Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Սինթետիկ նյութեր և դրանցից պատրաստվող առարկաներ: (Հանձնարարական գրականության համառոտ ցանկ)

    Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի համառոտ տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել արհեստական և սինթետիկ նյութերի ստեղծմանը, հատկություններին, արտադրական նշանակությանը և դրանցից ստացվող տարբեր առարկաների վերաբերյալ գրականությանը։ Ներկայացվող նյութերի միջոցով հնարավոր է ընդհանուր պատկերացում կազմել քիմիական արդյունաբերության զարգացման, նոր նյութերի ստեղծման և դրանց առօրյա ու արտադրական կիրառությունների ընդլայնման մասին։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիմերային նյութերին, պլաստմասսաներին, սինթետիկ մանրաթելերին, կաուչուկներին, խեժերին և այլ արհեստական նյութերին՝ ներկայացնելով դրանց հիմնական հատկությունները և օգտագործման ոլորտները ճանաչողական մակարդակով։ Մատենագիտական ցանկում ընդգրկված գրականությունը կարող է անդրադառնալ այդ նյութերից կենցաղային իրերի, հագուստի և գործվածքների, տեխնիկական բաղադրիչների, շինարարական տարրերի, փաթեթավորման և արդյունաբերական նշանակության տարբեր արտադրատեսակների ստեղծմանն ու կիրառմանը։ Հրատարակության հանձնարարական բնույթը ենթադրում է գրականության նպատակային ընտրություն՝ ընթերցողին համապատասխան թեմայի վերաբերյալ առավել մատչելի և օգտակար աղբյուրների ուղղորդելու նպատակով։ Նման ցանկերը կարևոր դեր են կատարել գիտատեխնիկական գիտելիքների հանրայնացման, ինքնակրթության և մասնագիտական կողմնորոշման գործում՝ հնարավորություն տալով հետաքրքրված ընթերցողին արագ գտնել անհրաժեշտ գրականությունը։ Միաժամանակ հրատարակությունն ունի պատմական նշանակություն, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պատկերացումները սինթետիկ նյութերի տնտեսական ու տեխնոլոգիական նշանակության մասին և ցույց է տալիս, թե նոր նյութերի տարածումը ինչպես էր ներկայացվում գիտահանրամատչելի ու մատենագիտական գրականության մեջ։ Ընտրված աղբյուրների թեմատիկ կազմը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև քիմիական արդյունաբերության և նյութագիտության վերաբերյալ գրականության տարածման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է հանձնարարական մատենագիտության և գիտատեխնիկական տեղեկատվության գործառույթները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց սինթետիկ նյութերի հատկությունների, կիրառությունների և դրանցից պատրաստվող արտադրատեսակների վերաբերյալ գրականության որոնման ու ուսումնասիրման համար։

    Updated: 2026-09-22
    Սինթետիկ նյութեր և դրանցից պատրաստվող առարկաներ: (Հանձնարարական գրականության համառոտ ցանկ)
    Online

