Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Պղնձե քաղաքի պատմությունը՝ իմաստուն Խիկարի խրատական և օգտակար խոսքերով ու այլ պիտանի ասույթներով
Աշխատությունը միավորում է Պղնձե քաղաքի մասին պատմողական նյութը և իմաստուն Խիկարին վերագրվող խրատական խոսքերը՝ ընթերցողին ներկայացնելով պատմության, իմաստության և բարոյական դաստիարակության փոխկապակցված աշխարհը։ Խիկարի կերպարը արևելյան գրական ավանդության մեջ հայտնի է որպես իմաստուն խորհրդատու, որի խոսքերն ու խրատները վերաբերում են մարդկային վարքին, կյանքի փորձությանը, խոհեմությանը, արդարությանը, ազնվությանը և հասարակական հարաբերություններին։ Նրա ասույթները հաճախ կառուցված են կարճ, դիպուկ և հիշվող ձևով՝ արտահայտելով սերունդների կուտակած կենսափորձն ու բարոյական պատկերացումները։ Պղնձե քաղաքի մասին պատմությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է նաև առասպելական և խորհրդանշական երանգ՝ ընթերցողին տեղափոխելով արտասովոր իրադարձություններով ու խոհական դրվագներով հարուստ պատմողական միջավայր։ Պատմողական հատվածների և խրատական խոսքերի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հետևելու պատումի ընթացքին, այլև մտորելու ներկայացված դեպքերի բարոյական իմաստի շուրջ։ Նյութում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել մարդկային իմաստության և անխոհեմության հակադրությունը, խոսքի արժեքը, ճիշտ որոշումներ կայացնելու անհրաժեշտությունը, բարեկամության ու վստահության նշանակությունը և կյանքի դժվարություններին խելամտորեն դիմակայելու գաղափարը։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել ժողովրդական բարոյական պատկերացումների փոխանցման և ընթերցանության դաստիարակչական ավանդույթի պահպանման գործում։ Այն արժեքավոր է հայերեն խրատական գրականության, արևելյան պատմողական ավանդությունների և Խիկարի կերպարի տարածման ու ընկալման ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-09
Technology
Исследование процессов возникновения помех и шумов и разработка методов их подавления в совмещенных аналого-цифровых системах связи
Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է համակցված անալոգաթվային կապի համակարգերում առաջացող խանգարումների և աղմուկների ձևավորման գործընթացների ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության գնահատմանը և նվազեցման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Քննարկվում են ազդանշանների հաղորդման, ընդունման և մշակման տարբեր փուլերում առաջացող աղավաղումների հիմնական պատճառները, ինչպես նաև անալոգային և թվային բաղադրիչների համատեղ աշխատանքի ընթացքում ի հայտ եկող փոխազդեցությունները։ Ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակի աղմուկների և խանգարումների բնութագրերին, դրանց առաջացման աղբյուրներին և կապի ազդանշանի որակի, հուսալիության ու տեղեկատվության փոխանցման ճշգրտության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Վերլուծվում են խանգարումների հայտնաբերման, գնահատման, զտման և ճնշման սկզբունքները, ինչպես նաև ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատանքում դիտարկվում են կապի համակարգերի կառուցվածքային և տեխնիկական առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով մշակել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել անցանկալի ազդեցությունները և բարձրացնել համակարգերի աշխատանքի կայունությունն ու արդյունավետությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հեռահաղորդակցության, ռադիոտեխնիկայի, ազդանշանների մշակման և անալոգաթվային էլեկտրոնային համակարգերի նախագծման ոլորտներում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կապի համակարգերի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, տեխնիկական ուղղությունների ուսանողների և ազդանշանների մշակման խնդիրներով զբաղվողների համար։
Updated: 2026-10-02
Informatics
Կանոնավոր արտահայտություններ՝ բազմաժապավեն վերջավոր ավտոմատների լեզուների համար
