Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Քեմալական գաղափարախոսության արտացոլումը Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակում
Աշխատությունը նվիրված է Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ քեմալական գաղափարախոսության արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Հետազոտության շրջանակում գրողի արձակը դիտարկվում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության կառուցման պատմաքաղաքական համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն գաղափարները, արժեքներն ու հասարակական պատկերացումները, որոնք գրական կերպով արտահայտում են հանրապետականացման, աշխարհիկացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակության արդիականացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գաղափարախոսական դրույթները վերածվում են գեղարվեստական նյութի՝ արտահայտվելով կերպարների, նրանց փոխհարաբերությունների, հակասությունների, աշխարհայացքի և վարքագծի միջոցով։ Կարևորվում է նաև գրողի վերաբերմունքը ավանդական և նորացող հասարակության հակադրությանը, քանի որ այդ հակադրության միջոցով ներկայացվում են Թուրքիայի սոցիալական ու մշակութային փոփոխությունների բարդությունները։ Արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև անհատի և պետության, ավանդույթի և արդիականության, գյուղի և քաղաքի, կրթության և հասարակական առաջընթացի փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը միաժամանակ անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես է գրականությունը դառնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց և ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով է հեղինակը ներկայացնում ազգային վերափոխման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել թուրքագիտությամբ, գրականագիտությամբ, պատմությամբ և քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի Հանրապետության վաղ շրջանի մշակութային ու գրական զարգացումներով։
Updated: 2026-09-12Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1981, Январь, №1)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-08-21Economics
Սողոմոն Եղիազարյանի տնտեսագիտական հայացքները
Այս աշխատանքը նվիրված է հայ տնտեսագիտական մտքի ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հեղինակի գիտական դիրքորոշումների, տեսական մոտեցումների և տնտեսական գործընթացների վերաբերյալ նրա վերլուծությունների վրա։ Նյութում բացահայտվում են նրա պատկերացումները շուկայական տնտեսության ձևավորման, պետական կարգավորման դերի և տնտեսական համակարգերի փոխակերպման մասին, հատկապես անցումային փուլերում գտնվող երկրների համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինստիտուցիոնալ գործոնների ազդեցությանը տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով, որ տնտեսական աճը պայմանավորված է ոչ միայն արտադրական և ֆինանսական ցուցանիշներով, այլ նաև իրավական համակարգի կայունությամբ, կառավարման արդյունավետությամբ և տնտեսական քաղաքականության հետևողականությամբ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ազգային տնտեսության կառուցվածքային խնդիրները, մրցունակության բարձրացման ուղիները, ներդրումային միջավայրի բարելավման անհրաժեշտությունը և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման ռազմավարական նշանակությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են սոցիալական բաղադրիչները՝ եկամուտների բաշխումը, զբաղվածության մակարդակը և բնակչության կենսամակարդակի փոփոխությունները՝ որպես տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման կարևոր չափանիշներ։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է տնտեսագիտության նկատմամբ համակարգային և ինստիտուցիոնալ մոտեցում, որտեղ տնտեսական գործընթացները դիտարկվում են որպես բազմագործոն և փոխկապակցված համակարգ։
Updated: 2026-09-10Technology
Очистка природных и сточных вод методами электроокисления и электрокоагуляции
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բնական և կեղտաջրերի մաքրմանը էլեկտրաքիմիական մեթոդների՝ մասնավորապես էլեկտրօքսիդացման և էլեկտրակոագուլյացիայի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այդ տեխնոլոգիաների արդյունավետությունը ջրում առկա տարբեր աղտոտիչների հեռացման, օրգանական և անօրգանական միացությունների քայքայման և ջրի որակի բարելավման գործընթացներում։ Էլեկտրաքիմիական մաքրման մեթոդները կարևոր այլընտրանք են ավանդական ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական եղանակներին, քանի որ դրանց կիրառմամբ հնարավոր է որոշ դեպքերում նվազեցնել լրացուցիչ քիմիական ռեագենտների օգտագործումը և գործընթացը կազմակերպել համեմատաբար վերահսկելի պայմաններում։ Էլեկտրօքսիդացման դեպքում ջրում առկա աղտոտիչների հեռացումը տեղի է ունենում էլեկտրաքիմիական օքսիդացման գործընթացների արդյունքում, որոնց ընթացքում կարող են քայքայվել տարբեր օրգանական նյութեր և փոխակերպվել որոշ անօրգանական միացություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոդների նյութի, հոսանքի խտության, լարման, մշակման տևողության, ջրի քիմիական կազմի և այլ գործոնների ազդեցությունը մաքրման արդյունավետության վրա։ Էլեկտրակոագուլյացիայի մեթոդի դեպքում կարևոր նշանակություն ունի էլեկտրոդների լուծման արդյունքում առաջացող կոագուլյացիոն գործընթացը, որի միջոցով ջրից կարող են հեռացվել կախված մասնիկներ, կոլոիդային համակարգեր, որոշ մետաղական իոններ և այլ աղտոտիչներ։ Հետազոտության ընթացքում կարող է գնահատվել տարբեր մաքրման ռեժիմների ազդեցությունը ջրի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների վրա՝ ներառյալ օրգանական աղտոտվածության, կախված նյութերի, գույնի, պղտորության և այլ բաղադրիչների փոփոխությունները։ Կարևոր է նաև պարզել, թե ինչպես են էլեկտրաքիմիական գործընթացները փոխազդում միմյանց հետ և ինչպիսի արդյունք կարելի է ստանալ դրանց համակցված կամ հաջորդական կիրառման դեպքում։ Բնական ջրերի մաքրման դեպքում տեխնոլոգիաների կիրառումը կարող է ուղղված լինել ջրի որակի բարելավմանը և որոշ անցանկալի բաղադրիչների նվազեցմանը, իսկ կեղտաջրերի դեպքում՝ արդյունաբերական կամ կենցաղային աղտոտիչների հեռացմանն ու ջրի հետագա օգտագործման կամ անվտանգ հեռացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով էներգիայի ծախսը, էլեկտրոդների սպառումը, մաքրման տևողությունը և ստացված արդյունքի որակը։ Այդ ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս ընտրել առավել նպատակահարմար աշխատանքային պայմաններ և գնահատել տեխնոլոգիայի կիրառման տնտեսական ու բնապահպանական արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ էլեկտրաքիմիական մեթոդները կարող են կիրառվել տարբեր բնույթի ջրային հոսքերի մաքրման համակարգերում և հարմարեցվել աղտոտվածության տարբեր մակարդակներին։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բնապահպանության մասնագետներին, ջրամաքրման տեխնոլոգներներին, քիմիկոսներին, էլեկտրաքիմիկոսներին և արդյունաբերական կեղտաջրերի կառավարմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է էլեկտրաքիմիայի, ջրի մաքրման և շրջակա միջավայրի պաշտպանության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով գնահատել էլեկտրօքսիդացման և էլեկտրակոագուլյացիայի հնարավորությունները բնական ու կեղտաջրերի արդյունավետ մաքրման, աղտոտիչների նվազեցման և ավելի անվտանգ ջրային ռեսուրսների կառավարման գործում։
Updated: 2026-09-12Technology
Հայաստանի բազմամետաղային հանքանյութերից գունավոր մետաղների և երկաթի կորզման հիդրոմետալուրգիական գործընթացների տեսական ու տեխնոլոգիական հիմունքների մշակումը
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բազմամետաղային հանքանյութերից գունավոր մետաղների և երկաթի կորզման հիդրոմետալուրգիական գործընթացների տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հանքաքարերի կազմը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանցից մետաղների արդյունահանման ֆիզիկաքիմիական մեխանիզմները։ Աշխատությունում ներկայացվում են հիդրոմետալուրգիայի հիմնական փուլերը՝ լվացման (լիչինգ), լուծույթների մաքրման, մետաղների կուտակման և վերականգնման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բազմամետաղային հանքավայրերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունաբերական վերամշակման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով հումքի բարդ կազմը և արժեքավոր տարրերի համատեղ առկայությունը։ Վերլուծվում են մետաղների կորզման նոր տեխնոլոգիական մոտեցումները, քիմիական ռեագենտների կիրառման արդյունավետությունը, գործընթացների էներգետիկ և տնտեսական ցուցանիշները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման ուղիները։ Աշխատությունը նաև առաջարկում է տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք կարող են բարձրացնել մետաղների կորզման տոկոսը և ապահովել հումքի ավելի լիարժեք օգտագործում։ Հետազոտությունը կարևոր է լեռնամետալուրգիայի, քիմիական տեխնոլոգիաների, նյութագիտության և արդյունաբերական ինժեներիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի հանքարդյունաբերության գիտական և տեխնոլոգիական զարգացմանը։
Updated: 2026-09-19Economics
Ավանդների ապահովագրման համակարգի բարելավման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավանդների ապահովագրման համակարգի գործունեության առանձնահատկություններին, առկա հիմնախնդիրներին և դրա բարելավման հնարավոր ուղիներին։ Աշխատության շրջանակում ավանդների ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես ֆինանսական կայունության պահպանման, բանկային համակարգի նկատմամբ հանրային վստահության ամրապնդման և ավանդատուների շահերի պաշտպանության կարևոր մեխանիզմ։ Ուսումնասիրվում են համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմնական սկզբունքները, դրա իրավական ու ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ինչպես նաև ապահովագրման մեխանիզմների ազդեցությունը բանկային համակարգի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրման ենթակա ավանդների շրջանակին, փոխհատուցման մեխանիզմներին, ապահովագրական ֆոնդի ձևավորման սկզբունքներին և համակարգի ֆինանսական կայունությանը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև ավանդների ապահովագրման համակարգի և բանկային ռիսկերի կառավարման փոխհարաբերությունները, ավանդատուների վարքագծի վրա դրա ազդեցությունը և ֆինանսական ճգնաժամերի պայմաններում համակարգի դիմակայունության ապահովման խնդիրները։ ՀՀ փորձի ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են գործող մեխանիզմների առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով ֆինանսական շուկայի զարգացման և միջազգային փորձի փոփոխվող պահանջները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համակարգի նկատմամբ հասարակության վստահության բարձրացումը, քանի որ արդյունավետ ապահովագրական մեխանիզմը կարող է նվազեցնել բանկային խուճապի և ավանդների զանգվածային դուրսբերման ռիսկերը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև համակարգի բարելավման հնարավոր ուղղություններ՝ փոխհատուցման մեխանիզմների կատարելագործում, ապահովագրական ծածկույթի համապատասխանեցում տնտեսական պայմաններին, ֆինանսական կայունության ապահովման գործիքների զարգացում և ավանդատուների իրազեկվածության բարձրացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, ֆինանսական վերահսկողության ու կարգավորման մասնագետներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և բանկային գործի ուսանողներին ու ասպիրանտներին։
Updated: 2026-09-11