More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսության էկոնոմիկա, Հակոբյան Լ. Լ.

    Գիրքը նվիրված է գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի տեսական հիմքերի և գործնական կիրառությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ագրարային ոլորտի տնտեսական կազմակերպման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները, արտադրական ռեսուրսների՝ հողի, աշխատանքի և կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը, ինչպես նաև ինքնարժեքի ձևավորման և շահութաբերության հաշվարկման մեթոդները։ Հեղինակը քննարկում է գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների կառավարման խնդիրները, արտադրության պլանավորման և կազմակերպման ձևերը, տեխնոլոգիական առաջընթացի ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա և ներդրումային գործընթացների դերը ագրարային տնտեսությունում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարենային անվտանգության ապահովմանը, պետական աջակցության քաղաքականությանը, գյուղատնտեսական շուկաների առանձնահատկություններին և գյուղի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներին։ Ներկայացվում են նաև արտադրողականության բարձրացման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և կայուն զարգացման մոտեցումները գյուղատնտեսության ոլորտում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-04
    Գյուղատնտեսության էկոնոմիկա, Հակոբյան Լ. Լ.
    Online

    Technology

    Մետաղ-ֆերոէլեկտրիկ-մետաղ նանոթաղանթային կառուցվածքների ստացումը և ստատիկ, դինամիկ բնութագրերի հետազոտումը

    Աշխատությունը նվիրված է մետաղական էլեկտրոդների միջև տեղակայված ֆերոէլեկտրական նանոթաղանթների հիման վրա բազմաշերտ կառուցվածքների ձևավորման և դրանց ֆիզիկական ու էլեկտրական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում նանոմետրական հաստությամբ ֆերոէլեկտրական շերտերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների, բևեռացման երևույթների և արտաքին էլեկտրական դաշտի նկատմամբ դրանց արձագանքի բացահայտումն է։ Քննվում է կառուցվածքի առանձին շերտերի և դրանց սահմանային մակերևույթների ազդեցությունը համակարգի ընդհանուր հատկությունների վրա, քանի որ չափերի փոքրացման պայմաններում միջերեսային երևույթները կարող են էական դեր ունենալ նյութի ֆունկցիոնալ վարքի ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստատիկ բնութագրերին՝ էլեկտրական բևեռացման, դիէլեկտրական հատկությունների, լիցքային վիճակների և էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ դիտվող փոփոխությունների տեսանկյունից։ Դինամիկ հետազոտությունները վերաբերում են համակարգի ժամանակային արձագանքին, բևեռացման վերակողմնորոշման գործընթացներին, հաճախականային կախվածություններին և արտաքին ազդանշանի փոփոխությանը հետևելու կարողությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նանոթաղանթի հաստության, էլեկտրոդների հատկությունների, միջերեսների վիճակի և կառուցվածքային անկատարությունների հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Նման համակարգերում հատկապես նշանակալի է չափային էֆեկտների վերլուծությունը, քանի որ ֆերոէլեկտրական նյութի հատկությունները նանոմետրական մասշտաբներում կարող են տարբերվել ծավալային նյութերի համապատասխան բնութագրերից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կառուցվածքային և էլեկտրական չափումների արդյունքները՝ նյութի միկրոկառուցվածքի և դիտվող ֆունկցիոնալ հատկությունների միջև կապերը պարզաբանելու նպատակով։ Ստատիկ և դինամիկ պարամետրերի համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նման կառուցվածքների կայունությունը, արձագանքման առանձնահատկությունները և ֆունկցիոնալ հնարավորությունները։ Դրանք գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում նանոէլեկտրոնիկայի և ֆունկցիոնալ նյութերի ֆիզիկայի համար, այդ թվում՝ այն համակարգերի ուսումնասիրության համատեքստում, որտեղ տեղեկատվական վիճակները կարող են կապված լինել ֆերոէլեկտրական բևեռացման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, ֆերոէլեկտրականության, նանոտեխնոլոգիայի և էլեկտրոնային նյութագիտության մոտեցումները՝ նպաստելով բազմաշերտ նանոթաղանթային համակարգերի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության և դրանց էլեկտրական վարքի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Մետաղ-ֆերոէլեկտրիկ-մետաղ նանոթաղանթային կառուցվածքների ստացումը և ստատիկ, դինամիկ բնութագրերի հետազոտումը
    Online

    Technology

    Повышение эффективности и экологической надежности энергетического оборудования ТЭС и АЭС

