Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ

    Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատվական բնույթի ցանկ է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու մասնագիտական նյութերի համակարգված ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին անհրաժեշտ գրականության որոնման ու ընտրության հարցում աջակցելու համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության, թանգարանային և գրադարանային գործի, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություն ստանալու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, մեթոդական նյութերի և այլ տպագիր աղբյուրների մասին։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հեշտացնում է համապատասխան ոլորտին վերաբերող գրականության հայտնաբերումը և հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական հրատարակությունների զարգացման ուղղություններին։ Նման ցանկերը կարևոր նշանակություն ունեն ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տարածման համար, քանի որ մեկ տեղեկատվական համակարգում համախմբում են տարբեր հրատարակություններում և աղբյուրներում ներկայացված նյութերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել թեմատիկ հետազոտությունների նախապատրաստման, գրականության տեսությունների կազմման, գրադարանային հավաքածուների համալրման և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման ժամանակ։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետադարձ հայացքով ուսումնասիրելու որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային հետաքրքրությունները, գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկան և արվեստի առանձին բնագավառների վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությունը։ Մատենագիտական ցանկի տեղեկատվական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն կոնկրետ աղբյուրների հայտնաբերման հնարավորությամբ, այլև մշակութային ու արվեստագիտական գրականության ընդհանուր հոսքի համակարգմամբ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատու և տեղեկատվական ուղեցույց՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հասանելիությանը, մատենագիտական սպասարկման արդյունավետությանը և համապատասխան ոլորտներում տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ
    Online

    History

    The Arab lands under Ottoman rule : 1516-1800

    Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVI դարի սկզբից մինչև XVIII դարի վերջ Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող արաբական տարածքների քաղաքական, վարչական, տնտեսական և հասարակական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայսերական կառավարման համակարգի ձևավորումը, նահանգային վարչակազմերի գործունեությունը, կենտրոնական իշխանության և տեղական քաղաքական ու հասարակական ուժերի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքների և գյուղական շրջանների տնտեսական կյանքին, հարկային համակարգին, առևտրային կապերին, հողային հարաբերություններին և տարածաշրջանային տնտեսական կենտրոնների նշանակությանը։ Վերլուծվում են արաբական տարբեր տարածքների կառավարման առանձնահատկությունները և դրանց փոխհարաբերությունները օսմանյան կենտրոնական իշխանության հետ։ Քննարկվում են նաև հասարակության կառուցվածքը, կրոնական ու մշակութային հաստատությունների դերը, տեղական վերնախավերի ազդեցությունը և առօրյա կյանքի կազմակերպման տարբեր կողմերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու արաբական տարածքների պատմական զարգացման բազմազանության և օսմանյան կառավարման համակարգում դրանց ունեցած տեղի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության, արաբական երկրների պատմության, Մերձավոր Արևելքի և վաղ նոր շրջանի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-04
    The Arab lands under Ottoman rule : 1516-1800
    Online

    Pedagogy

    Անձի սոցիալ-մշակութային ներուժի ձևավորման ինտեգրատիվ բնույթը

    Աշխատությունը նվիրված է անձի սոցիալ-մշակութային ներուժի ձևավորման գործընթացի ինտեգրատիվ բնույթի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարբեր սոցիալական, կրթական և մշակութային գործոնների փոխազդեցությունը մարդու զարգացման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ձևավորվում են անհատի արժեքային համակարգը, աշխարհայացքը, սոցիալական վարքագիծը և մշակութային ինքնությունը՝ դիտարկելով կրթությունը, ընտանիքը, սոցիալական միջավայրը և հաղորդակցական գործընթացները որպես փոխկապակցված համակարգ։ Գրքում ներկայացվում են անձի զարգացման տեսական մոտեցումներ, սոցիալականացման փուլերը և մշակութային փորձի յուրացման ձևերը՝ ընդգծելով ինտեգրատիվ մոտեցման անհրաժեշտությունը ժամանակակից կրթական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության միջառարկայական կապերին, արժեքային դաստիարակությանը և սոցիալ-մշակութային միջավայրի ազդեցությանը անձի ստեղծագործական և ճանաչողական ներուժի ձևավորման վրա։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է կրթական գործընթացի կազմակերպման այն ձևերը, որոնք նպաստում են ուսանողների ինքնազարգացմանը, քննադատական մտածողության ձևավորմանը և սոցիալական պատասխանատվության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է մանկավարժների, հոգեբանների, սոցիոլոգների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով անձի զարգացման համալիր և բազմաչափ մոտեցում։

    Updated: 2026-09-21
    Անձի սոցիալ-մշակութային ներուժի ձևավորման ինտեգրատիվ բնույթը
    Online

