Ջրամբարների և ջրանցքների շահագործման արդյունավետության բարձրացման մի քանի հարցեր

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտում իրականացվող տնտեսական բարեփոխումների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության գնահատմանը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են առողջապահության ֆինանսավորման, ռեսուրսների բաշխման, ծառայությունների մատուցման արդյունավետության, պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցության, ինչպես նաև առողջապահական համակարգի կառավարման հետ կապված տնտեսական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ առողջապահական համակարգի զարգացման առանձնահատկություններին, ոլորտում իրականացված և նախատեսվող բարեփոխումների նպատակներին, դրանց տնտեսական հիմնավորումներին և գործնական արդյունքներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման տարբեր մեխանիզմներ, պետական բյուջեի և այլ ֆինանսական աղբյուրների դերը, բժշկական կազմակերպությունների տնտեսական գործունեությունը, բնակչության համար առողջապահական ծառայությունների հասանելիության և մատչելիության խնդիրները, ինչպես նաև սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև առողջապահության ոլորտում կառավարման և ֆինանսավորման համակարգերի կատարելագործմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը և առողջապահական քաղաքականության տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը։ ՀՀ նյութերի հիման վրա կատարված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկրի առողջապահական համակարգի հիմնական տնտեսական խնդիրները, գնահատել իրականացվող փոփոխությունների ազդեցությունը և ներկայացնել ոլորտի հետագա զարգացման ու ֆինանսատնտեսական կառավարման բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել առողջապահության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների, հետազոտողների և առողջապահական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող անձանց համար՝ նպաստելով ՀՀ-ում ավելի արդյունավետ, կայուն և բնակչության կարիքներին համապատասխան առողջապահական համակարգի ձևավորմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ակուստոպլազմայում առաջացող ոչ ճիշտ դրված (ill-posed) հակադարձ խնդիրների լուծման տեսական և թվային մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նման խնդիրների կայունացման և կարգավորման (regularization) մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ակուստիկ ալիքների և պլազմային միջավայրի փոխազդեցությունը՝ դիտարկելով, թե ինչպես են չափումների անորոշությունները և աղմուկը բարդացնում ֆիզիկական մեծությունների վերականգնման գործընթացը։ Գրքում ներկայացվում են հակադարձ խնդիրների մաթեմատիկական ձևակերպումները՝ ներառյալ ինտեգրալ հավասարումները, օպերատորային մոտեցումները և դրանց ոչ կայունության աղբյուրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թիխոնովի կարգավորման մեթոդներին, սպեկտրալ վերլուծությանը և օպտիմալացման ալգորիթմներին, որոնք թույլ են տալիս ստանալ կայուն և ֆիզիկապես իմաստալից լուծումներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թվային մոդելավորման մոտեցումներ՝ կիրառելով հաշվողական մեթոդներ ակուստիկ ազդանշանների վերականգնման և պլազմային պարամետրերի որոշման համար։ Աշխատությունը կարևոր է կիրառական մաթեմատիկայի, պլազմայի ֆիզիկայի և ինժեներական ակուստիկայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով բարդ հակադարձ խնդիրների լուծման մեթոդաբանության զարգացմանը։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական արձակում նեոռոմանտիզմի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գրական գործընթացներն են, որոնց միջոցով ռոմանտիկական աշխարհայացքի և գեղարվեստական սկզբունքների որոշ տարրեր շարունակեցին գոյատևել ու վերափոխվել այն ժամանակաշրջանում, երբ ֆրանսիական գրականության մեջ մեծ ազդեցություն էին ձեռք բերում ռեալիզմը, նատուրալիզմը և ժամանակակից հասարակական իրականության առավել իրատեսական պատկերման միտումները։ Աշխատությունը դիտարկում է նեոռոմանտիզմը ոչ թե պարզապես որպես նախկին ռոմանտիկական ավանդույթների կրկնություն, այլ որպես նոր պատմամշակութային պայմաններում դրանց վերաիմաստավորման և նոր գեղագիտական ձևերով արտահայտվելու գործընթաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի ներաշխարհին, զգացմունքների և բանականության հակադրությանը, իդեալի ու իրականության բախմանը, երազանքի, երևակայության, մենության և հոգևոր որոնումների թեմաներին, որոնք շարունակում էին կարևոր տեղ զբաղեցնել ֆրանսիական արձակում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև հերոսի հոգեբանական կերպավորման առանձնահատկությունները, բնության և միջավայրի գեղարվեստական գործառույթը, խորհրդանշական պատկերների կիրառումը և պատմողական այնպիսի եղանակները, որոնց միջոցով հեղինակները ներկայացնում են մարդու ներքին հակասություններն ու գոյաբանական անհանգստությունը։ Նեոռոմանտիկական միտումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու XIX դարի երկրորդ կեսի գրականության ներքին բազմազանությունը և ցույց տալու, որ այդ ժամանակաշրջանի արձակը չի սահմանափակվում միայն ռեալիստական կամ նատուրալիստական սկզբունքներով։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևորում է տարբեր գրական ուղղությունների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էին ռոմանտիկական ժառանգությունը, ռեալիստական դիտարկումը և նոր ձևավորվող սիմվոլիստական մտածողությունը փոխներթափանցել միմյանց և ստեղծել գեղարվեստական նոր արտահայտչաձևեր։ Թեման կարևոր է նաև ֆրանսիական գրականության պատմության զարգացման տրամաբանությունը հասկանալու համար, քանի որ XIX դարի երկրորդ կեսը նշանավորվում է գեղագիտական արժեքների արագ փոփոխությամբ և գրական նոր ուղղությունների ակտիվ ձևավորմամբ։ Այս համատեքստում նեոռոմանտիզմի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի հստակ տեսնել ռոմանտիզմից դեպի արդիական գրական մտածողություն անցման առանձնահատկությունները և հասկանալ, թե ինչ ճանապարհով են զգացմունքային, անհատական և իդեալիստական մոտիվները պահպանվել ու վերափոխվել նոր դարաշրջանի գեղարվեստական մտածողության պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է XIX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական արձակը որպես տարբեր գեղագիտական սկզբունքների փոխազդեցության և վերաիմաստավորման տարածք՝ առանձնացնելով այն միտումները, որոնց միջոցով ռոմանտիկական ավանդույթը շարունակեց իր ազդեցությունը և նախապատրաստեց հետագա գրական նորարարությունների մի մասը։