    Աշխատությունը նվիրված է ջերմային և ատոմային էլեկտրակայանների էներգետիկ սարքավորումների արդյունավետության բարձրացման և դրանց շահագործման բնապահպանական հուսալիության ապահովման հիմնահարցերին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում էներգետիկ համակարգերի աշխատանքի տեխնիկական, շահագործման և բնապահպանական ասպեկտների համադրումն է՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել էներգիայի արտադրության արդյունավետությունը, նվազեցնել ռեսուրսների կորուստները և սահմանափակել շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը։ Աշխատությունը դիտարկում է ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններում կիրառվող հիմնական էներգետիկ սարքավորումների աշխատանքի առանձնահատկությունները, դրանց տեխնիկական վիճակի ազդեցությունը կայանի ընդհանուր արդյունավետության վրա և շահագործման ընթացքում առաջացող խնդիրների կանխարգելման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքավորումների հուսալիությանը, մաշվածության նվազեցմանը, տեխնիկական սպասարկման և ախտորոշման արդյունավետ կազմակերպմանը, ինչպես նաև վթարային և անցանկալի աշխատանքային ռեժիմների կանխարգելմանը։ Էներգետիկ սարքավորումների արդյունավետության բարձրացումը դիտարկվում է նաև վառելիքի և էներգետիկ ռեսուրսների ավելի խնայող օգտագործման տեսանկյունից, քանի որ սարքավորումների աշխատանքի կատարելագործումը կարող է նպաստել արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և էներգիայի արտադրության արդյունավետության աճին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնապահպանական հուսալիության խնդիրը։ Ջերմային էլեկտրակայանների դեպքում այն կապված է վառելիքի այրման արդյունքում առաջացող արտանետումների, թափոնների և ջերմային ազդեցությունների նվազեցման հետ, իսկ ատոմային էլեկտրակայանների դեպքում՝ ճառագայթային անվտանգության, ռադիոակտիվ նյութերի վերահսկման, տեխնոլոգիական գործընթացների անվտանգության և շրջակա միջավայրի հնարավոր ազդեցությունների սահմանափակման հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է էներգետիկ սարքավորումների տեխնիկական հուսալիության և բնապահպանական անվտանգության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ կայանի արդյունավետ շահագործումը պետք է հիմնված լինի ոչ միայն արտադրողականության բարձրացման, այլև անվտանգության ու շրջակա միջավայրի պահպանության պահանջների պահպանման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էներգետիկ սարքավորումների աշխատանքի օպտիմալացման մեթոդները, տեխնիկական վիճակի գնահատման և կանխատեսման եղանակները, էներգետիկ կորուստների նվազեցման հնարավորությունները և սարքավորումների շահագործման ռեժիմների կատարելագործման ուղիները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է էներգետիկայի, տեխնիկական անվտանգության և բնապահպանական պաշտպանության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել էներգետիկ սարքավորումների ավելի արդյունավետ, հուսալի և էկոլոգիապես անվտանգ շահագործման գիտատեխնիկական մոտեցումներ։ Այն կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի մասնագետների, ինժեներների, տեխնիկական անվտանգության և բնապահպանական ոլորտների հետազոտողների, ինչպես նաև ջերմային և ատոմային էներգետիկայի տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-03
    Повышение эффективности и экологической надежности энергетического оборудования ТЭС и АЭС
    Online

    French

    Ֆրանսերենի քերականություն, հատոր առաջին

    Ուսումնական աշխատությունը նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և նպատակ ունի ներկայացնելու լեզվի քերականական համակարգը, դրա հիմնական կանոններն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է ֆրանսերենի հնչյունական և ուղղագրական սկզբունքներին, բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, դրանց քերականական ձևերին և նախադասության կառուցման օրինաչափություններին։ Ուսուցման կարևոր բաղադրիչներից են գոյականների սեռի ու թվի տարբերակումը, հոդերի և ածականների գործածությունը, դերանունների համակարգը, նախդիրները, բայերի խոնարհումը և բայական ժամանակների ու եղանակների կիրառությունը։ Առաջին հատորի կառուցվածքը ենթադրում է լեզվական գիտելիքների աստիճանական յուրացում՝ սովորողին ծանոթացնելով ֆրանսերենի հիմնական սկզբունքներին և նախապատրաստելով ավելի բարդ քերականական երևույթների ուսումնասիրմանը։ Քերականական կանոնների համակարգված բացատրությունը նպաստում է լեզվի կառուցվածքի գիտակցված ընկալմանը, ճիշտ արտասանության ու գրության ձևավորմանը և գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ֆրանսերենի ուսուցումը կարևոր նշանակություն ուներ նաև եվրոպական գրականության, գիտության, կրթության և հասարակական մտքի հետ հաղորդակցվելու համար։ Աշխատությունը կարող էր օգտակար լինել ուսանողների, թարգմանիչների, ուսուցիչների և օտար լեզուներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է հայալեզու օտար լեզուների դասագրքերի և 19-րդ դարի հայկական կրթական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով ֆրանսերենի ուսուցման նկատմամբ հետաքրքրությունն ու լեզվական գիտելիքները հայերենով փոխանցելու մանկավարժական ավանդույթը։

