Քաղաքական իրավիճակների վերլուծության տեխնոլոգիաների կիրառումը ՀՀ-ում

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է որոշակիության և անորոշության քերականական-գործառական կատեգորիայի արտահայտման միջոցների ուսումնասիրությանը՝ անորոշ և որոշյալ իմաստ ունեցող դերանունների լեզվական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են լեզվում ձևավորվում և փոխանցվում առարկայի, անձի կամ երևույթի որոշակիության և անորոշության իմաստները, ինչ քերականական ու գործառական միջոցներ են մասնակցում այդ իմաստների արտահայտմանը և ինչ պայմաններում է ընտրվում տվյալ լեզվական ձևը։ Աշխատության կենտրոնում դերանունների այն խմբերն են, որոնք կարող են մատնանշել ոչ հստակ, չորոշված կամ ընդհանուր կերպով ներկայացվող առարկաներ և անձինք, ինչպես նաև որոշակիորեն առանձնացված ու նույնականացված referent-ներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել դերանունների ձևաբանական կառուցվածքը, իմաստային առանձնահատկությունները, շարահյուսական գործառույթները և խոսքային միջավայրում դրանց կիրառության օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ որոշակիության կամ անորոշության իմաստը միշտ չէ, որ պայմանավորված է միայն առանձին բառի բառարանային նշանակությամբ․ այն կարող է ձևավորվել նաև նախադասության կառուցվածքի, համատեքստի, խոսողի և ունկնդրի միջև ընդհանուր գիտելիքի, ինչպես նաև հաղորդակցական իրավիճակի ազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ դերանունների գործածությանը տարբեր խոսքային իրավիճակներում՝ դրանց միջոցով նոր տեղեկատվության ներմուծմանը, արդեն հայտնի տեղեկատվության մատնանշմանը, առարկայի առանձնացմանը կամ դրա անորոշ թողնելուն։ Կարևոր է նաև դերանունների կապը տեքստային համատեքստի հետ, քանի որ դրանց իմաստը հաճախ բացահայտվում է նախադասությունների միջև հարաբերությունների և խոսքային ամբողջության շրջանակում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել որոշակիության և անորոշության իմաստային նրբերանգները, դրանց փոխակերպումները և սահմանային դեպքերը, երբ նույն լեզվական ձևը տարբեր համատեքստերում կարող է ունենալ տարբեր գործառական մեկնաբանություն։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել ձևաբանական, շարահյուսական, իմաստաբանական և պրագմատիկ վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ որոշակիություն/անորոշություն հակադրությունը կարևոր դեր ունի տեղեկատվության կազմակերպման և հաղորդակցական իմաստի ձևավորման գործում։ Դրա ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու, թե ինչպես է լեզուն տարբերակում արդեն հայտնի և նոր, նույնականացված և չնույնականացված, կոնկրետ և ոչ կոնկրետ տեղեկատվությունը։ Արդյունքները կարող են օգտակար լինել ընդհանուր և տեսական քերականության, ձևաբանության, շարահյուսության, իմաստաբանության, պրագմատիկայի և տեքստի լեզվաբանության ուսումնասիրությունների համար։ Դրանք կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նաև լեզվի դասավանդման, թարգմանության և լեզվաբանական բառարանների ու ուսումնական նյութերի կազմման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է որոշակիության և անորոշության իմաստների ձևավորման ու արտահայտման գործառական-քերականական մեխանիզմները՝ կենտրոնանալով դերանունների համակարգի վրա և ցույց տալով, թե ինչպես են դրանց ձևաբանական, շարահյուսական և հաղորդակցական հատկությունները մասնակցում խոսքում տվյալ կատեգորիայի իմաստային դրսևորմանը։

