Կենսահումուսի տեսակավորման տեղակայանքի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի մասնագիտական բառապաշարի կարևոր շերտերից մեկի՝ դեղաբանության և դեղագործության ոլորտներում գործածվող տերմինների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մասնագիտական հասկացությունների անվանման ձևերը, տերմինների ծագումը, կառուցվածքը, իմաստային առանձնահատկությունները և հայերենի տերմինակազմական համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղն են։ Քննվում են բնիկ և հայերեն լեզվական միջոցներով կազմված տերմինները, ինչպես նաև այլ լեզուներից փոխառված կամ միջազգային գիտական բառապաշարի հիման վրա ձևավորված անվանումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տերմինակազմության բառակազմական եղանակներին՝ ածանցմանը, բառաբարդմանը, բազմաբաղադրիչ անվանումների ձևավորմանը և մասնագիտական հասկացությունների հայերեն համարժեքների ստեղծմանը։ Ուսումնասիրվում են տերմինների իմաստային հարաբերությունները, հոմանիշության և տարբերակային ձևերի առկայությունը, բազմիմաստության հնարավոր դրսևորումները, ինչպես նաև ընդհանուր գործածության բառերի տերմինացման և մասնագիտական բառերի իմաստային մասնագիտացման գործընթացները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջազգային տերմինաբանության ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե օտարալեզու անվանումները ինչպիսի հնչյունական, ուղղագրական և ձևաբանական հարմարեցումների են ենթարկվում հայերենում։ Դիտարկվում են նաև մասնագիտական բառապաշարի կանոնարկման և միասնականացման խնդիրները, քանի որ բժշկական ու դեղագործական հաղորդակցության հստակությունը մեծապես պայմանավորված է հասկացությունների միանշանակ և հետևողական անվանումներով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մասնագիտական բառարանների, գիտական գրականության, ուսումնական նյութերի և ոլորտային այլ տեքստերի տվյալները՝ տերմինների իրական գործածությունը և զարգացման միտումները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տերմինաբանական համակարգի շարունակական համալրմանը, որը կապված է գիտության, դեղագործական տեխնոլոգիաների և մասնագիտական հաղորդակցության զարգացման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տերմինագիտության, բառագիտության, բառակազմության և մասնագիտական լեզվի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ժամանակակից հայերենում դեղաբանական ու դեղագործական բառապաշարի ձևավորման, գործածության և կանոնարկման հիմնական օրինաչափությունները։

History

Գիրքը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ձևավորված երկարատև քաղաքական, պատմական և հասարակական գործընթացների մանրամասն ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով ինքնորոշման ձգտումներին, պետականության գաղափարին, հակամարտության զարգացման փուլերին և տարածաշրջանում տեղի ունեցած կարևոր փոփոխություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տասնամյակներ շարունակ ընթացած քաղաքական պայքարը, տարբեր կողմերի դիրքորոշումները, միջազգային դերակատարների ազդեցությունը և այն հանգամանքները, որոնք ձևավորել են տարածաշրջանի ներկա իրադրությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների հաջորդականությունը, այլև դրանց ազդեցությունը մարդկանց կյանքի, ինքնության, անվտանգության և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ բարդ հակամարտության պատճառները, դրա պատմական արմատները և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրել են նախկին քաղաքական նպատակների փոփոխության։ Այն նախատեսված է ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հարավային Կովկասի պատմությամբ, ազգային շարժումներով, տարածքային հակամարտություններով և ժամանակակից միջազգային հարաբերությունների խնդիրներով։

Technology

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանում առկա բնական հանքավայրերի լցանյութերից մամլման եղանակով պատրաստվող քարերի կիրառմամբ իրականացվող քարաշեն շինությունների մշակման և հետազոտման խնդիրներին՝ ընդգծելով նորարարական շինարարական տեխնոլոգիաների, նյութերի արդյունավետության և կառուցվածքային հուսալիության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է մամլված քարերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, դրանց դիմացկունությունը, ջերմատեխնիկական և սեյսմակայուն բնութագրերը, ինչպես նաև ավանդական և արդի քարաշեն տեխնոլոգիաների համեմատական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բնական հումքային բազայի օգտագործման հնարավորություններին, արտադրական տեխնոլոգիաների օպտիմալացմանը և շինարարական գործընթացների էներգաարդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև փորձարարական հետազոտություններ, կառուցվածքային մոդելավորում և կիրառական հաշվարկներ՝ ուղղված շենքերի ամրության, երկարակեցության և շահագործման անվտանգության գնահատմանը։ Աշխատությունը կարևոր է շինարարական ինժեներների, նյութագետների և ճարտարապետների համար՝ նպաստելով տեղական հումքի վրա հիմնված կայուն և արդյունավետ շինարարական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Other Subjects

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 10 էջ [src=123456789/12034] [dspace.nla.am]

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Սովետական Հայաստանի 50-ամյա պատմական ուղու ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական ու մատենագիտական նյութերի համակարգմանը՝ ընդգծելով հանրապետության սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացման հիմնական փուլերը։ Հեղինակը ներկայացնում է թեմայի ուսուցման կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ՝ դպրոցական և բարձրագույն կրթության համակարգերում կիրառման համար, ինչպես նաև առաջարկում է դասավանդման կառուցվածքային մոտեցումներ՝ թեմատիկ պլանավորում, քննարկումներ, աղբյուրների վերլուծություն և համեմատական պատմական ուսումնասիրություններ։ Գրքում ներառված է մատենագիտական հարուստ ցանկ, որը ընդգրկում է խորհրդային Հայաստանի պատմությանը վերաբերող հիմնական գիտական աշխատություններ, փաստաթղթեր, արխիվային նյութեր և ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սովետական Հայաստանի արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, կրթության և գիտության զարգացման, ինչպես նաև մշակութային կյանքի ձևավորման գործընթացներին։ Հեղինակը շեշտում է նաև պատմական նյութի գաղափարական մեկնաբանության և ուսուցման մեթոդաբանական խնդիրները՝ առաջարկելով հավասարակշռված և աղբյուրահեն մոտեցում։ Աշխատությունը կարևոր ուղեցույց է պատմության ուսուցիչների, մեթոդիստների և պատմագիտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Technology

Շինարարական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունաբերական ու քաղաքացիական շինարարության մեջ կիրառման համար բարձր ամրություն ունեցող բետոնների կազմերի մշակման և դրանց ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների կատարելագործման խնդիրներին։ Քննության են առնվում բետոնի հիմնական բաղադրիչների ընտրության, դրանց հարաբերակցության որոշման և կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապակցանյութերի, լցանյութերի, ջրի և տարբեր հավելանյութերի ազդեցությանը բետոնի ամրության, խտության, երկարակեցության և շահագործման հուսալիության վրա։ Վերլուծվում են բետոնային խառնուրդների պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանները, կարծրացման գործընթացները և տարբեր արտաքին գործոնների ազդեցությամբ նյութի հատկությունների փոփոխությունները։ Քննարկվում են բարձրամուր բետոնների կիրառման հնարավորությունները շենքերի, արտադրական կառույցների և մեծ մեխանիկական բեռնվածությունների ենթարկվող շինարարական տարրերի պատրաստման ժամանակ։ Կարևորվում են նյութի պահանջվող ամրության ապահովումը, հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և պատրաստի կառուցվածքների ծառայության ժամկետի բարձրացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարական նյութերի, բետոնի տեխնոլոգիայի, արդյունաբերական և քաղաքացիական շինարարության ոլորտների մասնագետների, նախագծողների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։