    Updated: 2026-11-09
    Ֆրանսերենի քերականություն, հատոր առաջին
    Online

    Literature

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, գիտական և կրթական կազմակերպությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նրանց տրամադրելով մասնագիտական գրականության ընթացիկ հոսքի վերաբերյալ կազմակերպված տեղեկատվություն։ Նյութերի շրջանակում կարող են ընդգրկվել գրքեր, գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, հոդվածներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, տեղեկատու նյութեր և այլ տպագիր աղբյուրներ, որոնք վերաբերում են մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին։ Մատենագիտական գրառումները կարող են դասակարգվել թեմատիկ սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով առանձին բաժիններում գտնել թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական արվեստի, մշակութային հաստատությունների գործունեության, գրադարանային գործի և հարակից բնագավառների վերաբերյալ նյութեր։ Յուրաքանչյուր գրառման հիմնական գործառույթը համապատասխան հրատարակության նույնականացման և հետագա որոնման համար անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալների տրամադրումն է։ Ընթացիկ բնույթը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս պարբերաբար հետևել նոր հրատարակություններին և ժամանակին ներառել դրանք գիտական, կրթական կամ մասնագիտական աշխատանքի մեջ։ Միաժամանակ տարբեր տարիների թողարկումների ամբողջությունը կարող է ծառայել որպես հետադարձ ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր՝ ցույց տալով, թե որոշակի ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ թեմաներն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել և ներկայացվել հրատարակչական դաշտում։ Նյութերի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է թեմատիկ որոնումը, գրականության ցանկերի կազմումը և մասնագիտական տեղեկատվության ընտրությունը։ Հրատարակությունը կարող է արտացոլել նաև խորհրդային շրջանի մշակութային և գիտական կյանքի առանձնահատկությունները, հաստատությունների գործունեությունը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացումը և դրանց վերաբերյալ ձևավորված մասնագիտական գրականությունը։ Այս տեսանկյունից այն ունի ոչ միայն գործնական մատենագիտական, այլև պատմամշակութային և աղբյուրագիտական արժեք։ Տարբեր թողարկումների ուսումնասիրությամբ հնարավոր է հետևել մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեության լուսաբանմանը և արվեստագիտական գրականության զարգացման միտումներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողներին՝ համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային պատմության աղբյուրների որոնման և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Technology

    Կադաստրային քարտեզագրման նպատակով գեոդեզիական ցանցերի ստեղծումը էլեկտրոնային և արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ

    Գրքում ներկայացվում են կադաստրային քարտեզագրման նպատակով գեոդեզիական ցանցերի ստեղծման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերը՝ էլեկտրոնային և արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ, վերլուծվում են բարձր ճշգրտության չափումների կազմակերպման սկզբունքները, գեոդեզիական հենակետային ցանցերի նախագծման և իրականացման փուլերը, ինչպես նաև դրանց դերը տարածքային կադաստրի ձևավորման և հողօգտագործման հաշվառման գործընթացներում, դիտարկվում են GNSS համակարգերի, էլեկտրոնային տախեոմետրերի և թվային քարտեզագրման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, ներկայացվում են տվյալների հավաքագրման, մշակման և սխալների նվազեցման մեթոդները, ուսումնասիրվում են կոորդինատային համակարգերի միավորման և ճշգրտման հարցերը, ընդգծվում է ժամանակակից GIS տեխնոլոգիաների ինտեգրումը կադաստրային համակարգերում, գիրքը միավորում է տեսական գեոդեզիական հիմունքները և գործնական կիրառությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել տարածքային տեղեկատվության ավելի ճշգրիտ, արդյունավետ և թվայնացված կառավարում։

    Updated: 2026-09-20
    Կադաստրային քարտեզագրման նպատակով գեոդեզիական ցանցերի ստեղծումը էլեկտրոնային և արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