Literature

Հրատարակությունը բարոյադաստիարակչական բնույթի պատմությունների ժողովածուի վեցերորդ հատորն է՝ նախատեսված պատանի ընթերցողների բարոյական և հոգևոր դաստիարակության համար։ Գրքի հիմնական նպատակն է պատմողական գրականության միջոցով զարգացնել երեխաների և պատանիների մեջ ազնվություն, բարություն, պատասխանատվություն, աշխատասիրություն, կարեկցանք և արդարության զգացում։ Բարոյախոսական պատմությունները մանկավարժական նշանակություն ունեցող գրական ձև են, որոնցում հերոսների արարքների, ընտրությունների և դրանց հետևանքների միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են վարքի ընդունելի սկզբունքներն ու մարդկային հարաբերությունների արժեքները։ Այսպիսի ստեղծագործությունները նպաստում են ոչ միայն ընթերցանության զարգացմանը, այլև երեխայի ինքնուրույն դատողության, շրջապատի նկատմամբ վերաբերմունքի և հասարակական վարքականոնների ձևավորմանը։ Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության շրջանակում լույս տեսած այս ժողովածուն կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ մանկական և դաստիարակչական գրականության պատմության մեջ։ Այն արտացոլում է կրթության ու բարոյական դաստիարակության նկատմամբ ժամանակաշրջանի հետաքրքրությունը և գրականությունը ուսուցողական նպատակներով օգտագործելու ավանդույթը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժության, մանկական ընթերցանության, հայ թարգմանական գրականության և Մխիթարյանների կրթամշակութային գործունեության ուսումնասիրության համար։

Finance

Աշխատությունը տնտեսագիտական և ֆինանսական վերլուծության ոլորտի մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է ձեռնարկությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման հիմնական երեք ուղղությունների՝ ֆինանսական կայունության, գործարար ակտիվության և իրացվելիության ցուցանիշների համակարգված ուսումնասիրությանը և հաշվարկման մեթոդաբանությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, հաշվապահության և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսական կայունության գնահատման գործակիցները՝ սեփական կապիտալի և պարտավորությունների հարաբերակցություն, ֆինանսական անկախության և լևերիջի ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել կազմակերպության երկարաժամկետ ֆինանսական ապահովվածությունը, բացատրվում են գործարար ակտիվության ցուցանիշները՝ ակտիվների շրջանառության արագություն, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի շրջանառության գործակիցներ, որոնք բնութագրում են ձեռնարկության ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ինչպես նաև իրացվելիության ցուցանիշները՝ ընթացիկ, արագ և բացարձակ իրացվելիության գործակիցներ, որոնք ցույց են տալիս կազմակերպության կարողությունը կարճաժամկետ պարտավորությունները ժամանակին մարելու համար, աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է այս ցուցանիշների հաշվարկման բանաձևերը, կիրառման մեթոդները և արդյունքների տնտեսական մեկնաբանության սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը ֆինանսական հաշվետվությունների հիմնական տարրերի հետ, քննարկվում են վերլուծության արդյունքների հիման վրա կառավարչական որոշումների կայացման մոտեցումները և ֆինանսական ռիսկերի գնահատման հնարավորությունները, գրքում ընդգծվում է ֆինանսական վերլուծության դերը կազմակերպության կայունության, մրցունակության և ռազմավարական զարգացման ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական մեթոդաբանությունը և գործնական հաշվարկային մոտեցումները՝ ձևավորելով ֆինանսական ցուցանիշների կիրառման ամբողջական համակարգ։

Economics

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում անցման ժամանակաշրջանում բնակչության տեղաշարժի և տնտեսական զարգացման միջև առկա փոխադարձ կապերի համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են ներքին և արտաքին միգրացիոն գործընթացների հիմնական պատճառները, դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, զբաղվածության, ժողովրդագրական կառուցվածքի, մարդկային կապիտալի և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում տեղի ունեցած կառուցվածքային փոփոխություններին, բնակչության տարածքային վերաբաշխմանը, գյուղական և քաղաքային բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև միգրացիայի ազդեցությանը տնտեսական աճի և տարածաշրջանային անհավասարությունների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների, գիտական հետազոտությունների և վերլուծական գնահատականների հիման վրա ձևավորված եզրակացություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական մարտահրավերները և մշակելու բնակչության տեղաշարժի արդյունավետ կառավարման ու կայուն տնտեսական զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ժողովրդագիրների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միգրացիոն գործընթացներով, անցումային տնտեսությունների զարգացմամբ և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության հիմնախնդիրներով։