Other Subjects

Հրատարակությունը մատենագիտական և երկրագիտական բնույթի տեղեկատու է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է տարվա առաջին երեք ամիսների ընթացքում Խորհրդային Հայաստանի վերաբերյալ հրապարակված կամ մատենագիտական հաշվառման մեջ ընդգրկված գրականությունը։ Այն նախատեսված է հանրապետության պատմությանը, աշխարհագրությանը, տնտեսությանը, հասարակական կյանքին, մշակույթին, գիտությանը, կրթությանը, բնությանը և առանձին բնակավայրերին վերաբերող նյութերի որոնումն ու օգտագործումը հեշտացնելու համար։ Ցանկում կարող են ընդգրկված լինել գրքեր, գրքույկներ, գիտական աշխատություններ, ժողովածուների նյութեր, պարբերական մամուլի հոդվածներ և երկրագիտական նշանակություն ունեցող այլ հրապարակումներ։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել գրականության բազմազանության մեջ և առանձնացնել իրեն հետաքրքրող բնագավառին կամ տարածքին վերաբերող աղբյուրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի քաղաքների և շրջանների, բնական պայմանների ու ռեսուրսների, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, շինարարության, տրանսպորտի, բնակչության, կրթական ու մշակութային հաստատությունների վերաբերյալ հրապարակումների մատենագիտական գրանցումը։ Նման տեղեկատուներում կարող են արտացոլվել նաև պատմական հուշարձաններին, հնագիտությանը, ազգագրությանը, ժողովրդական մշակույթին, արվեստին և գրական կյանքին վերաբերող նյութեր՝ երկրագիտական տեղեկատվության շրջանակն առավել ամբողջական դարձնելով։ Հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների առանձին ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու նոր հրատարակությունների և պարբերական մամուլում հայտնված նյութերի ընթացիկ հոսքին։ Այսպիսի ցանկերը կարևոր գործիք են գրադարանային և տեղեկատվական աշխատանքի համար, քանի որ նպաստում են երկրագիտական ֆոնդերի համալրմանը, թեմատիկ տեղեկանքների կազմմանը, ցուցահանդեսների կազմակերպմանը և հետազոտողների համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերմանը։ Միաժամանակ դրանք պատմական արժեք են ձեռք բերում՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական և տեղեկատվական գործունեության պատկերը և հնարավորություն տալով հետագայում ուսումնասիրել, թե ինչ թեմաներ ու ոլորտներ են առավել լայնորեն ներկայացված եղել Հայաստանի վերաբերյալ գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես համակարգված մատենագիտական ուղեցույց՝ միավորելով երկրագիտության, գրադարանագիտության և տեղեկատվական սպասարկման խնդիրները։