    History

    Պողոս Նուբար. հասարակական-քաղաքական գործունեությունը

    Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր հասարակական գործիչ, բարերար և ազգային շահերի ներկայացուցիչ Պողոս Նուբարի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի վերջի և XX դարի առաջին տասնամյակների հայկական հասարակական ու քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում նրա կազմակերպչական, բարեգործական, դիվանագիտական և ազգային գործունեության հիմնական ուղղություններն են, ինչպես նաև սփյուռքահայ համայնքների ներուժը համազգային խնդիրների լուծմանը ծառայեցնելու նրա նախաձեռնությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում 1906 թվականին Կահիրեում Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության հիմնադրմանը և Պողոս Նուբարի ղեկավար դերակատարությանը․ նա կազմակերպության նախագահն էր հիմնադրումից մինչև 1928 թվականը։ Միությունը սկզբնական շրջանում շեշտադրում էր կրթական, սոցիալ-տնտեսական և մարդասիրական գործունեությունը՝ ձևավորելով տարբեր երկրներում գործող հայկական կառույցների լայն ցանց։ Ուսումնասիրվում է նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի և դրան հաջորդած ժամանակաշրջանում նրա քաղաքական ու դիվանագիտական գործունեությունը, երբ հայկական հարցը կրկին հայտնվել էր միջազգային բանակցությունների օրակարգում։ Պողոս Նուբարը ղեկավարել է Հայ ազգային պատվիրակությունը և հայկական շահերը ներկայացրել հետպատերազմյան միջազգային բանակցությունների ընթացքում, այդ թվում՝ 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովի շրջանակում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նրա գործունեության տարբեր ոլորտների փոխկապակցվածության բացահայտումը․ բարեգործությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես սոցիալական օգնություն, այլև որպես կրթության, տնտեսական զարգացման, համայնքային կազմակերպվածության և ազգային հաստատությունների ամրապնդման միջոց։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Հայաստանի հետ նրա կապերին, հայրենադարձությանն ու սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացմանն ուղղված նախաձեռնություններին և հետագայում Նուբարաշենի ստեղծման գաղափարին։ Միաժամանակ նրա քաղաքական գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների և հայկական տարբեր քաղաքական ու հասարակական շրջանակների դիրքորոշումների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով հասկանալ ազգային ներկայացուցչության և դիվանագիտական գործունեության բարդությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայոց նորագույն պատմության, հասարակական շարժումների, հայկական սփյուռքի և դիվանագիտության պատմության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Պողոս Նուբարի դերը հայկական կազմակերպական կյանքի, բարեգործական համակարգի և ազգային շահերի միջազգային ներկայացման գործընթացներում։

    Updated: 2026-09-22
    Պողոս Նուբար. հասարակական-քաղաքական գործունեությունը
    Online

    Literature

    Թռչնիկ

    Այն կարող է առնչվել մանկական ընթերցանությանը, բնության աշխարհին կամ դաստիարակչական բնույթի գրական նյութերին։ XIX դարի հայալեզու հրատարակություններում փոքրածավալ գրքերը հաճախ նախատեսվում էին ընթերցողների կրթության, բարոյական դաստիարակության և ընթերցանության հմտությունների զարգացման համար։ Այդպիսի գրքերում կարող էին ընդգրկվել պատմություններ, բանաստեղծություններ, առակներ կամ ճանաչողական նյութեր, սակայն տվյալ հրատարակության մեջ դրանց առկայությունը հաստատված չէ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրքի պատմության և XIX դարի հայերեն տպագրության ուսումնասիրության համար, հատկապես՝ Երևանի տպագրական գործունեության և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի տեսանկյունից։

    Updated: 2026-10-25
    Թռչնիկ
    Online

    Technology

    Конструкции деформационных швов и ограничителей пролетных строений сейсмостойких автодорожных мостов

    Աշխատությունը նվիրված է սեյսմակայուն ավտոճանապարհային կամուրջներում դեֆորմացիոն կարերի և թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչների կոնստրուկտիվ լուծումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կամրջի այն տարրերն են, որոնք պետք է ապահովեն կառուցվածքի անվտանգ աշխատանքը ջերմաստիճանային փոփոխությունների, տրանսպորտային բեռների, հորիզոնական տեղաշարժերի և հատկապես երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են դեֆորմացիոն կարերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները և կամրջի առանձին հատվածների փոխադարձ տեղաշարժերը թույլատրելու կամ սահմանափակելու մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչներին, որոնց նպատակն է կանխել չափազանց մեծ տեղաշարժերը, տարրերի վտանգավոր փոխհարվածները և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության խախտումը սեյսմիկ ազդեցության ժամանակ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր կոնստրուկտիվ սխեմաներ, դրանց առավելություններն ու թերությունները, նյութերի և միացումների ընտրության հարցերը, ինչպես նաև դեֆորմացիոն կարերի ու սահմանափակիչների աշխատանքը տարբեր բեռնավորման ռեժիմներում։ Կարևոր նշանակություն ունի սեյսմիկ ազդեցության առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կամրջի վրա առաջացող իներցիոն ուժերը և տեղաշարժերը կարող են էապես գերազանցել սովորական շահագործման պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել հաշվարկային և փորձարարական մոտեցումներ՝ տարբեր կառուցվածքների ամրությունը, կոշտությունը, դեֆորմացիոն ունակությունը և էներգիայի կլանման հատկությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր սեյսմակայուն կամուրջների նախագծման, գոյություն ունեցող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման և դրանց սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման նպատակով։ Թեման առանձնապես կարևոր է երկրաշարժավտանգ տարածաշրջանների համար, որտեղ ճանապարհային կամուրջների անխափան աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի տրանսպորտային կապերի և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության տեղաշարժի ապահովման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կամուրջներ նախագծող ինժեներներին, շինարարներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, նախագծային կազմակերպություններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-08
    Конструкции деформационных швов и ограничителей пролетных строений сейсмостойких автодорожных мостов