Աշխատությունը նվիրված է ձևական լեզուների տեսության շրջանակում բազմաժապավեն վերջավոր ավտոմատներով ճանաչվող լեզուների նկարագրման և դրանց համար կանոնավոր արտահայտությունների համապատասխան ընդհանրացումների կառուցման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում ավտոմատային մոդելների և լեզուների հանրահաշվական ներկայացումների միջև կապն է՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե մի քանի մուտքային ժապավենների վրա աշխատող վերջավոր ավտոմատի վարքը ինչպես կարելի է արտահայտել ձևական գործողությունների և համապատասխան արտահայտությունների միջոցով։ Դասական վերջավոր ավտոմատների դեպքում կանոնավոր լեզուների և կանոնավոր արտահայտությունների միջև գոյություն ունեցող կապը հիմք է հանդիսանում ավելի ընդհանուր բազմաժապավեն համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Քննվում են այն ձևական կառուցվածքները, որոնք անհրաժեշտ են տարբեր ժապավենների վրա ընթերցվող բառերի կամ խորհրդանիշների հաջորդականությունների միջև հարաբերությունները ներկայացնելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բազմաժապավեն ավտոմատների կողմից ճանաչվող բազմաբաղադրիչ լեզվական օբյեկտների հատկություններին, դրանց նկատմամբ սահմանվող միավորման, հաջորդական միացման, կրկնության և այլ հանրահաշվական գործողությունների ընդհանրացման հնարավորություններին։ Կարևոր խնդիր է ավտոմատային և արտահայտություններով տրվող նկարագրությունների համարժեքության ուսումնասիրությունը, այսինքն՝ այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում ավտոմատի միջոցով սահմանված լեզուն հնարավոր է ներկայացնել համապատասխան ձևական արտահայտությամբ և հակառակը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ավտոմատների վիճակների, անցումների և ընդունման պայմանների ձևական ներկայացումները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա լեզվական նկարագրություններ կառուցելու ընդհանուր մեթոդները։ Բազմաժապավեն կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին բառերի բազմություններ, այլև մի քանի բառերի կամ հաջորդականությունների միջև ձևական հարաբերություններ, ինչը ընդլայնում է դասական ավտոմատների տեսության կիրառման շրջանակը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել փակության հատկությունների, ներկայացումների փոխակերպման և տարբեր ավտոմատային մոդելների արտահայտչական հնարավորությունների համեմատական վերլուծություն։ Տեսական արդյունքները նշանակություն ունեն ձևական լեզուների, հաշվարկելիության և ավտոմատների մաթեմատիկական տեսության զարգացման համար, ինչպես նաև այն խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ մշակել փոխկապակցված մի քանի խորհրդանշային հաջորդականություններ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիսկրետ մաթեմատիկայի, ձևական լեզուների տեսության և ավտոմատների տեսության մոտեցումները՝ բազմաժապավեն հաշվարկային մոդելների լեզվական և հանրահաշվական հատկությունների համակարգված ուսումնասիրության նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Literature
Միֆը և սիմվոլը Դանիել Վարուժանի պոետիկայում
Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր բանաստեղծ Դանիել Վարուժանի ստեղծագործական աշխարհում միֆի և սիմվոլի գեղարվեստական դրսևորումների, դրանց գաղափարական բովանդակության և բանաստեղծական համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բանաստեղծի աշխարհայացքի ձևավորման մշակութային ու գրական նախադրյալները, դիցաբանական մտածողության ազդեցությունը նրա ստեղծագործությունների վրա և խորհրդանշական պատկերների միջոցով արտահայտվող ազգային, պատմական ու համամարդկային գաղափարները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեթանոսական դիցաբանության, բնության պաշտամունքի, հողի, արևի, կրակի, արյան և պտղաբերության խորհրդանիշների գեղարվեստական մեկնաբանություններին։ Ուսումնասիրվում են դիցաբանական կերպարների և մոտիվների վերաիմաստավորման առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, մարդկային գոյության և ստեղծագործական ուժի գաղափարների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում «Հեթանոս երգեր», «Հացին երգը» և բանաստեղծական այլ շարքերում առասպելական պատկերների, ծիսական տարրերի ու խորհրդանշական կառուցվածքների դրսևորումներին։ Կարևորվում են բանաստեղծի պատկերային մտածողությունը, փոխաբերությունների համակարգը, գունային և ձայնային խորհրդանիշները, ինչպես նաև դրանց դերը ստեղծագործությունների հուզական և գեղագիտական ազդեցության ձևավորման գործում։ Դիտարկվում են հայկական և համաշխարհային դիցաբանական ավանդույթների, եվրոպական սիմվոլիզմի ու գրական այլ ուղղությունների հետ հնարավոր առնչությունները։ Աշխատությունը նպաստում է Վարուժանի պոեզիայի գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունների, նրա ստեղծագործական ինքնատիպության և հայ նոր գրականության զարգացման մեջ ունեցած նշանակության առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայ գրականության պատմության մասնագետների, դիցաբանության և սիմվոլիզմի հետազոտողների, բանասերների, մանկավարժների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
History
Շրջափակում : Ժամանակագրություն (1989թ. սեպտեմբերի 14-ից նոյեմբերի 5-ը) : Պրակ 2 : 11.10-5.11. 1989 թ.
