավորությունները գյուղատնտեսական գործունեության տարբեր ուղղություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների ներդրման վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, ֆինանսական և տեխնոլոգիական գործոններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ու տնտեսությունների նորարարական ակտիվության բարձրացման պայմաններին։ Վերլուծվում են գիտատեխնիկական առաջընթացի, ներդրումային գործունեության, մասնագիտական գիտելիքների և տեղեկատվական ապահովման նշանակությունը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Քննարկվում են նաև նորամուծական ծրագրերի խթանման, համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման, պետական աջակցության և գիտության ու արտադրության միջև համագործակցության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղատնտեսության նորարարական զարգացման ներուժը և բացահայտելու նորամուծությունների տարածմանը նպաստող մեխանիզմները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, գյուղատնտեսության զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։