Հրայր Դժողք - ԱՐՄԵՆԱԿ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Տեխնոլոգիա

Շինարարագիտության և շինարարական ջերմաֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շենքերի և շինությունների արտաքին պատերում կիրառվող շինարարական նյութերի, իրերի և կոնստրուկցիաների ջերմաֆիզիկական բնութագրերի ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների մշակմանը։ Քննության են առնվում արտաքին պատող կոնստրուկցիաների ջերմապաշտպան հատկությունները, ջերմահաղորդականության, ջերմային դիմադրության, ջերմունակության և խոնավության ազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շինարարական նյութերի կառուցվածքի, խտության, ծակոտկենության և բաղադրության ազդեցությանը դրանց ջերմամեկուսիչ հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են տարբեր տեսակի պատային նյութերի և բազմաշերտ կոնստրուկցիաների ջերմատեխնիկական առանձնահատկությունները, ջերմային կորուստների առաջացման պատճառները և արտաքին պատերի էներգաարդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից ջերմամեկուսիչ նյութերի կիրառման, կոնստրուկտիվ լուծումների կատարելագործման, ջերմային կամուրջների ազդեցության նվազեցման և խոնավաջերմային ռեժիմի կարգավորման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ջերմաֆիզիկական ցուցանիշների փորձարարական որոշման, հաշվարկային մոդելավորման և շինարարական կոնստրուկցիաների ջերմատեխնիկական արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում շենքերի ջեռուցման և հովացման էներգածախսերի կրճատմանը, ներքին միջավայրի ջերմային հարմարավետության ապահովմանը և շինարարական նյութերի շահագործական հատկությունների բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարական նյութագիտության, շենքերի ջերմատեխնիկայի, էներգաարդյունավետ շինարարության և շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լրագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսական լրագրության ձևավորման, զարգացման և արդի վիճակի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տնտեսական թեմաների լուսաբանման առանձնահատկությունները, լրագրողական մեթոդները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը, տնտեսական լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման և տնտեսական գործընթացների ընկալման գործում։ Հեղինակը համեմատում է տնտեսական լրագրության տարբեր մոտեցումներ, անդրադառնում է մասնագիտական չափանիշներին, տեղեկատվական աղբյուրների օգտագործմանը, լրագրողների մասնագիտական պատրաստվածության խնդիրներին և ոլորտի զարգացման հեռանկարներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև տնտեսական հաղորդակցության փոփոխվող պայմանները, թվային միջավայրի ազդեցությունը և տնտեսական տեղեկատվության ավելի արդյունավետ ներկայացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լրագրողների, տնտեսագետների, մեդիա հետազոտողների, ուսանողների և զանգվածային հաղորդակցության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալական դիրքորոշումների և սննդային վարքի միջև առկա հոգեբանական փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք կարող են մասնակցել սննդի հետ կապված ոչ առողջ վարքային օրինաչափությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում սոցիալական դիրքորոշումները դիտարկվում են որպես հասարակական միջավայրի, մշակութային պատկերացումների, միջանձնային հարաբերությունների և սոցիալական ակնկալիքների ազդեցությամբ ձևավորվող գնահատականների ու համոզմունքների համակարգ։ Քննության են առնվում ընտանիքի, հասակակիցների, սոցիալական խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և թվային միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները մարդու՝ սննդի, առողջության և սեփական արտաքինի վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական համեմատության, շրջապատի գնահատականների, ընդունված կարծրատիպերի և հասարակական սպասումների հոգեբանական նշանակությանը՝ առանց դրանք ներկայացնելու որպես սննդային վարքի խնդիրների միակ կամ պարտադիր պատճառ։ Սննդային վարքի շեղումները դիտարկվում են որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման մեջ սոցիալական գործոնների հետ միասին կարող են նշանակություն ունենալ անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական վիճակները, ընտանեկան միջավայրը և այլ պայմաններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական դիրքորոշումների և վարքային դրսևորումների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում սոցիալական ճնշումը կամ անիրատեսական ակնկալիքները կարող են մեծացնել խնդրահարույց վարքի առաջացման ռիսկը։ Կարևորվում է նաև պաշտպանիչ սոցիալական գործոնների ուսումնասիրությունը՝ աջակցող հարաբերությունների, առողջ հաղորդակցության, քննադատական մեդիագրագիտության և հոգեբանական բարեկեցությանը նպաստող միջավայրի տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կանխարգելիչ ծրագրերի և հոգեբանական աջակցության մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը՝ հատկապես կրթական ու երիտասարդական միջավայրերում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, առողջության հոգեբանության և վարքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպաստելով սննդային վարքի խնդիրների սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը նվիրված է խորդենու մշակության ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների և մելիորացված աղուտ-ալկալի հողերում դրա մշակության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում խորդենու՝ որպես արժեքավոր եթերայուղատու մշակաբույսի, կենսաբանական և արտադրական առանձնահատկությունների համադրումն է Հայաստանի հողակլիմայական պայմանների, մասնավորապես աղակալված և ալկալիացած հողերի առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են խորդենու աճի և զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները, հողի նախապատրաստումը, տնկանյութի ընտրությունը, տնկման ժամկետները, սնուցումը, ոռոգումը, միջշարային մշակությունը, բույսերի խնամքը և բերքահավաքի կազմակերպումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հողի ֆիզիկական և քիմիական հատկություններին, քանի որ աղուտ-ալկալի հողերը կարող են սահմանափակել մշակաբույսերի բնականոն աճն ու զարգացումը և պահանջում են համապատասխան մելիորատիվ ու ագրոտեխնիկական միջոցառումներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մելիորացված հողերի գյուղատնտեսական օգտագործման հեռանկարների գնահատումը։ Քննարկվում են հողի աղակալվածության և ալկալիության նվազեցման, դրա կառուցվածքի ու ջրաֆիզիկական հատկությունների բարելավման, սննդանյութերի մատչելիության բարձրացման և հողի բերրիության վերականգնման տարբեր մոտեցումներ։ Խորդենու մշակությունը դիտարկվում է նաև որպես բարելավված աղուտ-ալկալի հողերի արդյունավետ օգտագործման հնարավոր ուղղություն՝ հաշվի առնելով մշակաբույսի կենսաբանական առանձնահատկությունները և արտադրական նշանակությունը։ Աշխատության մեջ գնահատվում է տարբեր մելիորատիվ և ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցությունը բույսերի աճի, զարգացման, բերքատվության և ստացվող բուսական հումքի որակի վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու խորդենու մշակության առավել նպատակահարմար պայմանները և բացահայտելու այն միջոցառումները, որոնք կարող են նպաստել անբարենպաստ հողերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է հողային ռեսուրսների պահպանման և գյուղատնտեսական շրջանառությունից դուրս մնացած կամ ցածր արտադրողականություն ունեցող հողերի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ եթերայուղատու մշակաբույսերի արտադրության, հողերի մելիորացիայի, հողի բերրիության բարձրացման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության մեծացման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, հողագետներին, մելիորացիայի մասնագետներին, գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և գյուղատնտեսական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մանկավարժություն

Մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ուսուցման գործընթացում գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների որակի վերահսկման տեսակների ու ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սովորողների ուսումնական ձեռքբերումների գնահատման նպատակները, սկզբունքները և մանկավարժական նշանակությունը տարրական կրթության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ, թեմատիկ, պարբերական և ամփոփիչ վերահսկման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև բանավոր, գրավոր, գործնական և թեստային ստուգման ձևերի կիրառմանը։ Վերլուծվում են սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման, գնահատման օբյեկտիվության ապահովման և ուսուցման արդյունքների շարունակական դիտարկման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում է վերահսկման և գնահատման դերը ոչ միայն գիտելիքների յուրացման մակարդակը որոշելու, այլև ուսումնական դժվարությունները բացահայտելու, հետադարձ կապ ապահովելու և հետագա ուսուցումը նպատակային կազմակերպելու գործում։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է տարրական դպրոցում գնահատման համակարգի արդյունավետ կազմակերպմանը և սովորողների ուսումնական առաջընթացի բազմակողմանի գնահատմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների և գնահատման մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ձեռագրական և մատենագրական ավանդության մեջ պահպանված պարականոն բնագրերի ուսումնասիրությանը, որոնցում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հրեշտակային էակները, աստվածաշնչյան կերպարները և կանոնական գրքերում համեմատաբար համառոտ ներկայացված իրադարձությունների ընդարձակված պատմությունները։ Հետազոտության առանցքում քրիստոնեական պարականոն գրականության հայկական շերտն է՝ դիտարկված որպես աստվածաշնչյան ավանդությունների մեկնաբանման, վերապատմման և նոր սյուժետային մանրամասներով հարստացման կարևոր աղբյուր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հրեշտակների ծագման, դասակարգման, գործառույթների և մարդկանց ու աստվածային աշխարհի միջև նրանց միջնորդական դերի մասին պատկերացումներին։ Քննվում են նաև աստվածաշնչյան նշանավոր կերպարների շուրջ ձևավորված պատմությունները, որոնցում կանոնական պատումներին կարող են ավելացվել նրանց մանկության, փորձությունների, տեսիլքների, երկնային ճանապարհորդությունների կամ հետագա ճակատագրի վերաբերյալ դրվագներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական տարբերակների հարաբերությունը հունարեն, ասորերեն, եբրայերեն, վրացերեն և քրիստոնեական արևելքի այլ լեզուներով պահպանված համանման ավանդությունների հետ։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել տեքստերի տարածման ուղիները, թարգմանական շերտերը և այն փոփոխությունները, որոնք առաջացել են հայկական մշակութային միջավայրում դրանց փոխանցման ընթացքում։ Ձեռագրագիտական և տեքստաբանական քննությունը կարևոր է տարբեր ձեռագրերում պահպանված ընթերցումների, խմբագրությունների և տարբերակների փոխհարաբերությունները հասկանալու համար։ Պարականոն նյութերը դիտարկվում են նաև որպես միջնադարյան աշխարհընկալման ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ դրանցում արտացոլվում են բարու և չարի, մեղքի ու փրկության, մահվան, հանդերձյալ աշխարհի և աստվածային արդարության վերաբերյալ պատկերացումներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են նման պատմությունները ներգործել քարոզների, վարքագրության, ժողովրդական հավատալիքների, պատկերագրության և այլ գրական ժանրերի վրա։ Այս նյութերի ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև հայկական թարգմանական գրականության և քրիստոնեական արևելքի մշակութային փոխհարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայագիտության, աստվածաշնչագիտության, պարականոն գրականության ուսումնասիրության, ձեռագրագիտության և համեմատական տեքստաբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով հայկական ավանդության կարևոր տեղը վաղ և միջնադարյան քրիստոնեական գրական ժառանգության պահպանման ու փոխանցման գործընթացում։