    History

    Սրբազան լեռնաշխարհը․ Հայաստանը Առաջավոր Ասիայի հնագույն հոգևոր պատկերացումներում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի՝ որպես սրբազան աշխարհագրական տարածքի ընկալմանը Առաջավոր Ասիայի հնագույն ժողովուրդների կրոնական, դիցաբանական և հոգևոր պատկերացումներում՝ բացահայտելով Հայկական լեռնաշխարհի տեղն ու նշանակությունը հին աշխարհի քաղաքակրթությունների աշխարհընկալման համակարգում։ Ուսումնասիրության հիմնական թեման Հայաստանի բնական միջավայրի, լեռնային տարածքների, գետերի, լճերի և բարձրադիր աշխարհագրական դիրքի հոգևոր խորհրդանշումն է, ինչպես նաև այն պատկերացումների ձևավորումը, որոնցում լեռները, ջրային աղբյուրները և բնության այլ տարրերը դիտարկվել են որպես աստվածային ուժերի ներկայության, աշխարհի արարման, կյանքի սկզբնավորման և տիեզերական կարգի պահպանման հետ կապված սրբազան տարածքներ։ Հայկական լեռնաշխարհը հնագույն ժամանակներից առանձնացել է իր աշխարհագրական դիրքով, բնական բազմազանությամբ և քաղաքակրթական նշանակությամբ՝ գտնվելով Առաջավոր Ասիայի մի շարք կարևոր մշակութային ու քաղաքական կենտրոնների խաչմերուկում։ Այս առանձնահատկությունները նպաստել են տարածաշրջանի շուրջ ձևավորված կրոնական պատկերացումների, առասպելների և խորհրդանշական մեկնաբանությունների զարգացմանը։ Աշխատության գաղափարական կարևոր ուղղություններից է սրբազան աշխարհագրության ուսումնասիրությունը, որի շրջանակում որոշակի տարածքներ, լեռներ և բնական երևույթներ ձեռք են բերում ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգևոր նշանակություն՝ դառնալով աստվածայինի, հավերժության, արարման և մարդկային գոյության մասին պատկերացումների արտահայտման միջոցներ։ Հնագույն հասարակություններում լեռը հաճախ ընկալվել է որպես երկնքի և երկրի միջև կապող առանցք, աստվածների բնակության կամ նրանց հետ հաղորդակցության վայր, իսկ բարձրադիր տարածքները՝ որպես սրբազան ու առանձնացված միջավայրեր։ Այս համատեքստում Հայկական լեռնաշխարհի բնական ու աշխարհագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող էր տարածաշրջանը ներառվել հին ժողովուրդների տիեզերաբանական և կրոնական պատկերացումներում։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայաստանի և Առաջավոր Ասիայի հնագույն քաղաքակրթությունների հոգևոր կապերի քննությունը, քանի որ տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև գոյություն ունեցած մշակութային փոխազդեցությունները նպաստել են առասպելաբանական պատկերացումների, պաշտամունքային ավանդույթների և խորհրդանշական համակարգերի տարածմանն ու վերափոխմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը առնչվում է նաև հնագույն տիեզերածնության պատկերացումներին, սրբազան տարածքի գաղափարին, բնության պաշտամունքին և մարդու ու տիեզերքի փոխհարաբերությունների ընկալմանը։ Այսպիսի ուսումնասիրության միջոցով Հայաստանը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական և աշխարհագրական տարածք, այլև որպես հնագույն հոգևոր մշակույթի ձևավորման ու զարգացման կարևոր միջավայր։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ միավորելով պատմության, արևելագիտության, կրոնագիտության, դիցաբանության, հնագիտության և մշակութաբանության ուսումնասիրության շրջանակները։ Դրա գիտական արժեքը պայմանավորված է Հայկական լեռնաշխարհի պատմամշակութային նշանակությունը հին աշխարհի ավելի լայն քաղաքակրթական համատեքստում դիտարկելու հնարավորությամբ, ինչպես նաև Հայաստանի վերաբերյալ հնագույն հոգևոր պատկերացումների և դրանց խորհրդանշական բովանդակության ուսումնասիրությամբ։ Թեման կարևոր է նաև հայկական ազգային պատմական հիշողության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում է Հայկական լեռնաշխարհի՝ որպես հայ ժողովրդի պատմական հայրենիքի և հնագույն մշակութային միջավայրի ընկալման խորացմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն հարցին, թե ինչպես են աշխարհագրական տարածքները դառնում հավաքական հիշողության, կրոնական պատկերացումների և մշակութային ինքնության բաղադրիչներ, և ինչպես կարող են հնագույն հոգևոր ավանդույթները շարունակել իրենց ազդեցությունը հետագա դարաշրջանների աշխարհընկալման վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Առաջավոր Ասիայի հին պատմությամբ, հայկական լեռնաշխարհի մշակութային ժառանգությամբ, հնագույն կրոններով, դիցաբանությամբ և սրբազան աշխարհագրության հարցերով զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, հնագետներին, կրոնագետներին և հայագետներին, ինչպես նաև բոլոր այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ավելի խորությամբ ճանաչել Հայաստանի տեղն ու նշանակությունը հին աշխարհի հոգևոր ու քաղաքակրթական պատկերացումներում։

