Խաղողի վազի վնասատուները և հիվանդությունները

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգում լոգիստիկ գործընթացների ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում արդյունաբերական ձեռնարկությունների նյութական, տեղեկատվական և ֆինանսական հոսքերի արդյունավետ կառավարման հարցերն են՝ սկսած հումքի ու նյութերի ձեռքբերումից մինչև արտադրանքի արտադրություն, պահեստավորում, տեղափոխում և վերջնական սպառողին մատակարարում։ Քննվում է լոգիստիկայի նշանակությունը արտադրական ծախսերի նվազեցման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, մատակարարման ժամկետների օպտիմալացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մատակարարման շղթաների կազմակերպմանը, մատակարարների ընտրության ու համագործակցության խնդիրներին, պաշարների կառավարմանը, պահեստային տնտեսությանը, բեռնափոխադրումներին և արտադրական գործընթացների փոխհամաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական լոգիստիկայի զարգացման վրա ազդող ենթակառուցվածքային, տեխնոլոգիական, կազմակերպական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև տրանսպորտային համակարգի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի աշխարհագրական և տրանսպորտային առանձնահատկությունների ազդեցության ընդհանուր գնահատումը՝ միջազգային մատակարարման շղթաներին արդյունաբերական կազմակերպությունների ինտեգրման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև լոգիստիկ ծախսերի կառուցվածքը, դրանց գնահատման և կառավարման մոտեցումները, արտադրական ու պահեստային պաշարների հավասարակշռման խնդիրները և մատակարարման հնարավոր խափանումների հետ կապված ռիսկերը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի, թվային կառավարման գործիքների և ավտոմատացված հաշվառման կիրառման նշանակությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ապրանքանյութական հոսքերի վերահսկելիությունը և որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Լոգիստիկ համակարգի զարգացումը դիտարկվում է նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ կապված արտադրական պլանավորման, արտահանման հնարավորությունների և շուկայական փոփոխություններին արագ արձագանքելու կարողության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լոգիստիկայի, արդյունաբերության տնտեսագիտության և կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով արդյունաբերական ձեռնարկությունների մատակարարման շղթաների արդյունավետության բարձրացման հիմնական խնդիրներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Պարկինսոնի հիվանդության փորձարարական մոդելի պայմաններում ողնուղեղի և սև նյութի նեյրոններում ընթացող սինապտիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գալարմինի կիրառման պայմաններում դիտվող պաշտպանական ազդեցությունների գնահատմանը։ Դիտարկվում են նյարդային բջիջների միջև ազդակների փոխանցման առանձնահատկությունները, սինապտիկ ակտիվության փոփոխությունները և նեյրոնային համակարգերի ֆունկցիոնալ վիճակը հիվանդությանը բնորոշ նյարդաբանական խանգարումների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սև նյութի նեյրոնների գործունեությանը՝ հաշվի առնելով տվյալ ուղեղային կառուցվածքի կարևոր դերը շարժողական գործընթացների կարգավորման և Պարկինսոնի հիվանդության զարգացման մեխանիզմներում։ Վերլուծվում են նաև ողնուղեղային նեյրոններում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը շարժողական համակարգի խանգարումների հետ։ Քննարկվում են սինապտիկ փոխանցման ցուցանիշները, նեյրոնների գրգռելիության առանձնահատկությունները և փորձարարական պայմաններում գրանցվող նյարդաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գալարմինի հնարավոր նյարդապաշտպան ազդեցությանը և դրա պայմաններում նեյրոնային ու սինապտիկ գործընթացների փոփոխությունների բնույթին։ Համեմատական գնահատման միջոցով ուսումնասիրվում է, թե որքանով կարող է տվյալ նյութի կիրառումը նպաստել փորձարարական մոդելում առաջացած ֆունկցիոնալ խանգարումների նվազեցմանը կամ փոփոխմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների բջջային և ֆունկցիոնալ մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, նյարդագիտության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Chemistry

