More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Վարկային ռիսկի գնահատումը և կառավարումը ՀՀ բանկերում

    Այս գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում վարկային ռիսկի գնահատման և կառավարման հիմնարար մոտեցումները՝ ընդգծելով ժամանակակից ֆինանսական միջավայրում բանկերի առջև կանգնած հիմնական մարտահրավերները։ Այն մանրամասնորեն անդրադառնում է վարկային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքներին, հաճախորդների վարկունակության գնահատման մեթոդներին, ռիսկերի դասակարգման և վերահսկման գործիքներին, ինչպես նաև միջազգային բանկային պրակտիկայում կիրառվող լավագույն փորձին՝ համեմատական վերլուծության տեսանկյունից։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բանկային օրենսդրական դաշտին, Կենտրոնական բանկի կարգավորումներին և դրանց ազդեցությանը վարկային քաղաքականության վրա։ Ներկայացված են նաև ռիսկերի նվազեցման ռազմավարություններ, ապահովագրական և երաշխիքային մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև վարկային կորուստների կանխատեսման մոդելները։ Գիրքը օգտակար է թե՛ ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, թե՛ ուսանողների համար, քանի որ համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կիրառությունները՝ օգնելով ավելի խորքային հասկանալ բանկային ռիսկերի կառավարման համակարգը Հայաստանում։

    Updated: 2026-09-22
    Վարկային ռիսկի գնահատումը և կառավարումը ՀՀ բանկերում
    Online

    History

    Հուգո Գրոտիուս. պատմական կարգի նոր հարացույցի ձևավորումը եվրոպայում (17-րդ դարի կես - 19-րդ դարի սկիզբ)

    Աշխատությունը նվիրված է Հուգո Գրոտիուսի գաղափարների և հայացքների ուսումնասիրությանը՝ եվրոպական պատմական կարգի նոր հարացույցի ձևավորման համատեքստում՝ XVII դարի կեսերից մինչև XIX դարի սկիզբը։ Հետազոտության կենտրոնում Գրոտիուսի բնական իրավունքի, պետության, ինքնիշխանության, միջազգային հարաբերությունների և ժողովուրդների միջև հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումների ազդեցությունն է եվրոպական քաղաքական և իրավական մտքի հետագա զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են այն պատմական և գաղափարական պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվեց նոր ժամանակի եվրոպական քաղաքական մտածողությունը, ինչպես նաև կրոնական պատերազմների, պետությունների միջև հարաբերությունների և միջազգային իրավական նորմերի վերափոխման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական իրավունքի գաղափարին, որի միջոցով փորձ էր արվում քաղաքական և իրավական հարաբերությունները հիմնավորել համընդհանուր և ռացիոնալ սկզբունքներով՝ անկախ առանձին պետությունների կամ կրոնական համայնքների առանձնահատկություններից։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև Գրոտիուսի պատկերացումները պետության և ինքնիշխանության մասին, պատերազմի և խաղաղության իրավական կարգավորումը, պայմանագրային հարաբերությունները և միջազգային իրավունքի ձևավորման նախադրյալները։ Հետազոտությունը Գրոտիուսի ժառանգությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես առանձին մտածողի փիլիսոփայական համակարգ, այլև որպես եվրոպական պատմական և քաղաքական կարգի փոփոխության ավելի լայն գործընթացի բաղադրիչ։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում է նրա գաղափարների հետագա ընկալումն ու զարգացումը եվրոպական քաղաքական, իրավական և պատմափիլիսոփայական մտքում մինչև XIX դարի սկիզբը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, պատմաբանների, իրավաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-18
    Հուգո Գրոտիուս. պատմական կարգի նոր հարացույցի ձևավորումը եվրոպայում (17-րդ դարի կես - 19-րդ դարի սկիզբ)
    Online

    Culture

    Ճարտարապետության հիմունքներ

    Ճարտարապետության հիմունքներ-ը ճարտարապետական կրթության հիմքային ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ճարտարապետության տեսական և գործնական հիմունքները՝ սկսած տարածքի ընկալումից և ձևավորման սկզբունքներից մինչև շենքերի նախագծման հիմնական կանոններ, աշխատությունում բացատրվում են կոմպոզիցիայի, մասշտաբի, համամասնության և ձևի կազմակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումների կապը ֆունկցիայի և գեղագիտական պահանջների հետ, միաժամանակ դիտարկվում են շինարարական նյութերի և կոնստրուկտիվ համակարգերի հիմնական տեսակները, քաղաքաշինական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները և տարածական կազմակերպման մեթոդները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծային մտածողության զարգացմանը և էսքիզավորման հմտություններին, աշխատությունը նաև ներառում է օրինակներ պատմական և ժամանակակից ճարտարապետությունից՝ օգնելով հասկանալ ճարտարապետության զարգացման տրամաբանությունը և կիրառական մոտեցումները, նպատակ ունենալով ձևավորել ճարտարապետական մտածողություն և նախագծային կարողություններ։