    Updated: 2026-11-17
    Սրբազան լեռնաշխարհը․ Հայաստանը Առաջավոր Ասիայի հնագույն հոգևոր պատկերացումներում
    Online

    Linguistics

    Անգլերեն լեզվի շտեմարան 2

    Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 2»-ը սովորաբար միջին մակարդակի ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է A2–B1 անցումային փուլում գտնվող սովորողների համար՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել արդեն ձեռք բերված հիմնական գիտելիքները և զարգացնել լեզվական կիրառական հմտությունները, այստեղ ընդգրկվում են ավելի ընդարձակ քերականական թեմաներ՝ ժամանակաձևերի կիրառում, հարցական և ժխտական կառուցվածքների բարդացում, նախդիրների ճիշտ օգտագործում, ինչպես նաև բառապաշարի ընդլայնում առօրյա, կրթական և հասարակական թեմաներով, շտեմարանում սովորաբար առկա են ընթերցանության առաջադրանքներ, կարճ տեքստերի ընկալում, լսողական վարժություններ, գրավոր խոսքի պարզ ձևեր՝ նամակներ, նկարագրություններ և կարճ շարադրություններ, ինչպես նաև խոսակցական իրավիճակներ, որոնք օգնում են սովորողին ավելի վստահ հաղորդակցվել, այս մակարդակի հիմնական նպատակը լեզվի կիրառման ավելի ազատություն ապահովելն է և նախապատրաստել սովորողին ավելի բարձր մակարդակի՝ որտեղ նա կկարողանա հասկանալ և արտահայտվել ավելի բարդ իրավիճակներում։

    Updated: 2026-09-23
    Անգլերեն լեզվի շտեմարան 2
    Online

    Mathematics

    Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Եռանկյունաչափական շարքեր, եռանկյունաչափական շարքերի հատկությունները

    Եռանկյունաչափական շարքերը մաթեմատիկական անալիզում այն անվերջ շարքերն են, որոնք կազմված են սինուսների և կոսինուսների անդամներից և օգտագործվում են պարբերական ֆունկցիաների ներկայացման համար։ Դրանք հիմնականում հանդես են գալիս Ֆուրյեի շարքերի տեսքով, որտեղ ցանկացած բավարար պայմաններ բավարարող պարբերական ֆունկցիա կարելի է արտահայտել որպես տրիգոնոմետրիկ անդամների գումար։ Եռանկյունաչափական շարքը սովորաբար ունի տեսք, որտեղ ֆունկցիան ներկայացվում է հաստատուն անդամի, կոսինուսների և սինուսների անվերջ գումարով՝ համապատասխան գործակիցներով։ Այս գործակիցները որոշվում են ինտեգրալների միջոցով և արտացոլում են ֆունկցիայի ներդրումը յուրաքանչյուր հարմոնիկ բաղադրիչում։ Եռանկյունաչափական շարքերի հիմնական հատկություններից են օրթոգոնալությունը, կոնվերգենցիայի հատկությունները և միակության սկզբունքը։ Օրթոգոնալության հատկությունը նշանակում է, որ սինուս և կոսինուս ֆունկցիաների որոշակի ինտեգրալներ հավասար են զրոյի, ինչը թույլ է տալիս առանձին գտնել շարքի գործակիցները։ Կոնվերգենցիայի հատկությունները ցույց են տալիս, թե որ պայմանների դեպքում եռանկյունաչափական շարքը մոտենում է սկզբնական ֆունկցիային՝ կետ առ կետ կամ միջին քառակուսային իմաստով։ Միակության սկզբունքը նշում է, որ եթե ֆունկցիան ունի Ֆուրյեի շարք, ապա այդ ներկայացումը միակն է։ Եռանկյունաչափական շարքերը նաև ունեն սիմետրիայի հատկություններ՝ զույգ և կենտ ֆունկցիաների դեպքում շարքը պարզեցվում է՝ ունենալով միայն կոսինուսային կամ սինուսային անդամներ։ Դրանք լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում և ինժեներիայում՝ հատկապես ալիքային երևույթների, տատանումների և ազդանշանների վերլուծության մեջ։ Այսպիսով, եռանկյունաչափական շարքերը և դրանց հատկությունները կարևոր դեր ունեն մաթեմատիկական անալիզում՝ ապահովելով պարբերական ֆունկցիաների արդյունավետ ներկայացում և ուսումնասիրություն։