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Սթիվենսի վերախմբավորման (Stevens rearrangement) մեխանիզմային առանձնահատկություններին և պրոպարգիլային տիպի խմբեր պարունակող մոնո- և բիսամոնիումային աղերի հակամանրէային ակտիվության գնահատմանը։ Աշխատությունը վերլուծում է քվարտերային ամոնիումային միացությունների կառուցվածքային վերափոխումները Սթիվենսի վերախմբավորման ընթացքում, ռեակցիայի ընթացքի ստերեոքիմիական ասպեկտները և միջանկյալ կարբանիոնային տեսակների առաջացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոպարգիլային ֆունկցիոնալ խմբերի ազդեցությանը ռեակտիվության և մոլեկուլային կայունության վրա, ինչպես նաև դրանց դերին կենսաբանական ակտիվության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև միկրոկենսաբանական փորձարկումներ՝ տարբեր մանրէային շտամների նկատմամբ միացությունների արդյունավետության գնահատման համար, ինչը թույլ է տալիս պարզել կառուցվածք–ակտիվություն հարաբերակցությունը (SAR) և հակամանրէային ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի և միկրոկենսաբանության հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր հակամանրէային միացությունների սինթեզի և կիրառական հնարավորությունների զարգացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլային ճանապարհների ծածկույթների համար նախատեսված բարելավված շահագործողական հատկություններով կոմպոզիտային բաղադրությունների մշակման և դրանց արդյունավետության գնահատման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճանապարհային ծածկույթների կառուցվածքի և բաղադրության ազդեցությունը դրանց ամրության, մաշակայունության, ջերմաստիճանային փոփոխությունների նկատմամբ կայունության, ջրակայունության և երկարատև շահագործման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապակցող նյութերի, հանքային լցանյութերի և տարբեր ձևափոխող հավելանյութերի փոխազդեցությանը՝ նպատակ ունենալով ստանալ այնպիսի նյութական համակարգեր, որոնք կարող են ավելի արդյունավետ դիմակայել տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությանը և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ ազդեցություններին։ Քննության են առնվում ճանապարհային ծածկույթների վնասման հիմնական գործոնները՝ կրկնվող մեխանիկական բեռնվածությունները, ջերմաստիճանային տատանումները, խոնավության ներթափանցումը, մակերևույթի մաշումը և կառուցվածքային հատկությունների աստիճանական փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կոմպոզիտային բաղադրության և պատրաստի նյութի ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի միջև կապերի բացահայտմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել բաղադրիչների ընտրությունը և գնահատել դրանց ազդեցությունը ծածկույթի ընդհանուր հատկությունների վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր կազմեր՝ որոշելու դրանց ամրության, առաձգականության, դեֆորմացիաների նկատմամբ դիմադրության, ջերմային կայունության և ծառայության տևողության տարբերությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև նյութի կառուցվածքի փոփոխությունը շահագործողական ազդեցությունների պայմաններում և այն մեխանիզմները, որոնցով համապատասխան հավելանյութերը կարող են նպաստել ծածկույթի հատկությունների պահպանմանը։ Առանձին նշանակություն ունի մշակվող կոմպոզիտների տեխնոլոգիական կիրառելիության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ճանապարհաշինական արտադրության պահանջները, նյութերի հասանելիությունը և պատրաստի ծածկույթի որակի կայունությունը։ Նման նյութերի կիրառումը կարող է նպաստել ճանապարհների վերանորոգումների հաճախականության նվազեցմանը, ծածկույթի ծառայության ժամկետի երկարացմանը և ճանապարհային ենթակառուցվածքների պահպանման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն ճանապարհաշինության ու նյութագիտության համար՝ նպաստելով ավելի դիմացկուն, հուսալի և տարբեր շահագործողական պայմաններին հարմարեցված ճանապարհային ծածկույթների ստեղծման սկզբունքների զարգացմանը։

Law

Հայցային վաղեմության քաղաքացիաիրավական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում նախատեսում է դատավարական և նյութական իրավունքի մեխանիզմներ, որոնք սահմանում են քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց իրավունքների և պարտականությունների պաշտպանության ժամկետները, երբ речь գնում է պարտքային կամ այլ քաղաքացիական իրավունքների իրականացումից, և նպատակաուղղված է ապահովել իրավաբանական վստահություն, կանխարգելել իրավունքի չարաշահումները և իրավական հարաբերությունների երկարաժամկետ անորոշությունը։ Ըստ գործող քաղաքացիական օրենսգրքի՝ պահանջի հստակացման պահից սկսած սահմանված ժամանակահատվածում պահանջատերը պարտավոր է իր պահանջը ներկայացնել դատարան կամ այլ իրավասու մարմին, հակառակ դեպքում պահանջը կարող է ճանաչվել վաղեմության ենթակա և, որպես կանոն, չբացառվող դաշտում։ ՀՀ իրավակարգն առավելագույնս ընդգծում է պահանջի բնույթը, վաղեմության ժամկետի տևողությունը՝ այն դասակարգելով՝ ընդհանուր, առանձնահատուկ և բացառիկ ժամկետների, որոնք կախված են պահանջի ձևից, առարկայից և իրավաբանական հետևանքներից, և նախատեսում է որոշ բացառություններ, օրինակ՝ սուտի, խարդախության, հանցավոր արարքի կամ իրավաբանական անձանց գործունեության հատուկ հանգամանքներում ժամկետների դադարեցում կամ երկարացում։

Literature

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Russian Symbolism գրական ուղղության և Վահան Տերյանի պոեզիայի փոխհարաբերությունները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բանաստեղծական թարգմանության արվեստին որպես ստեղծագործական գործընթացի։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սիմվոլիստական գեղագիտության հիմնական սկզբունքները՝ երաժշտականություն, խորհրդանշական պատկերայնություն, ներքին հոգեվիճակների արտահայտում և լեզվի նրբերանգային օգտագործում, արտացոլվում Տերյանի ստեղծագործական մտածողության մեջ և թարգմանական փորձառության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանության ընթացքում տեղի ունեցող իմաստային և ոճական փոխակերպումներին, որոնց միջոցով բնագրի բանաստեղծական կառուցվածքը վերաիմաստավորվում է նոր լեզվական միջավայրում՝ պահպանելով գեղարվեստական ամբողջականությունը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Տերյանի դերը որպես միջնորդ արևմտաեվրոպական սիմվոլիզմի և հայ պոեզիայի միջև՝ ցույց տալով, թե ինչպես է նրա թարգմանչական վարպետությունը նպաստել հայ բանաստեղծական լեզվի հարստացմանը և նոր գեղագիտական մտածողության ձևավորմանը։