Այս աշխատությունը վերաբերում է 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ից նոյեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած շրջափակման իրադարձությունների ժամանակագրական փաստագրմանը՝ երկրորդ պրակի շրջանակում ընդգրկելով 1989 թ. հոկտեմբերի 11-ից նոյեմբերի 5-ը ընկած փուլը։ Հետազոտությունը ունի փաստագրական-ժամանակագրական բնույթ և նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել շրջափակման ընթացքի զարգացումները, կարևոր քաղաքական և հասարակական իրադարձությունները, ինչպես նաև դրանց անմիջական հետևանքները տվյալ ժամանակահատվածում։ Ուսումնասիրվում են օր առ օր արձանագրված հիմնական իրադարձությունները, վարչական և քաղաքական որոշումները, հասարակական շարժումների ակտիվությունը, ինչպես նաև տեղեկատվական դաշտում ձևավորված արձագանքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջափակման պայմաններում բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակին, մատակարարման խնդիրներին, կոմունիկացիաների սահմանափակումներին և պետական կառավարման արձագանքներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է քաղաքական գործընթացների դինամիկան և դրանց ազդեցությունը հասարակական տրամադրությունների վրա՝ ներկայացնելով իրադարձությունների փաստագրական ամբողջական պատկերը։ Միաժամանակ ընդգծվում է աղբյուրների ճշգրտության և ժամանակագրական համակարգման կարևորությունը նմանատիպ պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր աղբյուր է ժամանակակից պատմագիտության համար՝ ապահովելով շրջափակման փուլային զարգացման մանրամասն փաստագրական վերլուծություն։
Updated: 2026-08-12
Other Subjects
Precatio vigintiquinque linguis exarata et in Mechitaristica typographia praelo commissa inspectantibus augustissimis Ferdinando I imperatore et rege apostolico et Maria Anna imperatrice et regina post solemnem caeremoniam sacri lapidis auspicalis in novo
Սա լատիներենով կազմված հանդիսավոր աղոթական և ծիսական բնույթի հնատիպ հրատարակություն է, որը կապված է Մխիթարյան տպարանի գործունեության և Ավստրիական կայսրության բարձրագույն արքունական շրջանակների մասնակցությամբ իրականացված հանդիսավոր արարողության հետ։ Հրատարակության բովանդակության հիմքում բազմալեզու աղոթքն է, որը կազմվել է քսանհինգ լեզուներով և տպագրության է հանձնվել Մխիթարյան տպարանում։ Բազմալեզու ձևաչափը վկայում է հրատարակության ներկայացուցչական և միջազգային բնույթի մասին՝ ընդգծելով տարբեր ժողովուրդների ու լեզվական ավանդույթների ընդգրկումը մեկ կրոնական-ծիսական համատեքստում։ Նյութը կապված է սրբազան հիմնաքարի հանդիսավոր օրհնության և դրման արարողության հետ, որն իրականացվել է կայսր Ֆերդինանդ I-ի և կայսրուհի Մարիա Աննայի ներկայությամբ։ Այս հանգամանքը հրատարակությանը հաղորդում է ոչ միայն կրոնական, այլև պատմամշակութային և արարողակարգային նշանակություն՝ այն դարձնելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, եկեղեցական և քաղաքական մշակույթի ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր։ Հրատարակության մեջ արտացոլվում է Մխիթարյան տպագրական ավանդույթի առանձնահատկությունը, մասնավորապես՝ բազմալեզու հոգևոր և գիտակրթական նյութերի պատրաստման ու տարածման կարողությունը։ Այն կարևոր է նաև գրքի պատմության և հնատիպ տպագրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տպագրական մշակույթի, լեզուների ներկայացման և կրոնական արարողությունների փաստագրման փոխկապակցվածությունը։ Բազմալեզու աղոթքի առկայությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել լեզվաբանական և համեմատական ուսումնասիրությունների համար, իսկ հրատարակության ծիսական համատեքստը՝ եկեղեցական պատմության, մշակութաբանության և եվրոպական արքունական արարողակարգերի հետազոտության տեսանկյունից։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել հայագետների, Մխիթարյան միաբանության և նրա տպագրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, գրքի պատմաբանների, բիբլիոգրաֆների, եկեղեցական պատմության հետազոտողների և հնատիպ գրականության սիրահարների համար։
Updated: 2026-09-10