Linguistics

Foreign Languages for Special Purposes 2017-ը գիտական հոդվածների ժողովածու է, որը հրատարակվել է ԵՊՀ-ի օտար լեզուների մասնագիտական ուղղվածության (ESP/FLSP) հետազոտական հարթակում և ներառում է լեզվաբանության, մեթոդաբանության ու մասնագիտական հաղորդակցության ոլորտներին վերաբերող ակադեմիական ուսումնասիրություններ, աշխատությունում ներկայացված հոդվածները կենտրոնանում են «օտար լեզուներ հատուկ նպատակների համար» (LSP) ուղղության արդի խնդիրների վրա՝ մասնավորապես մասնագիտական լեզվի ուսուցման մեթոդների կատարելագործման, ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացման, միջմշակութային հաղորդակցության ձևավորման և մասնագիտական տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծության վրա, ժողովածուն ընդգրկում է ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական հետազոտություններ, որտեղ քննարկվում են ժամանակակից ուսուցման մոտեցումները՝ հաղորդակցական մեթոդ, նախագծային ուսուցում, թվային գործիքների օգտագործում և ինտեգրված լեզվական ուսուցում, միաժամանակ շեշտվում է օտար լեզվի ուսուցման կապը մասնագիտական կրթության հետ՝ որպես մրցունակ մասնագետներ պատրաստելու կարևոր բաղադրիչ, աշխատությունը նաև արտացոլում է միջազգային գիտական միտումները LSP ոլորտում և նպաստում է կրթական մեթոդների արդիականացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է արվեստների, արհեստների և մարդկային ստեղծագործական գործունեության տարբեր բնագավառների ներկայացմանն ու դրանցում կիրառվող նորարարական հնարքների և տեխնիկական միջոցների ճանաչմանը։ Այն արտացոլում է գիտելիքների տարածման այն լուսավորական մոտեցումը, որի նպատակն էր ընթերցողին ծանոթացնել մարդու ստեղծագործական ու գործնական գործունեության բազմազանությանը, արհեստների զարգացմանը և տեխնիկական առաջընթացի նշանակությանը։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը միավորում է արվեստի, կիրառական գիտությունների և տեխնիկական գիտելիքների ոլորտները՝ ցույց տալով, որ մարդկային ստեղծագործությունը դրսևորվում է ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտության, այլև նյութերի մշակման, գործիքների կատարելագործման, արտադրական եղանակների և նոր հնարքների ստեղծման միջոցով։ Արվեստ հասկացությունն այս համատեքստում ընդգրկում է մարդկային հմտության և ստեղծագործական կարողության տարբեր դրսևորումներ՝ գեղարվեստական գործունեությունից մինչև գործնական արհեստներ ու տեխնիկական աշխատանքներ։ Նոր հնարքների և գյուտերի ներկայացումը կարևորում է մարդկային մտքի զարգացումը, փորձի կուտակումը և առկա միջոցները կատարելագործելու ձգտումը։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր գործունեության բնագավառների միջև կապերի բացահայտմամբ։ Արհեստագործական և արտադրական աշխատանքը պահանջում է նյութերի հատկությունների իմացություն, գործիքների ճիշտ կիրառում, տեխնիկական ճշգրտություն և գործնական փորձ։ Գեղարվեստական գործունեությունն իր հերթին հիմնվում է ձևի, համաչափության, գունային ներդաշնակության, նյութի արտահայտչական հնարավորությունների և մարդկային ստեղծագործական երևակայության վրա։ Այս երկու ոլորտների համադրությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին հասկանալու, որ արվեստն ու տեխնիկան հաճախ փոխլրացնում են միմյանց՝ նպաստելով ինչպես գեղագիտական արժեքների ստեղծմանը, այնպես էլ մարդու կենցաղային ու աշխատանքային պայմանների բարելավմանը։ Նորարարական հնարքների կարևորումը վկայում է գիտելիքի գործնական կիրառության նկատմամբ հետաքրքրության մասին։ Մարդկության տեխնիկական առաջընթացը պայմանավորված է եղել դիտարկումների, փորձերի, հայտնագործությունների և նախորդ սերունդների ձեռքբերումների շարունակական կատարելագործմամբ։ Գործիքների, սարքերի, արտադրական եղանակների և աշխատանքային միջոցների զարգացումը փոխել է մարդու գործունեության բնույթը՝ ընդլայնելով նյութական արտադրության, շինարարության, արհեստների և արվեստների հնարավորությունները։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևորում է ոչ միայն արդեն գոյություն ունեցող գիտելիքների ճանաչումը, այլև նոր լուծումներ որոնելու, ստեղծագործաբար մտածելու և մարդկային փորձը գործնական արդյունքի վերածելու անհրաժեշտությունը։ Երկի գաղափարական առանցքում կարելի է առանձնացնել գիտելիքի օգտակարության, ստեղծագործ աշխատանքի արժևորման և առաջընթացի կարևորության գաղափարները։ Մարդկային հմտությունները դիտարկվում են որպես հասարակության զարգացման կարևոր գործոն, իսկ նոր գյուտերն ու հնարքները՝ որպես կուտակված փորձի և մտավոր աշխատանքի արդյունք։ Նման մոտեցումը նպաստում է ընթերցողի հետաքրքրության ձևավորմանը բնության, նյութերի, գործիքների և տեխնիկական երևույթների նկատմամբ՝ խրախուսելով դիտողականությունը, հետազոտական հետաքրքրասիրությունն ու ինքնուրույն մտածողությունը։ Ուսուցողական տեսանկյունից աշխատությունը ներկայացնում է բազմաբնույթ գիտելիքների հանրամատչելի փոխանցման կարևոր օրինակ։ Արվեստների և տեխնիկական հնարքների վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են նպաստել տարբեր մասնագիտական ուղղությունների ճանաչմանը, գործնական աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և մարդկային ստեղծագործական կարողությունների գնահատմանը։ Այն նաև ընդգծում է տեսական գիտելիքի ու գործնական փորձի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ տեխնիկական առաջընթացը պահանջում է ինչպես գիտելիք, այնպես էլ փորձարկելու և կատարելագործելու պատրաստակամություն։ Գրական և կառուցվածքային առումով աշխատությունը պատկանում է հանրամատչելի գիտակրթական գրականության այն տեսակին, որը միավորում է տարբեր բնագավառների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել ընթերցողի ընդհանուր գիտելիքները։ Թեմաների բազմազանությունը և գործնական ուղղվածությունը այն դարձնում են կիրառական գիտելիքների տարածմանն ուղղված հրատարակություն։ Պատմական և մշակութային առումով գիրքը կարևոր նշանակություն ունի տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական մտքի և գիտատեխնիկական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում Եվրոպայում արագորեն զարգանում էին արդյունաբերությունը, արտադրական տեխնոլոգիաները, արհեստները և գիտական հայտնագործությունները։ Այս փոփոխությունները մեծ հետաքրքրություն էին առաջացնում նաև հայ մտավորականության շրջանում, որը կարևորում էր եվրոպական գիտության ու տեխնիկայի նվաճումները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու խնդիրը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն գիտակրթական գրականության զարգացման և տարբեր գիտությունների վերաբերյալ աշխատությունների հրատարակման գործում։ Միաբանության գործունեությունը նպաստել է գիտական տեղեկությունների տարածմանը, հայերեն մասնագիտական բառապաշարի հարստացմանը և ընթերցողի մտավոր աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Այս աշխատությունը նույնպես արտացոլում է գիտելիքի տարածման և հասարակության կրթական առաջընթացին նպաստելու այդ լուսավորական ձգտումը։ Այն արժեքավոր է հայերեն գիտակրթական գրականության պատմության, կիրառական գիտելիքների տարածման, տեխնիկական մտքի զարգացման և տասնիններորդ դարի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում արվեստաբանների, տեխնիկայի պատմաբանների, մշակութաբանների, գիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մանկավարժների և հին գիտակրթական հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նրա ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է արվեստի, արհեստի և տեխնիկական նորարարության փոխկապակցվածության ճանաչմամբ, մարդու ստեղծագործական կարողությունների արժևորմամբ և գիտելիքը գործնական գործունեության մեջ կիրառելու կարևորության ընդգծմամբ։