Political Science

Աշխատանքը ներկայացնում է Խորհրդային Միությունում պետական իշխանության ներկայացուցչական մարմիններին վերաբերող գրականության հանձնարարական ցանկ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ուղղորդել տվյալ թեմայի ուսումնասիրման համար անհրաժեշտ և համապատասխան գրականության ընտրության հարցում։ Նման մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել խորհրդային պետական կառուցվածքին, իշխանության մարմինների կազմակերպմանը, ընտրական համակարգին, պատգամավորների գործունեությանը, խորհուրդների՝ որպես ներկայացուցչական մարմինների գործառույթներին և պետական կառավարման մեխանիզմներին վերաբերող գրքեր, բրոշյուրներ, հոդվածներ ու այլ հրատարակություններ։ Ցանկի հիմնական նշանակությունն այն է, որ այն համակարգում է տարբեր աղբյուրներ և ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի նպատակային ուսումնասիրել խորհրդային քաղաքական ու պետական ինստիտուտների կառուցվածքն ու գործունեությունը։ Հետազոտվող թեմայի կենտրոնում կարող են գտնվել տարբեր մակարդակների խորհուրդները՝ սկսած համամիութենական մակարդակից մինչև հանրապետական, մարզային, շրջանային և տեղական ներկայացուցչական մարմիններ։ Գրականության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել դրանց ձևավորման սկզբունքները, իրավասությունները, ընտրության կարգը, նիստերի կազմակերպումը, պատգամավորների լիազորությունները և գործադիր մարմինների հետ փոխհարաբերությունները։ Առանձին աղբյուրներ կարող են վերաբերվել նաև ԽՍՀՄ պետական համակարգի սահմանադրական հիմքերին և այն իրավական դրույթներին, որոնց շրջանակում ներկայացուցչական մարմիններին վերապահվում էին պետական իշխանության իրականացման որոշակի լիազորություններ։ Ցանկի կառուցվածքը կարող է ունենալ ժամանակագրական, թեմատիկ կամ հեղինակային դասակարգում՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել անհրաժեշտ նյութերի մեջ։ Կարևոր է նաև տարբերակել ընդհանուր տեսական գրականությունը կոնկրետ պետական մարմինների գործունեությանը վերաբերող մասնագիտացված ուսումնասիրություններից։ Այդպիսի կառուցվածքը կարող է օգտակար լինել ինչպես ուսանողների, այնպես էլ պետական կառավարման, իրավագիտության, պատմության և քաղաքագիտության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գրականության ընտրության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն խորհրդային պետական մարմինների պաշտոնական կառուցվածքը, այլև դրանց գործունեության գաղափարական և քաղաքական հիմքերը, ներկայացուցչության սկզբունքները և խորհրդային կառավարման համակարգում քաղաքացիների մասնակցության ձևերը։ Միաժամանակ նման հանձնարարական ցանկը կարող է ծառայել որպես սկզբնական մատենագիտական ուղեցույց՝ հետագա ավելի խորքային ուսումնասիրությունների համար, քանի որ այն մեկ վայրում համախմբում է թեմային առնչվող տարբեր տեսակի հրատարակություններ։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև գրադարանագիտական տեսանկյունից, քանի որ հանձնարարական մատենագիտությունը ոչ միայն տեղեկություն է տրամադրում առկա գրականության մասին, այլև օգնում է ընթերցողի ընթերցանության և հետազոտական աշխատանքի ուղղորդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարելի է դիտարկել որպես խորհրդային պետական իշխանության ներկայացուցչական մարմինների վերաբերյալ գրականության կողմնորոշիչ աղբյուր, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել թեմային առնչվող հրատարակությունները և ապահովել դրանց օգտագործման հարմարավետությունը՝ պետական համակարգի կառուցվածքը, իրավական հիմքերը և գործնական գործունեությունը ուսումնասիրող ընթերցողների համար։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է համայնքների բյուջետային մուտքերի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետության և համայնքների ֆինանսական կայունության ապահովման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են համայնքային բյուջեների եկամուտների ձևավորման աղբյուրները, դրանց պլանավորման, հավաքագրման, կառավարման և վերահսկողության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփական եկամուտների դերին, տեղական հարկերին և տուրքերին, գույքից և համայնքային այլ ռեսուրսներից ստացվող մուտքերին, ինչպես նաև պետական բյուջեից տրամադրվող ֆինանսական միջոցներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բյուջետային մուտքերի կառավարման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, վարչական և կազմակերպական գործոնները։ Քննարկվում են եկամուտների կանխատեսման և պլանավորման խնդիրները, բյուջետային մուտքերի հավաքագրման մակարդակը, պարտավորությունների կատարման վերահսկողությունը և համայնքային ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության խնդրին, քանի որ բավարար և կայուն սեփական եկամուտների առկայությունը մեծացնում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների՝ համայնքի զարգացման առաջնահերթությունները ինքնուրույն սահմանելու և իրականացնելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև համայնքների միջև եկամտային ներուժի տարբերությունները, ֆինանսական համահարթեցման անհրաժեշտությունը և համայնքային բյուջեների եկամուտների ավելացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է բյուջետային կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին՝ ընդգծելով տվյալների վրա հիմնված պլանավորման, ֆինանսական վերահսկողության, հաշվետվողականության և կառավարման թափանցիկության նշանակությունը։ Առաջարկվող մոտեցումները նպատակ ունեն բարելավել համայնքային եկամուտների հավաքագրման գործընթացը, բարձրացնել բյուջետային պլանավորման ճշգրտությունը, ընդլայնել սեփական եկամուտների աղբյուրները և նպաստել համայնքների ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ համայնքային բյուջեների կազմման և կատարման, տեղական ֆինանսների կառավարման, համայնքային զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորման և տեղական ինքնակառավարման համակարգի կատարելագործման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսական մասնագետներին, համայնքային կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։