    Updated: 2026-10-23
    Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Եռանկյունաչափական շարքեր, եռանկյունաչափական շարքերի հատկությունները
    Online

    History

    «Անապատի օդապարուկների» կառուցվածքը, ձևերը, թվագրությունը և գործառույթը

    Աշխատությունը նվիրված է «անապատի օդապարուկներ» կոչվող հնագիտական կառույցների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, տարածման ձևերի, թվագրման և հնարավոր գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են այս յուրահատուկ հուշարձանների ճարտարապետական լուծումները, կառուցման մեթոդները, աշխարհագրական տարածվածությունը և դրանց կապը հնագույն հասարակությունների կենսակերպի, տնտեսության և շրջակա միջավայրի հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարբեր գիտական վարկածներ՝ կապված դրանց օգտագործման նպատակների հետ, ներառյալ կենդանիների որսի, կառավարման կամ այլ տնտեսական գործունեության հնարավոր կիրառությունները։ Քննարկվում են հնագիտական տվյալները, դաշտային հետազոտությունների արդյունքները, թվագրման մեթոդները և կառույցների նշանակությունը հին հասարակությունների պատմության վերականգնման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հնագիտության, հնագույն տնտեսության, մարդու և շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով անցյալի մշակութային և տեխնոլոգիական ձեռքբերումների առավել խորքային ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-20
    «Անապատի օդապարուկների» կառուցվածքը, ձևերը, թվագրությունը և գործառույթը
    Online

    Literature

    Գերմանաբնակ թուրք միգրանտների սոցիալական և մշակութային խնդիրների արտացոլումը թուրքական արձակում 1960-2000-ական թվականներին. «Գասթարբայթերական գրականության» կայացումն ու թեմատիկ առանձնահատկությունները

    Գերմանաբնակ թուրք միգրանտների սոցիալական և մշակութային խնդիրների արտացոլումը թուրքական արձակում 1960–2000-ական թվականներին ձևավորվել է որպես կարևոր գրական և սոցիալ-մշակութային ուղղություն, որը կապված է հատկապես «գաստարբայթեր» (Gastarbeiter) աշխատանքի միգրացիայի հետ՝ սկսած 1960-ականներից, երբ Թուրքիայից մեծ թվով աշխատուժ տեղափոխվեց Գերմանիա տնտեսական պայմանագրերի շրջանակում։ Այս երևույթը աստիճանաբար դարձավ գրական թեմա, որտեղ թուրք գրողները սկսեցին անդրադառնալ միգրանտների երկակի ինքնությանը, լեզվական և մշակութային օտարացմանը, սոցիալական մեկուսացմանը և հայրենիքի ու ընդունող երկրի միջև մշտական հոգեբանական լարվածությանը։ «Գաստարբայթերական գրականության» կայացումը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ միգրանտների առաջին և երկրորդ սերունդները սկսեցին արտահայտել իրենց փորձառությունները գրականության միջոցով՝ ստեղծելով նոր թեմատիկ դաշտ, որտեղ կենտրոնական են դարձել ինքնության ճգնաժամը, ինտեգրման դժվարությունները, խտրականությունը և սոցիալական անհավասարությունը։

    Updated: 2026-09-14
    Գերմանաբնակ թուրք միգրանտների սոցիալական և մշակութային խնդիրների արտացոլումը թուրքական արձակում 1960-2000-ական թվականներին. «Գասթարբայթերական գրականության» կայացումն ու թեմատիկ առանձնահատկությունները