    Updated: 2026-09-20
    Ճարտարապետության հիմունքներ
    Online

    Literature

    Հրանտ Մաթեւոսյան

    Հրանտ Մաթևոսյանը հայ ժամանակակից գրականության ամենանշանավոր արձակագիրներից և մտավորականներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները առանձնանում են խոր հոգեբանականությամբ, գյուղական կյանքի ճշգրիտ պատկերումով և մարդու ներաշխարհի վերլուծությամբ։ Նա ծնվել է Լոռու մարզում՝ Ալավերդու շրջանի Ահնիձոր գյուղում, և իր մանկության ու պատանեկության տարիների գյուղական միջավայրը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա գրական մտածողության ձևավորման վրա։ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում մարդը, բնությունը, գյուղական կյանքի բարդ հարաբերությունները և ազգային ինքնության հարցերը։ Նրա հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Օգոստոս», որոնք համարվում են հայ արձակի լավագույն նմուշներից։ Մաթևոսյանի լեզուն առանձնանում է իր պատկերավորությամբ, խորությամբ և փիլիսոփայական շերտերով, որտեղ պարզ առօրյա իրավիճակները վերածվում են մարդկային գոյության մասին խոր մտորումների։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ ընդգծվում է մարդու և բնության անքակտելի կապը, ինչպես նաև բարոյական արժեքների և մարդկային հարաբերությունների կարևորությունը։ Հրանտ Մաթևոսյանը ոչ միայն գրող էր, այլև հասարակական մտածող, ով իր հոդվածներում և ելույթներում անդրադարձել է ազգային, մշակութային և սոցիալական խնդիրներին։ Նրա գրականությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ նոր սերնդի գրողների վրա և նպաստել է հայ արձակի զարգացմանը։ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով և ճանաչում են ստացել նաև միջազգային գրական միջավայրում։ Նրա անունը այսօր համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը, իսկ նրա ստեղծագործությունները շարունակում են ուսումնասիրվել և սիրվել տարբեր սերունդների կողմից։

    Updated: 2026-09-21
    Հրանտ Մաթեւոսյան
    Online

    History

    Черкесы в системе государственной власти Османской империи и Турции (вторая половина XIX-первая четверть XXвв.)

    Այս աշխատությունը նվիրված է չերքեզների դերին Օսմանյան կայսրության և Թուրքիայի պետական իշխանության համակարգում XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի առաջին քառորդը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են չերքեզների վերաբնակեցման պատմական հանգամանքները Օսմանյան տարածքներում, նրանց սոցիալ-քաղաքական ինտեգրման գործընթացները և պետական կառավարման տարբեր մակարդակներում ներգրավվածությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է չերքեզական համայնքների ձևավորումը, նրանց ռազմական և վարչական ծառայության ավանդույթները, ինչպես նաև այդ խմբերի ազդեցությունը կայսրության ներքին քաղաքականության վրա։

    Updated: 2026-09-20
    Черкесы в системе государственной власти Османской империи и Турции (вторая половина XIX-первая четверть XXвв.)
    Online

    Psychology

    Երիտասարդների նպատակային դիրքորոշումների և սոցիալական սպասումների ազդեցությունը ինքնագնահատականի վրա

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է երիտասարդների նպատակային դիրքորոշումների և սոցիալական սպասումների ազդեցությանը ինքնագնահատականի ձևավորման վրա՝ այն դիտարկելով որպես անձի ինքնընկալման, սոցիալական հարմարվողականության և հոգեբանական բարեկեցության կարևոր բաղադրիչ։ Նյութում վերլուծվում են նպատակային կողմնորոշումների տեսակները՝ կրթական, մասնագիտական և անձնական զարգացման նպատակներ, ինչպես նաև դրանց կապը ինքնարդյունավետության զգացման և ինքնագնահատականի մակարդակի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական սպասումների դերին՝ ընտանիքի, հասակակիցների և հասարակության կողմից առաջադրվող պահանջների ազդեցությանը, որոնք կարող են ինչպես խթանել, այնպես էլ նվազեցնել երիտասարդի ինքնավստահությունը՝ կախված դրանց ընկալման և ներքինացման աստիճանից։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական մեխանիզմները՝ սոցիալական համեմատություն, ինքնակոնցեպտի ձևավորում և մոտիվացիոն կառուցվածքներ, որոնք միջնորդում են այս փոխազդեցությունները։

    Updated: 2026-08-21
    Երիտասարդների նպատակային դիրքորոշումների և սոցիալական սպասումների ազդեցությունը ինքնագնահատականի վրա